અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને ખાસ ભેટ આપી છે. તેમણે પીએમ મોદીને કોફી ટેબલ બુક ‘અવર જર્ની ટુગેધર’ ભેટ આપી હતી. તેમાં રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના હસ્તાક્ષર છે અને સંદેશ લખ્યો છે, ‘મિસ્ટર પ્રાઇમ મિનિસ્ટર, તમે મહાન છો.’ આ 320 પાનાનું પુસ્તક છે જેમાં ‘હાઉડી મોદી’ અને ‘નમસ્તે ટ્રમ્પ’ કાર્યક્રમોની હાઇલાઇટ્સ સામેલ છે. આ દરમિયાન બંને નેતાઓ ખુલ્લેઆમ એકબીજાને ટેકો આપતા જોવા મળ્યા હતા. વર્ષ 2019માં હ્યુસ્ટનના ફૂટબોલ સ્ટેડિયમમાં ‘હાઉડી મોદી’ રેલીનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં 50 હજારથી વધુ ભારતીય-અમેરિકનોએ ભાગ લીધો હતો. આ દરમિયાન પીએમ મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ બંનેએ ભાષણ આપ્યું હતું.

અમદાવાદના વિશ્વના સૌથી મોટા ક્રિકેટ સ્ટેડિયમમાં ફેબ્રુઆરી 2020માં ‘નમસ્તે ટ્રમ્પ’ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. જેમાં ભારત-અમેરિકાના સંબંધોને નવી તાકાત મળી હતી. રિપોર્ટ અનુસાર, આ પુસ્તક એમેઝોન અને ફ્લિપકાર્ટ ઈન્ડિયાની વેબસાઈટ પર ઉપલબ્ધ છે, જેની કિંમત 6000 રૂપિયા છે. ટ્રમ્પ સ્ટોર પર તેની કિંમત $100 રાખવામાં આવી છે. ‘અવર જર્ની ટુગેધર’ ટ્રમ્પના પ્રમુખપદની યાદગાર પળોને દર્શાવે છે. તેમાં કિમ જોંગ-ઉન, શી જિનપિંગ અને વ્લાદિમીર પુતિન જેવા વૈશ્વિક નેતાઓ સાથેની બેઠકોનો પણ ઉલ્લેખ છે. આ પુસ્તકમાં 2020ની યાદગાર ક્ષણોની તસવીરો છે જ્યારે તેમણે તાજમહેલની મુલાકાત લીધી હતી.

પીએમએ કહ્યું કે અમેરિકાના લોકો રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના સૂત્ર, ‘મેક અમેરિકા ગ્રેટ અગેન’ એટલે કે ‘MAGA’ થી પરિચિત છે. ભારતના લોકો પણ 2047 માં વિકસિત ભારતના દ્રઢ સંકલ્પ સાથે વારસા અને વિકાસના માર્ગ પર વિકાસ તરફ ખૂબ જ ગતિ અને શક્તિ સાથે આગળ વધી રહ્યા છે. અમેરિકન ભાષામાં, વિકસિત ભારતનો અર્થ થાય છે ભારતને ફરીથી મહાન બનાવો, એટલે કે ‘MIGA’. જ્યારે અમેરિકા અને ભારત સાથે મળીને કામ કરે છે, એટલે કે ‘MAGA’ અને ‘MIGA’, ત્યારે તે બને છે – ‘સમૃદ્ધિ માટે MEGA ભાગીદારી’. અને આ મહાશક્તિ આપણા લક્ષ્યોને નવો વ્યાપ અને અવકાશ આપે છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે પીએમ મોદી શુક્રવારે તેમનો અમેરિકા પ્રવાસ પૂરો કરીને ભારત આવવા રવાના થયા હતા. મુલાકાત દરમિયાન, તેમણે પ્રમુખ ટ્રમ્પ સાથે વેપાર અને ટેક્નોલોજી, સંરક્ષણ અને સુરક્ષા, ઉર્જા અને લોકો વચ્ચેના સંબંધો સહિતના વિવિધ મુદ્દાઓ પર ઉચ્ચ સ્તરીય દ્વિપક્ષીય વાતચીત કરી હતી. મોદી બુધવારે ફ્રાન્સથી અમેરિકા પહોંચ્યા હતા. રિપબ્લિકન નેતાએ ગયા મહિને બીજી મુદત માટે યુએસ પ્રમુખનું પદ સંભાળ્યા પછી પ્રથમ દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટોનું આયોજન કર્યું હતું. વાટાઘાટો દરમિયાન, ભારત અને યુએસએ સંરક્ષણ, ઉર્જા અને નિર્ણાયક તકનીક સહિત ઘણા મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રોમાં તેમના વ્યૂહાત્મક સંબંધોને વિસ્તૃત કરવા માટે એક મોટી છલાંગ લેવાનું નક્કી કર્યું. બંને પક્ષોએ પરસ્પર હિતના પ્રાદેશિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય વિકાસ પર પણ વિચારોનું આદાન-પ્રદાન કર્યું.

અમેરિકાના મીડિયાએ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને નરેન્દ્ર મોદીને મજબૂત નેતા ગણાવતા બંને નેતા વિદેશ નીતિમાં સારા હોવાનું જણાવ્યું છે. અમેરિકાના અખબાર ન્યૂયોર્ક ટાઇમ્સમાં પ્રકાશિત લેખમાં જણાવ્યું હતું કે, ‘વોશિંગ્ટન જવાની તૈયાર કરતાં ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના પ્રથમ કાર્યકાળના સંબધોને આગળ ધપાવવાની વાત કરી છે. પરંતુ ટ્રમ્પ એવા મિત્ર છે કે, જેમના વલણ વિશે નિશ્ચિત નિવેદન આપી શકાય નહીં. મુલાકાત દરમિયાન બંને નેતાઓ વચ્ચે વેપાર વધારવા માટે વાતચીત થઈ શકે છે. વિદેશી બાઇક પર ટેરિફ ઘટાડવા તેમજ ટેરિફ વોરના લીધે થતાં નુકસાન પર ચર્ચા થઈ શકે છે.’

અમેરિકાની રેડિયો ચેનલ વોઇસ ઑફ અમેરિકાની ન્યૂઝ વેબસાઇટમાં જણાવ્યું છે કે, ‘બંને દેશો માટે વેપાર અત્યંત મહત્ત્વની કડી છે. ટ્રમ્પે ભારતની વધુ પડતાં ટેરિફની અવારનવાર ટીકા કરી છે. બીજી બાજુ બંને દેશો ચીનનો પ્રભાવ ઘટાડવા માગે છે. વડાપ્રધાન મોદીએ પણ અમેરિકા સાથે સંબંધો સાચવતા પોતાની મુલાકાત પહેલાં જ ફેબ્રુઆરીની શરુઆતમાં અનેક વિદેશી સામાનો પર આયાત ડ્યુટી ઘટાડવાની જાહેરાત કરી હતી.

એક્સપર્ટના હવાલે વધુ જણાવ્યું હતું કે, ભારત માને છે કે, તે આ પ્રકારનું પગલું લઈ વ્યાપાર-વાણિજ્ય સંબંધિત સમસ્યાઓ દૂર કરવાનો પ્રયાસ કરશે. પરંતુ ટ્રમ્પ પણ ઉમદા ખેલાડી છે. તેમની અમેરિકા ફર્સ્ટની નીતિ વધુને વધુ પોતાના લોકોનું હિત થાય તેવા પ્રયાસો કરવા પ્રતિબદ્ધ બનાવે છે. જેથી બંને દેશોના વડા પોતાના લાભોને ધ્યાનમાં રાખતા ચર્ચા કરશે.’

ભારત અને અમેરિકાના હિતો લગભગ એકબીજા સાથે જોડાયેલા છે. અમેરિકા ચીનને પોતાનો કટ્ટર હરીફ માને છે. ભારત માટે પણ ચીન એક મોટો પડકાર છે. આવી સ્થિતિમાં, ચીન સામે ભારત અને અમેરિકાના સામાન્ય હિતોએ બંને દેશોને નજીક લાવ્યા છે.

વેપાર એ એક એવો વિષય છે જે બંને દેશો માટે ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. આજની બેઠકમાં બંને વચ્ચે ટેરિફ અંગે પણ ચર્ચા થશે. ટ્રમ્પે કેનેડા, મેક્સિકો અને ચીન જેવા ઘણા દેશો પર ટેરિફ લાદ્યા છે. હાલમાં અમેરિકાએ ભારત પર કોઈપણ પ્રકારનો ટેરિફ લાદ્યો નથી. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સાથેની વાતચીતમાં, પીએમ મોદી પ્રસ્તાવ મૂકી શકે છે કે અમેરિકાએ ભારતના પરમાણુ ઉર્જા ક્ષેત્રમાં રોકાણ કરવું જોઈએ.

૪) નરેન્દ્ર મોદી અને ટ્રમ્પ વચ્ચેની મુલાકાત દરમિયાન ટેકનોલોજી પર પણ ચર્ચા થઈ શકે છે. બંને નેતાઓ આ ક્ષેત્રમાં રોકાણ પર પણ નજર રાખી રહ્યા છે. ચાબહાર પ્રોજેક્ટ ભારત માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. પરંતુ ટ્રમ્પે ઈરાન પર દબાણ લાવવા માટે એક મેમોરેન્ડમ બહાર પાડ્યું છે. પીએમ મોદી ટ્રમ્પને જણાવવાનો શ્રેષ્ઠ પ્રયાસ કરશે કે ઈરાન સાથે ભારતનો આ પ્રોજેક્ટ આટલો ખાસ કેમ છે. ગાઝા યુદ્ધનો અંત લાવવાની ચર્ચા પણ એજન્ડાનો એક ભાગ છે. ભારત ગાઝા અને રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધનો અંત લાવવામાં ઊંડો રસ ધરાવે છે.