નોઇડા: ઉત્તર પ્રદેશના નોઇડાના મમૂરા ગામમાં બુધવારે એક રહેણાંક ઇમારતમાં લાગેલી ભીષણ આગમાં બે લોકોના મોત થયા છે. ફેઝ-3 પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારની આ ઘટનામાં પ્રાથમિક તપાસ મુજબ ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટીની બેટરી ચાર્જિંગ દરમિયાન થયેલા સ્પાર્કના કારણે આગ ભભૂકી હતી. આગ એટલી ઝડપથી ફેલાઈ કે આસપાસ પાર્ક કરાયેલા અનેક પેટ્રોલ વાહનો પણ તેની ઝપેટમાં આવી ગયા હતા.

ઘટના સમયે ચાર માળની (G+4) ઇમારતમાં અંદાજે 50 પરિવારો રહેતા હતા. આગ અને ગાઢ ધુમાડો ફેલાતા સમગ્ર વિસ્તારમાં અફરાતફરીનો માહોલ સર્જાયો હતો. ઘટનાની જાણ થતાં જ ફાયર બ્રિગેડ અને સ્થાનિક પોલીસની ટીમ તાત્કાલિક સ્થળ પર પહોંચી હતી અને બચાવ કામગીરી શરૂ કરી હતી.

ફાયર વિભાગે સાત ફાયર ટેન્ડર, હાઇડ્રોલિક પ્લેટફોર્મ અને અન્ય સાધનોની મદદથી આગ પર કાબૂ મેળવ્યો હતો. રેસ્ક્યૂ ઓપરેશન દરમિયાન ઇમારતમાં ફસાયેલા લોકોને સુરક્ષિત બહાર કાઢવામાં આવ્યા હતા. જોકે ધુમાડાના કારણે બે લોકોની તબિયત ગંભીર રીતે બગડતાં તેમને એમ્બ્યુલન્સ મારફતે જિલ્લા હોસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવ્યા હતા, જ્યાં ડોક્ટરોએ એક મહિલા અને એક પુરુષને મૃત જાહેર કર્યા હતા.

પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, મમૂરાની ગલી નંબર-2માં આવેલી ઇમારતમાં ચાર્જિંગ પર મુકાયેલા ઇલેક્ટ્રિક વાહનની બેટરીમાંથી નીકળેલી ચિંગારીના કારણે નજીકમાં ઉભેલા પેટ્રોલ વાહનોમાં આગ લાગી હતી. ત્યારબાદ આગે સમગ્ર ઇમારતને પોતાની ઝપેટમાં લઈ લીધી હતી. હાલ પોલીસ અને ફાયર વિભાગ ઘટનાના ચોક્કસ કારણોની તપાસ કરી રહ્યા છે તેમજ નુકસાનનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવી રહ્યું છે.

આ ઘટનાને લઈને ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે તાત્કાલિક સંજ્ઞાન લીધું છે. તેમણે અધિકારીઓને ઘટનાસ્થળે પહોંચી રાહત અને બચાવ કામગીરીમાં વધુ ઝડપ લાવવા તેમજ ઘાયલોને શ્રેષ્ઠ સારવાર ઉપલબ્ધ કરાવવાના નિર્દેશ આપ્યા છે.

મુખ્યમંત્રીએ પ્રશાસનને તમામ સ્તરે સતર્ક રહેવા અને રાહત કામગીરી પર સતત નજર રાખવા પણ સૂચના આપી છે. સાથે જ સમગ્ર ઘટનાની વિગતવાર તપાસ કરીને જવાબદારો સામે જરૂરી કાર્યવાહી કરવા માટે પણ નિર્દેશ આપવામાં આવ્યા છે.

હવામાન વિભાગે 22 રાજ્યોમાં ભારે વરસાદ અને વાવાઝોડાની ચેતવણી જારી કરી છે. આ રાજ્યોમાં આગામી 12 કલાકમાં વાવાઝોડાનો અનુભવ થશે. ઉત્તર બંગાળની ખાડી પર સંભવિત નીચા દબાણવાળા ક્ષેત્રની રચનાને કારણે આગામી સાત દિવસમાં પૂર્વી અને ઉત્તરપૂર્વીય ભારત, પૂર્વી ઉત્તર પ્રદેશ અને પશ્ચિમી હિમાલય ક્ષેત્રમાં વરસાદની પ્રવૃત્તિમાં વધારો થવાની ધારણા છે.

15 જુલાઈએ ઓડિશામાં પણ અલગ અલગ ભારે વરસાદની આગાહી છે. આગામી છ થી સાત દિવસમાં ઉત્તરપશ્ચિમ ભારત, પશ્ચિમ-મધ્ય ભારત અને દક્ષિણ દ્વીપકલ્પીય ભારતના મેદાની વિસ્તારોમાં વરસાદ પ્રમાણમાં ઓછો રહેશે.

આ 22 રાજ્યોમાં ચેતવણી
હવામાન વિભાગે 15 થી 17 જુલાઈ સુધી જમ્મુ અને કાશ્મીર, લદ્દાખ, હિમાચલ પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડમાં ભારે વરસાદની ચેતવણી જારી કરી છે. દરમિયાન, 15 જુલાઈથી 20 જુલાઈ સુધી દિલ્હી, ચંદીગઢ, રાજસ્થાન, ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર, ઝારખંડ, છત્તીસગઢ, મહારાષ્ટ્ર, પશ્ચિમ બંગાળ, હરિયાણા અને પંજાબ માટે ભારે વરસાદની ચેતવણી જારી કરવામાં આવી છે. વધુમાં, અરુણાચલ પ્રદેશ, આસામ, મેઘાલય, નાગાલેન્ડ, મણિપુર, મિઝોરમ અને ત્રિપુરા માટે ભારે વરસાદની ચેતવણી જારી કરવામાં આવી છે.

આજે દિલ્હી-એનસીઆરમાં હવામાન કેવું રહેશે?
દિલ્હી-એનસીઆરમાં વાદળછાયું વાતાવરણ (15 થી 19 જુલાઈ): હવામાન વિભાગ (IMD) અનુસાર, દિલ્હી-એનસીઆરમાં 15 જુલાઈથી 19 જુલાઈ સુધી આખા અઠવાડિયા દરમિયાન આકાશ આંશિક વાદળછાયું રહેશે. 15 જુલાઈએ વાદળછાયું રહેશે પરંતુ વરસાદ પડશે નહીં.

મહત્તમ તાપમાન 38 ડિગ્રી સેલ્સિયસ અને લઘુત્તમ તાપમાન 28 ડિગ્રી સેલ્સિયસ રહેશે. 16 જુલાઈના રોજ આંશિક વાદળછાયું વાતાવરણ રહેશે, પરંતુ આ દિવસે પણ વરસાદ નહીં પડે. 17 જુલાઈથી 19 જુલાઈ સુધી વાદળછાયું વાતાવરણ રહેશે, પરંતુ વરસાદની આગાહી નથી.

આજે ઉત્તર પ્રદેશમાં હવામાન કેવું રહેશે?
ઉત્તર પ્રદેશમાં ભારે વરસાદ (15 જુલાઈ): પીલીભીત, લખીમપુર, સીતાપુર, બહરાઈચ, હરદોઈ, શાહજહાંપુર, બારાબંકી, લખનૌ, ફતેહપુર, રાયબરેલી, કાનપુર, ઇટાવા, જાલૌન, બાંદા, આગ્રા, ઓરૈયા અને હમીરપુરમાં ભારે વરસાદ અને વાવાઝોડાની ચેતવણી આપવામાં આવી છે.

પ્રયાગરાજમાં 40 થી 60 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાશે. રાજધાની લખનૌમાં આજે મહત્તમ તાપમાન 36 ડિગ્રી સેલ્સિયસ રહેશે, જ્યારે લઘુત્તમ તાપમાન 29 ડિગ્રી સેલ્સિયસ રહેશે.

બિહારમાં આજે હવામાન કેવું રહેશે?
બિહારમાં ભારે વરસાદ (15 જુલાઈ): આજે અરરિયા અને કિશનગંજમાં વાવાઝોડાની ચેતવણી આપવામાં આવી છે. સમસ્તીપુર, વૈશાલી, દરભંગા, મધુબની, સીતામઢી, વૈશાલી, પૂર્વ ચંપારણ, પશ્ચિમ ચંપારણ, સારણ, જમુઈ, બાંકા, ભાગલપુર, કટિહાર, પૂર્ણિયા, સહરસા અને બેગુસરાઈમાં મધ્યમ વરસાદની શક્યતા છે.

રાજધાની પટના, નાલંદા અને ગયામાં સ્વચ્છ આકાશની અપેક્ષા રહેશે. આજે પટનામાં મહત્તમ તાપમાન 34 ડિગ્રી સેલ્સિયસ રહેશે જ્યારે લઘુત્તમ તાપમાન 28 ડિગ્રી સેલ્સિયસ રહેશે.

આજે મધ્યપ્રદેશમાં કેવું રહેશે હવામાન?
મધ્ય પ્રદેશમાં ભારે વરસાદ (15 જુલાઈ): છિંદવાડા, સિવની, બાલાઘાટ, મંડલા, ડિંડોરી, કટની, શહડોલ, સતના, રીવા, સિંગરૌલી, સીધી, ધાર, ઝાબુઆ, અલીરાજપુર, ઈન્દોર, ઉજ્જૈન અને મંદસૌરમાં ભારેથી અતિ ભારે વરસાદની ચેતવણી છે. ધૂળની ડમરીઓ 40 થી 60 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે ફૂંકાશે.

દરમિયાન, ભોપાલ, વિદિશા, રાયસેન, દમોહ, સાગર, અશોકનગર, ખંડવા, હરદા, બેતુલ, ખરગોન, બુરહાનપુર, કટની, પન્ના, છતરપુર, જબલપુર અને ટીકમગઢમાં આકાશ સ્વચ્છ રહેવાની અપેક્ષા છે. રાજધાની ભોપાલમાં મહત્તમ તાપમાન 32 ડિગ્રી સેલ્સિયસ રહેશે, જ્યારે લઘુત્તમ તાપમાન 26 ડિગ્રી સેલ્સિયસ રહેશે.

હિમાચલ પ્રદેશમાં આજે હવામાન કેવું રહેશે?
હિમાચલ પ્રદેશમાં ચેતવણી (15 જુલાઈ): આખા અઠવાડિયા માટે ભારે વરસાદની ચેતવણી આપવામાં આવી છે. શિમલા, સુંદરનગર, ભુંતર, કાંગડા, જોટ અને મુરારી દેવી, બિલાસપુર, નેરી, શિમલા, કુફરી, હમીરપુર અને તાબોમાં વાવાઝોડા અને વરસાદની ચેતવણી જારી કરવામાં આવી છે. 37 થી 50 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે ભારે પવન ફૂંકાશે.

ઉત્તરાખંડમાં આજે હવામાન કેવું રહેશે?
ઉત્તરાખંડમાં ભારે વરસાદની ચેતવણી (15 જુલાઈ): ઉત્તરાખંડના નૈનિતાલ, રુદ્રપ્રયાગ, ચમોલી, બાગેશ્વર, પિથોરાગઢ અને ચંપાવતમાં ભારે વરસાદની ચેતવણી જારી કરવામાં આવી છે.

દરમિયાન ટિહરી ગઢવાલ, પૌરી ગઢવાલ, અલ્મોરા અને ઉધમ સિંહ નગરમાં આકાશ સ્વચ્છ રહેવાની અપેક્ષા છે. આજે દેહરાદૂનનું મહત્તમ તાપમાન 32 ડિગ્રી સેલ્સિયસ અને લઘુત્તમ તાપમાન 25 ડિગ્રી સેલ્સિયસ રહેવાની ધારણા છે.

દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે યૌન ગુનાઓના કેસોમાં સંવેદનશીલતા જાળવવા અંગે એક મહત્વપૂર્ણ નીતિગત અને વહીવટી નિર્દેશ જાહેર કર્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે પટણા હાઈકોર્ટના તાજેતરના એક ચુકાદા પર ગંભીર નારાજગી વ્યક્ત કરી છે, જેમાં મહિલાની સાથે બળજબરીથી કરવામાં આવેલા કૃત્યને ‘બળાત્કારના પ્રયાસ’ (Attempt to Rape) તરીકે માન્યતા આપવાનો ઇનકાર કરવામાં આવ્યો હતો.

આ મામલાને ગંભીરતાથી લેતાં દેશના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંતની અધ્યક્ષતાવાળી બેન્ચે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે યૌન ગુનાઓ સંબંધિત કેસોની નોંધણી અને સુનાવણી દરમિયાન અદાલતો તથા પોલીસ તંત્રે સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા નક્કી કરાયેલી સંવેદનશીલતા માર્ગદર્શિકા (Handbook)નું કડક પાલન કરવું પડશે.

સુપ્રીમ કોર્ટે પટણા હાઈકોર્ટના કયા નિર્ણય પર કડક વલણ અપનાવ્યું?
પટણા હાઈકોર્ટે પોતાના તાજેતરના એક ચુકાદામાં કહ્યું હતું કે મહિલાના કપડાં ઉતારવા અને તેની છાતી પર હાથ મૂકવાની ઘટના ‘બળાત્કારના પ્રયાસ’ને સાબિત કરવા માટે પૂરતી નથી.

હાઈકોર્ટના જસ્ટિસ પૂર્ણેન્દુ સિંહે આરોપીની સજાને બળાત્કારના પ્રયાસની ગંભીર કલમમાંથી ઘટાડીને માત્ર મહિલાની લાજ ભંગ (IPC કલમ 354) હેઠળનો ગુનો ગણાવ્યો હતો, જેમાં ઓછી સજાની જોગવાઈ છે. વરિષ્ઠ વકીલ શોભા ગુપ્તાએ સુપ્રીમ કોર્ટને જણાવ્યું કે આવા પ્રકારના વિરોધાભાસી ચુકાદાઓ વારંવાર સામે આવી રહ્યા છે. ત્યારબાદ સુપ્રીમ કોર્ટે કડક વલણ અપનાવ્યું.

મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતે જણાવ્યું કે ન્યાયાધીશોનું પણ કર્તવ્ય છે કે તેઓ કાયદા અને અગાઉના ચુકાદાઓનો યોગ્ય અભ્યાસ કરે. તેમણે ટિપ્પણી કરતાં કહ્યું કે આ કેસમાં ન્યાયિક સ્ટાફ પોતાની જવાબદારી યોગ્ય રીતે નિભાવી રહ્યો નથી.

આ સમગ્ર મામલો શું હતો અને હાઈકોર્ટે શું દલીલ આપી હતી?
આ કેસ વર્ષ 2008ની એક ઘટનાથી સંબંધિત છે. અમરપુરમાં એક મહિલા પોતાના પિતા સાથે ફોટો સ્ટુડિયોમાં ગઈ હતી. આરોપ મુજબ સ્ટુડિયોના માલિકે મહિલાના પિતાને બહાર રોકીને દરવાજો બંધ કરી દીધો અને અંદર મહિલાની સાથે યૌન શોષણ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો. નીચલી અદાલતે આરોપીને બળાત્કારના પ્રયાસ અને ગેરકાયદેસર રીતે બંધક બનાવવાના ગુનામાં દોષિત ઠેરવ્યો હતો. ત્યારબાદ આરોપીએ હાઈકોર્ટમાં અપીલ કરી હતી.

હાઈકોર્ટે પોતાના ચુકાદામાં જણાવ્યું કે રેકોર્ડ પર પેનેટ્રેશન (પ્રવેશ) અંગે કોઈ પુરાવો કે મેડિકલ સાક્ષ્ય ઉપલબ્ધ નથી, તેથી બળાત્કારના પ્રયાસની કલમ લાગુ પડી શકે નહીં.

અદાલતે કહ્યું હતું કે આરોપીએ મહિલાની સાથે ગુનાહિત બળનો ઉપયોગ કર્યો હોવાથી આ કેસ માત્ર IPC કલમ 354 હેઠળ મહિલાની લાજ ભંગ કરવાનો બને છે.

અદાલતો અને પોલીસ માટે સુપ્રીમ કોર્ટના નવા નિર્દેશો
આવી વિસંગતતાઓ દૂર કરવા અને ભવિષ્યમાં આવા ચુકાદાઓ અટકાવવા માટે સુપ્રીમ કોર્ટે સમગ્ર ન્યાયતંત્ર અને પોલીસ તંત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ સૂચનાઓ જાહેર કરી છે.

હેન્ડબુકનું પાલન ફરજિયાત:
દેશની તમામ અદાલતો યૌન ગુનાઓના કેસોમાં સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા તૈયાર કરાયેલી હેન્ડબુકમાં દર્શાવેલી શબ્દાવલી અને માર્ગદર્શિકાનું ફરજિયાત પાલન કરશે.

પોલીસ સ્ટેશનો માટે સૂચના:
તમામ રાજ્યોને પોતાના પોલીસ સ્ટેશનોને આદેશ આપવા કહેવામાં આવ્યું છે કે FIR નોંધતી વખતે અને ચાર્જશીટ દાખલ કરતી વખતે હેન્ડબુકના નિયમોનું કડક પાલન કરવામાં આવે.

નેશનલ જ્યુડિશિયલ એકેડમીની રિપોર્ટ ઓનલાઈન મૂકવાનો આદેશ:
સુપ્રીમ કોર્ટે નેશનલ જ્યુડિશિયલ એકેડમી (NJA) દ્વારા તૈયાર કરાયેલી ન્યાયિક સંવેદનશીલતા સંબંધિત રિપોર્ટને સુપ્રીમ કોર્ટ તેમજ તમામ હાઈકોર્ટની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર અપલોડ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે, જેથી ન્યાયિક અધિકારીઓમાં જાગૃતિ વધે.

આ રિપોર્ટ અગાઉ અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટ દ્વારા વર્ષ 2025માં આપવામાં આવેલા સમાન પ્રકારના આદેશ બાદ સુપ્રીમ કોર્ટે સ્વયં સંજ્ઞાન (Suo Motu) લઈને તૈયાર કરાવી હતી.

ચુકાદાનો મુખ્ય સંદેશ શું છે?
સુપ્રીમ કોર્ટના આ કડક વલણથી સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે યૌન ગુનાઓના કેસોમાં ન્યાયિક અને પોલીસ સંવેદનશીલતા સાથે કોઈપણ પ્રકારની બેદરકારી સહન કરવામાં આવશે નહીં. અદાલતના આ નવા નિર્દેશો દેશભરની અદાલતોમાં મહિલાઓ સંબંધિત સંવેદનશીલ કેસોની સુનાવણી તેમજ પોલીસ તપાસની પ્રક્રિયામાં વધુ પારદર્શિતા, જવાબદારી અને સંવેદનશીલતા લાવવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ માઈલસ્ટોન સાબિત થશે.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના પશ્ચિમ ભાગમાં ભારતીય ધ્વજ વાળા સાત જહાજ ફસાયેલા છે. જેમાં 148 ભારતીય નાવિક સવાર છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તાજેતરમાં સૈન્ય તણાવ વધતા પહેલા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના પશ્ચિમ ભાગમાં સાત ભારતીય ધ્વજ વાળા જહાજો હાજર હતા.

એક સરકારી અધિકારીએ મંગળવારે આ વિશે જાણકારી આપતા કહ્યું કે મધ્ય પૂર્વમાં સંઘર્ષના પ્રારંભિક તબક્કાની જેમ, આ જહાજો તણાવ ઓછો થાય તે પહેલાં ફારસની ખાડી છોડવાની સંભાવના નથી. તેમણે પીટીઆઈ ભાષાને જણાવ્યું હતું કે ભારતીય ધ્વજ વાળા પાંચ જહાજો આ ક્ષેત્રમાં કમર્શિયલ પ્રવૃત્તિઓમાં રોકાયેલા છે. અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે ફારસની ખાડીમાં ભારતીય ધ્વજવાળા સાત જહાજોમાં લગભગ 148 નાવિકો સવાર છે. હાલની પરિસ્થિતિને જોતા હાલ આ વિસ્તારમાંથી બહાર આવવાની તેમની કોઈ યોજના નથી.

ઈરાન હુમલામાં ભારતનો એક ક્રૂ મેમ્બર ગુમ
અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે 14 જુલાઈની વહેલી સવારે વેપારી જહાજ એમટી અલ બહિયાહ અને એમટી મોમ્બાસા બી પર એવા સમયે હુમલો થયો છે જ્યારે બે દિવસ પહેલા સાયપ્રસના ધ્વજ વાળા કન્ટેનર જહાજ જીએફએસ ગેલેક્સી પર ઇરાની હુમલામાં એક ભારતીય ક્રૂ મેમ્બર ગુમ થયો હતો. તેમણે જણાવ્યું કે એમટી અલ બહિયાહમાં કુલ 23 ક્રૂ મેમ્બર્સ સવાર હતા, જેમાં 12 ભારતીયો, છ ફિલિપિનો, ત્રણ રશિયન, એક ઇજિપ્ત અને એક શ્રીલંકાના નાગરિક હતા.

પશ્ચિમ એશિયા તણાવ પર ભારતનું કડક વલણ, ઈરાની રાજનયિકને સમન્સ પાઠવ્યા
એમટી મોમ્બાસા બીમાં પણ 23 ક્રૂ મેમ્બર્સ હતા, જેમાં 17 ભારતીયો, ત્રણ યુક્રેનિયન અને ત્રણ જ્યોર્જિયન હતા. અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે એમટી અલ બહિયાહ વિમાનમાં સવાર ભારતીય ક્રૂ મેમ્બરના મોતની પુષ્ટિ કરવામાં આવી છે. તેમણે કહ્યું કે તેણે જૂનમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે શાંતિ કરારના ભવિષ્ય પર પણ સવાલો ઉભા કર્યા છે.

ભારતીય મૂળના જાંબાઝ અને સાહસિક અંતરિક્ષ યાત્રી અનિલ મેનન પોતાની પ્રથમ અવકાશ યાત્રા માટે રવાના થઈ ચૂક્યા છે.તેઓ રશિયાના શક્તિશાળી ‘સોયુઝ એમએસ-29’ (Soyuz MS-29) સ્પેસક્રાફ્ટ દ્વારા ઇન્ટરનેશનલ સ્પેસ સ્ટેશન (ISS) તરફ આગળ વધી એક રિસર્ચ વર્ક પૂરું કરીને પરત આવશે. કલ્પના ચાવલા અને સુનિતા વિલિયમ્સ બાદ, અનિલ મેનન સ્પેસમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરીને નવો ઈતિહાસ બનાવ્યો છે.

અવકાશમાં નવો અધ્યાય શરૂ
અવકાશના અનંત આકાશમાં વધુ એક ભારતીય નામ સુવર્ણ અક્ષરે લખાવા જઈ રહ્યું છે. અવકાશમાં ભારતનું નામ રોશન કરનાર ડૉ. અનિલ મેનન મૂળ કેરળના પલક્કડ જિલ્લાના ઓટ્ટાપાલમના છે. મંગળવારની એ ઐતિહાસિક રાતના રોજ કઝાકિસ્તાનના સુપ્રસિદ્ધ અને ઐતિહાસિક બેકોનુર કોસ્મોડ્રોમ પરથી રાત્રે 8:17 વાગ્યે આ મહાકાય રોકેટે અંતરિક્ષ તરફ કૂચ કરી હતી. મિશનમાં ડૉ. અનિલ મેનનની સાથે રશિયાના દિગ્ગજ એસ્ટ્રોનોટ્સ પ્યોત્ર ડુબ્રોવ અને અન્ના કિકિના પણ જોડાયા છે.એસ્ટ્રોનોટ્સ સ્પેસ સ્ટેશન પર આશરે ૮ મહિના સુધી રહીને અત્યંત જટિલ સાયન્સ પ્રયોગો કરશે અને વર્ષ 2027માં પૃથ્વી પર પરત ફરશે.

જાણો કોણ છે અનિલ મેનન
અનિલ મેનન ઓટ્ટાપાલમના શંકરન મેનન અને યુક્રેનની એલિઝાબેથ સમોયલેનકોના પુત્ર છે. અંતરિક્ષ સુધી પહોંચતા પહેલાં તેમણે ડૉક્ટર, મિકેનિકલ એન્જિનિયર, અમેરિકન સ્પેસ ફોર્સના ફ્લાઇટ સર્જન અને પાઇલટ તરીકે પોતાની પ્રતિભાનો પરિચય આપ્યો હતો. તમામ અનુભવોના આધારે તેમણે નાસાની પ્રતિષ્ઠિત અંતરિક્ષયાત્રીની ટીમમાં સ્થાન મેળવી વિશ્વભરમાં ભારતનું ગૌરવ વધાર્યું. મેનનની પ્રથમ અંતરિક્ષ યાત્રા માત્ર એક મિશન નહીં, પરંતુ લાંબા ગાળાના હ્યુમન સ્પેસ કેમ્પેઇન દરમિયાન ઊભા થતા મેડિકલ ચેલેંજીસ પર મહત્વપૂર્ણ સંશોધન માટે અત્યંત નિર્ણાયક અને પરિણામલક્ષી સાબિત થશે.

વિજ્ઞાન, સંશોધન અને હ્યુમન ફ્યુચર માટે
આ મિશન એક ઐતિહાસિક પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે ખાસ કરીને સંશોધનથી લો અર્થ ઓર્બિટ (Low Earth Orbit) થી પણ આગળ જતાં માનવ અંતરિક્ષ મિશનોનું આયોજન વધુ સુરક્ષિત અને અસરકારક બનાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે. લૉન્ચિંગ પહેલાં ડૉ. અનિલ મેનન ભાવુક થયા હતા. પોતાના ઇન્સ્ટાગ્રામ પર ઉત્સાહભરી પોસ્ટ શેર કરી હતી. તેમણે લખ્યું કે તેઓ આ મહત્ત્વાકાંક્ષી મિશન માટે સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર છું. નાસા, પોતાના પરિવાર, મિત્રો અને દરેક શુભેચ્છકનો સતત મળેલા સાથ, વિશ્વાસ અને પ્રોત્સાહન બદલ હૃદયપૂર્વક આભાર માનું છું. આ સિદ્ધિ પલક્કડ જિલ્લાના લોકો માટે ગર્વની ક્ષણ બની છે. તેમની અંતરિક્ષ યાત્રાએ જિલ્લાની ગૌરવશાળી પરંપરામાં એક વધુ સુવર્ણ અધ્યાય ઉમેર્યો છે.

ધારની ઐતિહાસિક ભોજશાલા મામલે સુપ્રીમ કોર્ટમાં ચાલી રહેલી સુનાવણી દરમિયાન મહત્વપૂર્ણ વળાંક આવ્યો છે. મધ્યપ્રદેશ હાઈકોર્ટના ચુકાદા સામે મુસ્લિમ પક્ષ દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીઓ પર સુનાવણી કરતા સુપ્રીમ કોર્ટે ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ (ASI)ને સ્પષ્ટ આદેશ આપ્યો છે કે ભોજશાલા પરિસરમાં કોઈ પણ પ્રકારના માળખાકીય ફેરફાર (Structural Changes) કરવામાં નહીં આવે.

ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યકાંત, જસ્ટિસ જોયમાલા બાગચી અને જસ્ટિસ મોહનાની બેન્ચે સુનાવણી બાદ આ આદેશ આપ્યો હતો. સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટે નમાજ માટે વચગાળાની વૈકલ્પિક વ્યવસ્થાનો પ્રસ્તાવ પણ મૂક્યો હતો, જ્યારે મધ્યપ્રદેશ હાઈકોર્ટ દ્વારા લંડન મ્યુઝિયમમાંથી વાગ્દેવી (સરસ્વતી)ની મૂર્તિ પરત લાવવાના આદેશ અંગે પણ ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.

મુસ્લિમ પક્ષની અરજી પર તમામ પક્ષોને નોટિસ
સુનાવણી બાદ સુપ્રીમ કોર્ટે મુસ્લિમ પક્ષની અરજીને ધ્યાનમાં લઈ હિંદુ પક્ષ, રાજ્ય સરકાર, જિલ્લા કલેક્ટર (DM) અને ASIને નોટિસ ફટકારી જવાબ માંગ્યો છે.

કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભોજશાલા પરિસરમાં શુક્રવારની નમાજ પરનો પ્રતિબંધ હાલ યથાવત રહેશે. સાથે જ હાઈકોર્ટના ચુકાદા પર તાત્કાલિક સ્ટે આપવાનો ઈનકાર કરતા સર્વોચ્ચ અદાલતે સૂચન કર્યું કે દર શુક્રવારે બપોરે 1થી 3 વાગ્યા દરમિયાન ભોજશાલાની આસપાસ નમાજ માટે વૈકલ્પિક સ્થળ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવે. આ કેસની આગામી સુનાવણી હવે જુલાઈના ત્રીજા સપ્તાહમાં હાથ ધરવામાં આવશે.

નમાજ માટે વૈકલ્પિક જગ્યાનો પ્રસ્તાવ
સુનાવણી દરમિયાન મુસ્લિમ પક્ષે શુક્રવારની નમાજ ફરી શરૂ કરવાની માંગણી કરી હતી. તેના જવાબમાં ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યકાંતે સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાને પૂછ્યું કે શું ભોજશાલાની આસપાસ નમાજ માટે કોઈ ખુલ્લી જગ્યા ઉપલબ્ધ કરાવી શકાય.

ચીફ જસ્ટિસે મુસ્લિમ પક્ષને પણ પૂછ્યું કે, “જ્યાં સુધી અંતિમ ચુકાદો ન આવે ત્યાં સુધી શું આસપાસના વિસ્તારમાં નમાજ માટે વચગાળાની વ્યવસ્થા કરી શકાય?”

અગાઉ વસંત પંચમી દરમિયાન પણ અદાલતે બંને પક્ષોને ધાર્મિક વિધિઓ કરવાની મંજૂરી આપતી વચગાળાની વ્યવસ્થા કરી હતી. જોકે હવે હાઈકોર્ટનો અંતિમ ચુકાદો આવી ચૂક્યો હોવાથી પરિસ્થિતિ અલગ હોવાનું પણ કોર્ટે જણાવ્યું.

મુસ્લિમ પક્ષે 40 વર્ષ જૂની સ્થિતિ યથાવત રાખવાની માંગ કરી
મુસ્લિમ પક્ષના વકીલ હુઝેફા અહમદીએ દલીલ કરી કે છેલ્લા 40 વર્ષથી કોઈ અવરોધ વગર ચાલી રહેલી શુક્રવારની નમાજ પર હવે સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકી દેવાયો છે.

તેમણે કહ્યું કે મુસ્લિમ સમુદાયને ભોજશાલા પરિસરમાંથી સંપૂર્ણપણે બહાર કરી દેવામાં આવ્યો છે અને અદાલત સમક્ષ માંગ કરી કે 40 વર્ષથી ચાલી આવતી સ્થિતિ (Status Quo) ફરીથી યથાવત રાખવામાં આવે. દલીલો સાંભળ્યા બાદ ચીફ જસ્ટિસે જણાવ્યું કે આ મામલે તમામ પક્ષોને નોટિસ આપવામાં આવશે અને આગામી સુનાવણી માટે તારીખ નક્કી કરવામાં આવશે.

હાઈકોર્ટના આદેશ પર સુપ્રીમ કોર્ટે ઉઠાવ્યા ગંભીર સવાલ
સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે મધ્યપ્રદેશ હાઈકોર્ટના તે આદેશ પર પણ આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું જેમાં લંડનના મ્યુઝિયમમાંથી દેવી સરસ્વતીની મૂર્તિ પરત લાવવાની વાત કરવામાં આવી હતી. બેન્ચમાં સામેલ જસ્ટિસ જોયમાલા બાગચીએ પ્રશ્ન કર્યો કે, “કોઈ બંધારણીય અદાલત (Constitutional Court) આ પ્રકારનો આદેશ કેવી રીતે આપી શકે?” આ મુદ્દે પણ સર્વોચ્ચ અદાલતે ગંભીર નોંધ લઈ આગામી સુનાવણી દરમિયાન સમગ્ર મામલાની વધુ વિગતવાર ચર્ચા કરવાનો સંકેત આપ્યો છે.

બાંગ્લાદેશમાં સર્જાયેલી કુદરતી આફતે ભારે તબાહી મચાવી છે. દક્ષિણપૂર્વ બાંગ્લાદેશમાં સતત પડી રહેલા મુશળધાર વરસાદને કારણે આવેલા વિનાશક પૂર અને ભૂસ્ખલનમાં અત્યાર સુધીમાં ૫૪ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે. આ આફતને કારણે કોક્સ બજાર જિલ્લો સૌથી વધુ પ્રભાવિત થયો છે.ઉલ્લેખનીય છે કે સ્થાનિક અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર સૌથી વધારે નુકસાન રોહિગ્યા શરણાર્થી શિબિરોમાં થયું છે. જો કે અતિવૃષ્ટિના કારણે થયેલા ભૂસ્ખલનને કારણે અનેક લોકો,જેમાં નાના બાળકોનો પણ સમાવેશ થાય છે. જેમાં કેટલાક લોકો કાટમાળ નીચે દટાઈ જવાથી મોતને ભેટ્યા છે. અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં અત્યારે પણ બચાવ અને રાહત કામગીરી યુદ્ધના ધોરણે ચાલી રહી છે.

દક્ષિણપૂર્વ બાંગ્લાદેશમાં વિનાશક પૂર અને ભૂસ્ખલનને કારણે ઓછામાં ઓછા ૫૪ લોકોના દુઃખદ મોત થયા છે. અધિકારીઓનું કહેવું છે કે કોક્સ બજારનો દરિયાકાંઠાનો જિલ્લો આ કુદરતી આફતથી સૌથી વધુ પ્રભાવિત થયો છે, જ્યાં ગયા અઠવાડિયે રોહિગ્યા શરણાર્થી શિબિરોમાં ભૂસ્ખલનમાં બાળકો સહિત અનેક લોકો માર્યા ગયા હતા.

બાંગ્લાદેશના આપત્તિ વ્યવસ્થાપન મંત્રાલયે સોમવારે, ૧૩ જુલાઈના રોજ દક્ષિણપૂર્વ વિસ્તારમાં સતત ભારે પૂર અને વિનાશક ભૂસ્ખલનને કારણે ઓછામાં ઓછા ૫૪ લોકોના મોતની સત્તાવાર પુષ્ટિ કરી હતી. આ કુદરતી આફતે સમગ્ર પ્રદેશમાં જનજીવન ખોરવી નાખ્યું છે અને ઘણા સમુદાયો સંપૂર્ણપણે કપાઈ ગયા છે.

તેઓએ અહેવાલ આપ્યો છે કે પૂરથી ઘણા વિસ્તારો ગંભીર રીતે પ્રભાવિત થયા છે, પરંતુ કોક્સ બજારનો દરિયાકાંઠાનો જિલ્લો સૌથી વધુ પ્રભાવિત થયો છે, જ્યાં ગયા અઠવાડિયે મુશળધાર વરસાદ પછી ભૂસ્ખલન થયું છે. રોહિગ્યા શરણાર્થી શિબિરોમાં કાદવ ભૂસ્ખલનને કારણે કાટમાળ નીચે દટાઈ જવાથી બાળકો સહિત ઘણા લોકો મૃત્યુ પામ્યા છે. અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં બચાવ કામગીરી ચાલી રહી છે.

આ પ્રદેશમાં પરિસ્થિતિ એટલી ખરાબ થઈ ગઈ છે કે ઘણા ગામડાઓ હજુ પણ કમર સુધી પાણીમાં ડૂબેલા છે. કેટલાક નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં, પૂરનું સ્તર એટલું વધી ગયું છે કે પાણી લોકોના ટીન-છાપવાળા ઘરોની છત સુધી પહોંચી ગયું છે, જેના કારણે લોકોને સલામત આશ્રયની શોધમાં ભાગી જવાની ફરજ પડી છે.

આપત્તિ વ્યવસ્થાપન મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ વિનાશક પૂરને કારણે ૧૦ લાખથી વધુ લોકો વિવિધ સ્થળોએ ફસાયેલા છે. પૂર પીડિતોએ અસંતોષ વ્યક્ત કર્યો છે અને ફરિયાદ કરી છે કે વહીવટીતંત્ર તરફથી રાહત સહાય ખૂબ જ ધીમી ગતિએ પહોંચી રહી છે અને તેમની મૂળભૂત જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવા માટે ખૂબ જ અપૂરતી છે.