Home Blog Page 2

પર્શિયન ભાષામાં ગાતી હતી હિન્દુ ભજન, આજે ‘પાર્વતી’ ગીતથી લાખો દિલમાં વસેલી કોણ છે આ ઈરાની અભિનેત્રી?

શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે ઈરાનમાં જન્મેલી કોઈ અભિનેત્રી ભારતીય ભક્તિ ગીત દ્વારા રાતોરાત લાખો લોકોના દિલમાં વસી શકે? બોલિવૂડમાં આવા જાદુઈ કિસ્સા ભાગ્યે જ જોવા મળે છે, પરંતુ ફિલ્મ ‘હનુમાન અંશ’ના લોકપ્રિય ગીત ‘પાર્વતી’એ એક ઈરાની સુંદરીને સીધી જ સુપરસ્ટારડમ અપાવી દીધી છે. આ માત્ર કોઈ સામાન્ય સફળતાની વાર્તા નથી, પણ એક એવી વિદેશી અભિનેત્રીની કથા છે જેનું હૃદય સંપૂર્ણપણે હિન્દુસ્તાની છે, અને જે બાળપણમાં હિન્દુ ભજનો ગાતી હતી!

આ યુવા પ્રતિભાનું નામ છે અગ્નિ અગ્યારી, જે મૂળ ઈરાનના પારસી પરિવારમાંથી આવે છે. તાજેતરમાં રિલીઝ થયેલી ફિલ્મ ‘હનુમાન અંશ’નું ‘પાર્વતી’ ગીત યુટ્યુબ પર જોરદાર ટ્રેન્ડ કરી રહ્યું છે, જેમાં અગ્નિની નાનકડી પણ પ્રભાવશાળી ઝલકે તેને સ્ટાર બનાવી દીધી છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, તેને આ ગીતમાં તેના અભિનયના કારણે નહીં, પરંતુ હેન્ડપેન અને કાહૂન (ક્લેપ બોક્સ) જેવા વાદ્યો વગાડવાની આવડતના કારણે લેવામાં આવી હતી. મેકર્સને ગીત માટે એક એક્ટર કરતા મ્યુઝિશિયનની વધુ જરૂર હતી, જ્યાં અગ્નિની સંગીતની તાલીમ કામ લાગી. તેણીએ આ ગીતમાં ખુદની જ સાડી પહેરીને શૂટિંગ કર્યું હતું.

પોતાની આ અણધારી સફળતા વિશે અગ્નિ જણાવે છે કે તેને લાગે છે કે તેનો ભારત સાથે ગયા જન્મનો કોઈ જૂનો સબંધ છે. તેહરાનમાં ઉછરેલી હોવા છતાં, તેને બાળપણથી ભારતીય ફિલ્મો અને સંગીત પ્રત્યે ભારે લગાવ હતો. તે નાનપણમાં ‘ઓમ જય જગદીશ હરે’ ભજન પર્શિયન ભાષામાં લખીને દેવી સરસ્વતીની તસવીર સમક્ષ ગાતી હતી. છેલ્લા ચાર વર્ષથી ભારતમાં સ્થાયી થયેલી અગ્નિ, શાહરૂખ ખાન અને કરીના કપૂર જેવા દિગ્ગજો સાથે જાહેરાતો ઉપરાંત સંજય લીલા ભણસાલી પ્રોડક્શનની ‘દો દીવાને શહેર મેં’ અને ‘લવ લોટરી’ જેવી ફિલ્મો તથા ‘બડે અચ્છે લગતે હૈં-3’ જેવા ટીવી શોમાં પણ મહત્ત્વની ભૂમિકાઓ ભજવી ચૂકી છે.

દરેક દવાની સ્ટ્રીપ પર સિલ્વર ફોઇલ કેમ હોય છે? 99% લોકો નથી જાણતા સાચું કારણ

શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે જ્યારે પણ તમે માથું દુખવાની કે તાવની ગોળી લો છો, ત્યારે તે હંમેશા એ ચમકતા ચાંદી જેવા આવરણમાંથી જ કેમ બહાર આવે છે? 99% લોકો આને માત્ર એક સામાન્ય પેકેજિંગ સમજે છે, પરંતુ સત્ય એ છે કે આ સિલ્વર ફોઇલ તમારી દવાનો જીવ બચાવે છે!

એલ્યુમિનિયમ જ શા માટે?

દવાઓ અત્યંત સંવેદનશીલ રાસાયણિક સંયોજનો હોય છે. વાતાવરણમાં રહેલો ભેજ, ઓક્સિજન અને સૂર્યપ્રકાશ દવાના રાસાયણિક બંધારણને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે અને તેની અસરકારકતા ઘટાડી શકે છે. વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિએ, એલ્યુમિનિયમ એક એવી ધાતુ છે જે 100% અપારદર્શક છે અને હવા તથા ભેજ સામે સૌથી મજબૂત ‘બેરિયર’ (કવચ) પૂરું પાડે છે. આ જ કારણ છે કે દવાને ખુલ્લી રાખવાને બદલે તેને “બ્લિસ્ટર પેક” (Blister pack) નામના વિશેષ પેકેજિંગમાં સુરક્ષિત રાખવામાં આવે છે.

‘અલુ-અલુ’ (Alu-Alu) પેકિંગ શું છે?

તમે નોંધ્યું હશે કે કેટલીક દવાઓમાં એક તરફ પ્લાસ્ટિક અને બીજી તરફ સિલ્વર ફોઇલ હોય છે, જ્યારે અમુક ખાસ અને મોંઘી દવાઓ (જેમ કે એન્ટિબાયોટિક્સ) બંને તરફ એલ્યુમિનિયમથી સંપૂર્ણપણે કવર થયેલી હોય છે. ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગમાં આને ‘Alu-Alu Blister Pack’ કહેવાય છે. જ્યારે કોઈ દવા ભેજ કે પ્રકાશ પ્રત્યે વધુ પડતી સંવેદનશીલ હોય, ત્યારે તેને ડબલ સુરક્ષા આપવા માટે બંને બાજુ એલ્યુમિનિયમનો ઉપયોગ થાય છે, જેથી દવાની ગુણવત્તામાં સહેજ પણ ઘટાડો ન થાય.

શું આનાથી દવાની એક્સપાયરી ડેટ વધે છે?

ઘણા લોકોને એવી ગેરસમજ હોય છે કે આવું મજબૂત પેકિંગ દવાની એક્સપાયરી ડેટ વધારી દે છે. હકીકતમાં, ફોઇલ એક્સપાયરી ડેટ વધારતી નથી, પરંતુ કંપનીઓ લેબોરેટરીમાં જે વાતાવરણમાં દવાઓનું ટેસ્ટિંગ કરે છે, તે જ વાતાવરણ છેક તમારા ઘર સુધી જાળવી રાખવાનું કામ કરે છે. જો આ ફોઇલ ન હોય, તો હવામાનની અસરથી તમારી દવા નિર્ધારિત એક્સપાયરી ડેટ પહેલાં જ બિનઅસરકારક બની શકે છે.

ટૂંકમાં કહીએ તો, દવાની સ્ટ્રીપ પાછળ દેખાતી એ સામાન્ય ફોઇલ માત્ર દેખાવ માટે નથી, પરંતુ તે એક સાયન્ટિફિક સેફ્ટી શિલ્ડ છે. આગામી વખતે જ્યારે તમે કોઈ દવા ખોલો, ત્યારે એ વાતની નોંધ જરૂર લેજો કે આ નાનકડી ધાતુની પટ્ટીએ તમારી દવાને સુરક્ષિત રાખવા માટે કેટલું મોટું કામ કર્યું છે.

દુબઈ-ઈઝરાયેલ ફ્લાઇટના હીરો કેપ્ટન સ્મિત મચ્છરને મોરારિબાપુની ભેટ, ₹21 લાખના ‘હનુમંત કૃપા પ્રસાદ’થી સન્માન

0

દુબઈથી ઈઝરાયેલ જતી ફ્લાઇટમાં સર્જાયેલી અકલ્પનીય કટોકટી વચ્ચે અદમ્ય હિંમત અને સમયસૂચકતા દાખવનાર કેપ્ટન સ્મિત મચ્છર આજે સમગ્ર દેશ માટે ગર્વનું પ્રતીક બની ગયા છે. આકાશમાં ગુંજતા હનુમાન ચાલીસાના પાઠ અને પોતાના જીવની પરવા કર્યા વિના લોકોના પ્રાણ બચાવવાના તેમના આ અદભુત સાહસને હવે ચારેકોરથી સન્માન મળી રહ્યું છે.

કેપ્ટન સ્મિત મચ્છરની આ ઐતિહાસિક અને પ્રશંસનીય કામગીરીને બિરદાવવા માટે વિશ્વવિખ્યાત રામકથાકાર પૂજ્ય મોરારિબાપુએ વિશેષ સન્માન કર્યું છે. બાપુએ કેપ્ટન સ્મિતની શૂરવીરતા અને ધીરજને હૃદયપૂર્વક બિરદાવતા ‘હનુમંત કૃપા પ્રસાદ’ રૂપે ₹21 લાખની સન્માન રાશિ અર્પણ કરી છે. આ તકે બાપુએ જણાવ્યું હતું કે, કટોકટીની એ ભયાનક પળોમાં પળનો પણ વિલંબ કર્યા વિના મુસાફરોના જીવ બચાવવા માટે કેપ્ટન સ્મિતે જે સાહસ દાખવ્યું છે તેના જેટલાં વખાણ કરીએ એટલાં ઓછાં છે. બાપુએ તેમના પરિવારજનો સાથે વાતચીત કરીને આ વીરતાભર્યા કાર્ય બદલ શુભેચ્છાઓ પણ પાઠવી હતી.

કેપ્ટન સ્મિતના આ ગૌરવશાળી કાર્યને વિવિધ સંસ્થાઓ અને સરકાર તરફથી પણ ખોબલેને ખોબલે બિરદાવવામાં આવી રહ્યું છે. દંતાલી આશ્રમના પૂજ્ય સ્વામી સચ્ચિદાનંદજી મહારાજ તરફથી ₹25 લાખની સન્માનરાશિ આપવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, ગુજરાત સરકારે પણ આ ગુજરાતી પાયલોટની બહાદુરીની નોંધ લેતા ‘ગૌરવ પુરસ્કાર’ અંતર્ગત ₹25 લાખ આપવાની ઘોષણા કરી છે. વિશેષરૂપે એક ખ્યાતનામ ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીએ પણ તેમના સાહસને સલામ કરતા ₹1 કરોડનો પુરસ્કાર જાહેર કર્યો છે.

દેશના વડાપ્રધાનથી લઈને સામાન્ય નાગરિકો આજે કેપ્ટન સ્મિત મચ્છરની વંદના કરી રહ્યા છે. મોરારિબાપુ દ્વારા અપાયેલો ₹21 લાખનો ‘હનુમંત કૃપા પ્રસાદ’ એ માત્ર ધનરાશિ નથી, પરંતુ સમગ્ર રાષ્ટ્રની કૃતજ્ઞતા અને તેમના અદમ્ય સાહસ પ્રત્યેના આદરનું પ્રતીક છે. એક ગુજરાતી યુવાને પોતાના જીવના જોખમે માનવતાનું જે ઉત્તમ ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું છે, તે આવનારી પેઢીઓ માટે હંમેશા પ્રેરણાદાયક બની રહેશે.

41 વર્ષ પહેલા ₹1,500માં ખરીદાયેલી પેઇન્ટિંગની આટલા કરોડમાં હરાજી!

0

કહેવાય છે કે કળાની સાચી કિંમત સમય નક્કી કરે છે, પણ શું તમે ક્યારેય કલ્પના કરી છે કે ૪૧ વર્ષ પહેલાં ખરીદેલું એક સામાન્ય લાગતું ચિત્ર આજે ૧૮ કરોડ રૂપિયાની ખગોળીય કિંમતે વેચાશે? મધ્યપ્રદેશના દિવંગત આદિવાસી ચિત્રકાર જનગઢ સિંહ શ્યામની એક દુર્લભ કલાકૃતિએ મુંબઈની હરાજીમાં આ અકલ્પનીય કારનામું કરી બતાવ્યું છે. ચિત્રકારના અકાળ અવસાનના દાયકાઓ પછી તેમની આ રચનાએ ભારતીય આર્ટ માર્કેટના તમામ જૂના રેકોર્ડ તોડીને વૈશ્વિક સ્તરે ભારે સનસનાટી સર્જી છે.

૧૯૮૦ના દાયકામાં મધ્યપ્રદેશના અંતરિયાળ ગામડામાંથી આવેલા જનગઢ સિંહ શ્યામે ગોંડ સમુદાયની ભીંતચિત્ર પરંપરા, પૌરાણિક કથાઓ અને પ્રકૃતિને કાગળ તથા કેનવાસ પર કંડારીને નવી દિશા આપી હતી. ૧૯૮૫માં ભોપાલના ‘ભારત ભવન’ ખાતે તેમણે તૈયાર કરેલું આદિવાસી પરંપરા દર્શાવતું એક ચિત્ર પંડોલ પરિવારે માત્ર ૧,૫૦૦ રૂપિયામાં ખરીદ્યું હતું. ઝીણા બિંદુઓ અને સુરેખ રેખાઓની અદ્ભુત સરજતવાળી તેમની આ વિશિષ્ટ શૈલી આગળ જતાં ‘જનગઢ કલમ’ તરીકે વિશ્વભરમાં મશહૂર થઈ હતી. કમનસીબે, વર્ષ ૨૦૦૧માં માત્ર ૩૯ વર્ષની વયે તેમનું અકાળે નિધન થયું હતું.

તેમના અવસાનના ૨૫ વર્ષ બાદ, મુંબઈ સ્થિત પંડોલ આર્ટ ગેલેરીમાં જ્યારે આ ચિત્ર હરાજી માટે મુકાયું ત્યારે દેશ-વિદેશના કળાપ્રેમીઓ વચ્ચે બોલી લગાવવાની ભારે હોડ જામી હતી. આખરે આ પેઇન્ટિંગ રૂ. ૧૮ કરોડની અકલ્પનીય કિંમતે નીલામ થયું હતું. ૪૧ વર્ષના સમયગાળામાં પોતાની મૂળ કિંમત કરતાં ૧૨ લાખ ગણો ઉછાળો મેળવનાર આ કલાકૃતિ માત્ર એક ચિત્રનું વેચાણ નથી, પરંતુ ભારતીય આદિવાસી લોકકળાને વૈશ્વિક મંચ પર મળેલું સર્વોચ્ચ સન્માન અને જનગઢ સિંહ શ્યામની અમર વિરાસતની જીત છે.

જ્ઞાનેશ કુમારને સસ્પેન્ડ કરવાની માંગ પર શું આવ્યો સુપ્રીમ કોર્ટનો મોટો નિર્ણય?

0

લોકશાહીના સૌથી મોટા પર્વ એટલે કે ચૂંટણીને નિષ્પક્ષ રીતે પાર પાડવાની જવાબદારી ચૂંટણી પંચની હોય છે, પરંતુ જો પંચની કાર્યપ્રણાલી પર જ સવાલો ઊભા થાય તો? હાલમાં જ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) જ્ઞાનેશ કુમાર પર કાયદાનું ઉલ્લંઘન કરી મનસ્વી નિર્ણયો લેવાના ગંભીર આક્ષેપો સાથે સુપ્રીમ કોર્ટમાં તેમને તાત્કાલિક સસ્પેન્ડ કરવાની માંગ ઉઠી હતી. જોકે, દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે આ મામલે અત્યંત સ્પષ્ટ અને તાર્કિક વલણ અપનાવતા કહ્યું છે કે, “માત્ર કોઈ ન્યૂઝ રિપોર્ટના આધારે અમે આવો કોઈ મોટો આદેશ પસાર કરી શકીએ નહીં.” આ કેસમાં અદાલતે સસ્પેન્શનની માંગ ફગાવી દીધી છે, પરંતુ પંચને નોટિસ ફટકારીને જવાબ માંગ્યો છે.

જસ્ટિસ સૂર્યકાંત, જસ્ટિસ બાગચી અને જસ્ટિસ વી. મોહનાની બેન્ચ સમક્ષ સામાજિક કાર્યકર્તા રાકેશ કુમાર સિંહ અને વકીલ શૈલેન્દ્ર મણિ ત્રિપાઠી દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીઓની સુનાવણી હાથ ધરવામાં આવી હતી. અરજદારો વતી હાજર રહેલા વરિષ્ઠ વકીલ વિકાસ સિંહે કોર્ટમાં એવી દલીલ કરી હતી કે નવા કાયદાઓએ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરને એટલા શક્તિશાળી બનાવી દીધા છે કે તેમને નિવૃત્તિ પછી પણ તપાસમાંથી વિશેષ સુરક્ષા મળેલી છે. તેમણે દાવો કર્યો કે આવી સુરક્ષા તો દેશના વડાપ્રધાન કે ન્યાયાધીશો પાસે પણ નથી. આ ઉપરાંત, મુખ્ય આક્ષેપ એ હતો કે ચૂંટણી પંચમાં નિયમ મુજબ નિર્ણયો સર્વસંમતિ અથવા બહુમતીથી લેવાવા જોઈએ, પરંતુ જ્ઞાનેશ કુમાર દ્વારા SIR અને ફોર્મ 6 સંબંધિત નિર્ણયો કથિત રીતે એકતરફી લેવામાં આવ્યા છે. આ દલીલોના આધારે તેમને પદ પરથી હટાવી અન્ય બે કમિશનરોને પંચનો ચાર્જ સોંપવાની માંગ કરવામાં આવી હતી.

જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટે આ ઉતાવળી માંગને સખ્ત શબ્દોમાં નકારી કાઢી છે. સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે અરજદારોની મોટાભાગની દલીલો માત્ર અખબારી અહેવાલો (ન્યૂઝ રિપોર્ટ) પર આધારિત છે. કોર્ટે નોંધ્યું કે બંધારણીય સંસ્થાઓ કાયદાના દાયરામાં રહીને જ કામ કરશે તેવી અદાલતને અપેક્ષા છે, પરંતુ માત્ર સમાચારોને આધાર બનાવીને કોર્ટ કોઈ બંધારણીય પદ પર બેઠેલી વ્યક્તિ વિરુદ્ધ આકરા આદેશો આપી શકે નહીં. ન્યાયના સિદ્ધાંત મુજબ કોર્ટે ચૂંટણી પંચને પોતાનો પક્ષ રજૂ કરવા માટે નોટિસ જારી કરી છે. હવે પંચનો સત્તાવાર જવાબ આવ્યા બાદ જ આ કેસમાં આગળની કાર્યવાહી નક્કી કરવામાં આવશે.

છઠ પૂજાને હજુ 2 મહિના બાકી, છતાં સુરતમાં ઘાટ પર ‘બુકિંગ’ શરૂ! દાદર પર લખાયા નામ-મોબાઈલ નંબર

કોઈ થિયેટર કે ટ્રેનની ટિકિટ માટે એડવાન્સ બુકિંગ થતું તમે સાંભળ્યું હશે, પરંતુ શું તમે ક્યારેય નદી કે તળાવના ઘાટ પર પૂજાની જગ્યા માટે મહિનાઓ અગાઉથી બુકિંગ થતું જોયું છે? સુરતના ડીંડોલી સ્થિત છઠ સરોવર ખાતે શ્રદ્ધાનો એક આવો જ અનોખો નજારો જોવા મળી રહ્યો છે. દિવાળીના છ દિવસ બાદ આવતા છઠ પર્વને હજુ દોઢ-બે મહિનાનો સમય બાકી છે, છતાં શ્રદ્ધાળુઓએ સરોવરના પગથિયાં પર પાકા રંગથી પોતાના નામ અને મોબાઈલ નંબર લખીને પૂજાની જગ્યા અત્યારથી જ રિઝર્વ કરી લીધી છે.

ઉત્તર ભારતીયો માટે છઠ પૂજા માત્ર એક તહેવાર નથી, પરંતુ આસ્થાનું સૌથી મોટું અને પવિત્ર પર્વ છે. સુરતમાં વસતા લાખો પરપ્રાંતીય પરિવારો માટે ડીંડોલીનું આ છઠ સરોવર પૂજાનું મુખ્ય કેન્દ્ર બની રહે છે. અહીં અંદાજિત 50 હજારથી વધુ શ્રદ્ધાળુઓ સૂર્યદેવને અર્ઘ્ય અર્પણ કરવા એકઠા થતા હોય છે. આવી વિશાળ ભીડમાં સંધ્યા અને સવારના અર્ઘ્ય સમયે પોતાના પરિવારના તમામ સભ્યો સાથે આરામથી ઊભા રહીને પૂજા કરી શકાય તેવી જગ્યા મેળવવી ખૂબ જ મુશ્કેલ બની જાય છે. આ સમસ્યાના ઉકેલ રૂપે જ શ્રદ્ધાળુઓએ જગ્યા રોકવાનો આ નવો કીમિયો અપનાવ્યો છે. ઘાટના દાદર પર ઠેર-ઠેર ‘Book 2026’, લોકોના નામ અને ફોન નંબરો પાકા કલરથી લખેલા સ્પષ્ટ જોઈ શકાય છે.

સામાન્ય રીતે કોઈપણ પ્રસંગમાં જગ્યા મેળવવા લોકો વહેલી સવારે પહોંચી જતા હોય છે, પરંતુ મહિનાઓ પહેલા જ ઘાટ પર આવી તૈયારી સૌના આશ્ચર્યનું કારણ બની છે. આ દૃશ્યો હાલ સોશિયલ મીડિયા અને સ્થાનિક લોકોમાં ભારે ચર્ચાનો વિષય બન્યા છે. એક તરફ આ આયોજન શ્રદ્ધાળુઓની અતૂટ આસ્થા અને પરિવાર સાથે પૂજા કરવાની તાલાવેલી દર્શાવે છે, તો બીજી તરફ જાહેર જગ્યાના દાદર પર આ રીતે કલરથી નામ લખવાની પદ્ધતિને કારણે કેટલાક સવાલો પણ ઉભા થઈ રહ્યા છે.

આગામી દિવસોમાં તંત્ર માટે આટલી વિશાળ ભીડનું સંચાલન, ઘાટની સ્વચ્છતા અને સુરક્ષા જાળવવી એક મોટો પડકાર બની રહેશે. જોકે, દાદર પર દેખાઈ રહેલા આ નામો એ વાતનો સ્પષ્ટ સંકેત આપે છે કે ભક્તોમાં છઠ પર્વનો ઉત્સાહ ચરમસીમા પર છે અને સુરતમાં આ મહાપર્વની ભક્તિમય તૈયારીઓ પૂરજોશમાં શરૂ થઈ ચૂકી છે.

1000 વર્ષ જૂનું મોઢેરા આજે 24×7 ‘સૂર્ય ગ્રામ’! પ્રાચીન સૂર્ય મંદિરને અપાયો નવો વૈશ્વિક અવતાર

0

ગુજરાતના મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલું 1000 વર્ષ જૂનું મોઢેરા સૂર્ય મંદિર આજે માત્ર ઇતિહાસના પાનાઓ પૂરતું સીમિત નથી રહ્યું. એક સમયે વિદેશી આક્રમણકારોના હુમલાઓથી ખંડિત થયેલી આ ઐતિહાસિક ધરોહર, આજે 21મી સદીમાં એક નવા જ વૈશ્વિક અવતારમાં દુનિયા સમક્ષ ઊભરી આવી છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના વિઝનરી નેતૃત્વ હેઠળ, જે ભૂમિ પર સદીઓ પહેલા સૂર્યદેવની આરાધના થતી હતી, તે જ મોઢેરા આજે ભારતનું પ્રથમ 24×7 ‘સૌર ગ્રામ’ (સોલાર વિલેજ) બનીને પ્રાચીન આસ્થા અને આધુનિક હરિત ઊર્જાનું અદ્ભુત ઉદાહરણ પૂરું પાડી રહ્યું છે.

ઐતિહાસિક વારસો અને ખગોળવિજ્ઞાનનું અજોડ સ્થાપત્ય

11મી સદીમાં (ઈ.સ. 1026-27) સોલંકી વંશના રાજા ભીમદેવ પ્રથમ દ્વારા નિર્મિત આ મંદિર ભારતીય સ્થાપત્ય કળાનો સુવર્ણ નમૂનો છે. મહમૂદ ગઝનવી અને અલાઉદ્દીન ખીલજી જેવા આક્રમણકારોએ આ મંદિરના ગર્ભગૃહ અને મૂર્તિઓને ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું હતું. આમ છતાં, આ કલાત્મક માળખું આજે પણ સમયના પ્રવાહો સામે અડગ ઊભું છે.

તેનું સ્થાપત્ય અને ખગોળવિજ્ઞાન અજોડ છે. મુખ્યત્વે ત્રણ ભાગમાં વહેંચાયેલા આ સંકુલમાં 108 નાના મંદિરો ધરાવતો ‘સૂર્યકુંડ’, વર્ષના 52 અઠવાડિયાનું પ્રતીક એવા 52 સ્તંભો ધરાવતો ‘સભામંડપ’ અને મુખ્ય ‘ગર્ભગૃહ’ આવેલું છે. મંદિરની રચના એવી રીતે કરવામાં આવી હતી કે વિષુવવૃત્તિય સંક્રાંતિ (Equinox) ના દિવસે સૂર્યનું પહેલું કિરણ સભામંડપમાંથી પસાર થઈને સીધું ગર્ભગૃહમાં પ્રવેશીને દેવતાને પ્રકાશિત કરતું હતું.

આધુનિક સૂર્ય આરાધના: ભારતનું પ્રથમ 24×7 સોલાર ગામ

પ્રાચીન સમયમાં જ્યાં સૂર્યદેવના પ્રકાશની ભૌતિક પૂજા થતી હતી, આજે આ જ સૂર્યપ્રકાશનો ઉપયોગ જનકલ્યાણ માટે થઈ રહ્યો છે. ઓક્ટોબર 2022માં, વડાપ્રધાન મોદીએ મોઢેરાને ભારતનું સૌપ્રથમ 100% સૌર ઊર્જા સંચાલિત ગામ જાહેર કર્યું હતું. આ મહત્વાકાંક્ષી ‘સૂર્યગ્રામ’ પ્રોજેક્ટ હેઠળ 6 મેગાવોટનો ગ્રાઉન્ડ-માઉન્ટેડ સોલાર પ્લાન્ટ અને ગામના ઘરો પર 1300 થી વધુ રૂફટોપ સોલાર પેનલ્સ લગાવવામાં આવી છે.

આ પ્રોજેક્ટની સૌથી મોટી વિશેષતા તેની 15 MWh ક્ષમતાવાળી બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ (BESS) છે. જેના માધ્યમથી દિવસે સંગ્રહિત સૌર ઊર્જાનો ઉપયોગ રાત્રે પણ થાય છે, પરિણામે આખું ગામ અને મંદિર પરિસર 24 કલાક ઝગમગતું રહે છે. મંદિર પર રાત્રિના સમયે યોજાતો 3D પ્રોજેક્શન મેપિંગ શો અને હેરિટેજ લાઇટિંગ પણ સંપૂર્ણપણે આ જ ગ્રીન એનર્જીથી ચાલે છે.

વૈશ્વિક ગૌરવ અને હરિત ભવિષ્ય

તાજેતરમાં ‘મન કી બાત’ કાર્યક્રમમાં વડાપ્રધાને મોઢેરાના આ 1000 વર્ષના ભવ્ય ઇતિહાસને યાદ કરી, તેને ‘સસ્ટેનેબલ ડેવલપમેન્ટ’ (ટકાઉ વિકાસ) ના રોલ મોડલ તરીકે બિરદાવ્યું હતું. હવે, મોઢેરાના ગ્રામજનોને વીજળીના ભારે બિલોમાંથી મુક્તિ મળી છે એટલું જ નહીં, પરંતુ તેઓ વધારાની વીજળી ગ્રીડમાં આપીને આર્થિક ઉપાર્જન પણ કરી રહ્યા છે.

મોઢેરા હવે માત્ર એક પૌરાણિક સ્થાપત્ય નથી રહ્યું, પરંતુ આધુનિક ટેક્નોલોજી અને હરિત ભવિષ્ય તરફ ભારતના મજબૂત કદમની વૈશ્વિક ઓળખ બની ચૂક્યું છે. 11મી સદીથી લઈને 21મી સદી સુધીની આ સફર એ વાતની સાબિતી છે કે ભારત પોતાના ભવ્ય ભૂતકાળને જાળવી રાખીને ભવિષ્યની નવી રાહ કંડારવામાં પણ સક્ષમ છે.

દિવાળીની કમાણી ક્યાંક ધોવાઈ ન જાય! સુરતના કાપડ વેપારીઓ માટે FOSTTA ની લાલબત્તી સમાન એડવાઈઝરી

તહેવારોની સિઝનમાં સુરતનું કાપડ માર્કેટ ધમધમી ઉઠે છે, પરંતુ દિવાળીની આ ઘરાકીમાં તમારો નફો અને મૂડી ક્યાંક ગઠિયાઓના ખિસ્સામાં ન જતાં રહે તે માટે સાવધાન થવાનો સમય આવી ગયો છે. મોટી કમાણીની લ્હાયમાં ઉતાવળિયો વેપાર કરતા પહેલાં ચેતી જજો, કારણ કે સુરતના કાપડ માર્કેટમાં છેતરપિંડીના વધતા કિસ્સાઓને લઈને ફેડરેશન ઓફ સુરત ટેક્સટાઈલ એસોસિએશન્સ (FOSTTA) દ્વારા એક અત્યંત મહત્વની એડવાઈઝરી જારી કરવામાં આવી છે. જો તમે પણ કાપડના વેપાર સાથે સંકળાયેલા છો, તો આ માહિતી તમારા વ્યાપારને લાખોના નુકસાનથી બચાવી શકે છે.

ફોસ્ટા દ્વારા સ્પષ્ટ તાકીદ કરવામાં આવી છે કે નવા વેપારીઓ કે દલાલો (એજન્ટ) સાથે કામ કરતી વખતે માત્ર તેમના મૌખિક રેફરન્સ કે ઓળખાણ પર આંધળો વિશ્વાસ ન કરવો. કોઈની પણ સાથે મોટો આર્થિક વ્યવહાર કરતા પહેલાં રૂબરૂ જઈને ફિઝિકલ વેરિફિકેશન (સ્થળ તપાસ) કરવું અનિવાર્ય છે. સુરક્ષિત વેપાર માટે ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરી ‘FOSTTA FORUM’ એપ્લિકેશનમાં નવા વેપારીનો GST નંબર અથવા મોબાઈલ નંબર નાખીને તેમનો રેકોર્ડ ચેક કરી લેવા સલાહ અપાઈ છે. આનાથી તે વેપારી અગાઉ કોઈ પેમેન્ટ કૌભાંડ કે ચીટિંગમાં સંડોવાયેલ છે કે કેમ તેનો સચોટ તાગ મેળવી શકાશે.

ફોસ્ટાના પ્રમુખ હંસરાજ જૈન અને મહામંત્રી દિનેશ કટારિયાના જણાવ્યા અનુસાર, તાજેતરની ફરિયાદોમાં એવું સામે આવ્યું છે કે કેટલાક લેભાગુ તત્વો નવા GST નંબર અને ભાડાની દુકાનોનો સહારો લઈ છેતરપિંડી આચરી રહ્યા છે. જોકે દરેક નવો વેપારી કે ભાડુઆત ખોટો નથી હોતો, પરંતુ માલ આપતા પહેલાં તેમના દસ્તાવેજો અને ધંધાકીય સરનામાની સઘન ચકાસણી કરવી ખૂબ જરૂરી છે. દિવાળીની આ સીઝનમાં કોઈપણ મોટા નુકસાનથી બચવા અને હાર્ડ-અર્ન્ડ મની સુરક્ષિત રાખવા તમામ વેપારીઓને મહત્તમ સાવધાની રાખવા અપીલ કરવામાં આવી છે.

‘કાયદાના રક્ષક’ જ સવાલોના ઘેરામાં! દિલ્હી પ્રોટેસ્ટમાં મહિલા પત્રકારોની ફરિયાદ બાદ Crime Branch એક્શનમાં

0

શું રક્ષકો જ ભક્ષક બની રહ્યા છે? ગઈકાલે રવિવારે નવી દિલ્હીમાં વિરોધ પ્રદર્શનના કવરેજ દરમિયાન દિલ્હી પોલીસના એસીપી વિવેક ભગત પર એક મહિલા પત્રકાર સાથે કથિત છેડતી કરવાનો અત્યંત ગંભીર આરોપ લાગ્યો છે. આ આઘાતજનક ઘટનાને પગલે કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP) એ પોલીસ વિરુદ્ધ મોરચો માંડી દીધો હતો અને આકરા વિરોધ પ્રદર્શનો શરૂ કર્યા હતો.

CJP ના પ્રવક્તા સૌરવ દાસે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર પોસ્ટ કરીને દાવો કર્યો હતો કે પોલીસ પીડિત મહિલા પત્રકારને મળવા માટે પણ તૈયાર નથી. સૌરવ દાસના જણાવ્યા અનુસાર, CJP ના લોકો સંસદ માર્ગ પોલીસ સ્ટેશનની બહાર એકઠા થયા હતા. તેઓએ સ્પષ્ટ ચીમકી ઉચ્ચારી હતી કે પોલીસનું આ વલણ બિલકુલ સ્વીકાર્ય નથી અને જ્યાં સુધી તેમને અંદર જવાની પરવાનગી આપવામાં નહીં આવે, ત્યાં સુધી તેઓ પોલીસ સ્ટેશનની બહાર જ ઊભા રહીને પોતાનો વિરોધ ચાલુ રાખશે.

આ સમગ્ર વિવાદ અને ભારે દબાણ બાદ દિલ્હી પોલીસે પોતાના સત્તાવાર ‘X’ હેન્ડલ પરથી સમગ્ર ઘટનાક્રમ અંગે ખુલાસો આપ્યો છે. પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, ૩ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ ના રોજ નવી દિલ્હી વિસ્તારમાં ચાલી રહેલા વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિ વચ્ચે કુલ ત્રણ મહિલા પત્રકારોએ પોલીસ અધિકારીઓ પર જાતીય સતામણીના આરોપ લગાવ્યા છે.

નવી દિલ્હી જિલ્લા પોલીસને આ ત્રણેયની ફરિયાદો મળી ચૂકી છે. મામલાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને, સ્વતંત્ર અને નિષ્પક્ષ તપાસ સુનિશ્ચિત કરવા માટે આખો કેસ હવે ક્રાઈમ બ્રાન્ચને સોંપી દેવામાં આવ્યો છે. પોલીસ વિભાગનું કહેવું છે કે હવે ક્રાઈમ બ્રાન્ચ આ તમામ ફરિયાદોની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરશે અને તે પૂર્ણ થયા બાદ જ આરોપોની વાસ્તવિક સ્થિતિ અને સચ્ચાઈ સ્પષ્ટ થઈ શકશે.

2026માં બેસતું વર્ષ 9 કે 10 નવેમ્બરે? જાણો શું કહે છે ગુજરાતી પંચાંગ!

0

દિવાળી એટલે ગુજરાતીઓ માટે માત્ર એક તહેવાર નહીં, પરંતુ એક નવા ઉત્સાહ અને નવા વર્ષના આગમનની ભવ્ય ઉજવણી. સામાન્ય રીતે દિવાળીના ફટાકડા રાત્રે શાંત થાય તેની આગલી સવારે જ આપણે એકબીજાને ‘સાલ મુબારક’ કહીને નૂતન વર્ષને વધાવી લઈએ છીએ. પરંતુ, આગામી વર્ષ ૨૦૨૬માં આવું નહીં થાય! હા, વર્ષ ૨૦૨૬માં દિવાળી અને નવા વર્ષની વચ્ચે એક આખો દિવસ ‘ધોકો’ એટલે કે પડતર દિવસ આવવાનો છે. જો તમે પણ દિવાળીના બીજા જ દિવસે ચોપડા પૂજનના બોહણા કે નવા વર્ષના સ્નેહમિલનની તૈયારીઓ કરવાનું વિચારતા હોવ, તો થોભી જજો.

જ્યોતિષશાસ્ત્ર અને પંચાંગના સદીઓ જૂના નિયમો અનુસાર, દિવાળીનો મહાપર્વ આસો વદ અમાસના દિવસે પ્રદોષકાળ (સાંજના સમય) દરમિયાન ઉજવવામાં આવે છે. જ્યારે બીજી તરફ, આપણું બેસતું વર્ષ એટલે કે કારતક સુદ એકમની ગણતરી ‘ઉદયતિથિ’ (સૂર્યોદયના સમયની તિથિ)ના આધારે થાય છે. ૨૦૨૬ના પંચાંગ મુજબ, ૮ નવેમ્બર, રવિવારના રોજ અમાસ તિથિ પ્રદોષકાળમાં વ્યાપ્ત છે, તેથી તે દિવસે દિવાળી અને ચોપડા પૂજન સંપન્ન થશે. પરંતુ, કારતક સુદ એકમની ઉદયતિથિ ૧૦ નવેમ્બર, મંગળવારે આવે છે. આ બે મુખ્ય તિથિઓની વચ્ચે ૯ નવેમ્બરનો દિવસ ખાલી રહે છે જેને આપણે ‘ધોકો’ કહીએ છીએ.

વાંચકોની સરળતા માટે ૨૦૨૬ની દિવાળી પર્વમાળાની મહત્વની તારીખો નીચે મુજબ રહેશે:

  • ૫ નવેમ્બર, ગુરુવાર: વાઘબારસ અને રમા એકાદશી
  • ૬ નવેમ્બર, શુક્રવાર: ધનતેરસ
  • ૭ નવેમ્બર, શનિવાર: કાળીચૌદશ
  • ૮ નવેમ્બર, રવિવાર: દિવાળી, લક્ષ્મી પૂજન અને ચોપડા પૂજન
  • ૯ નવેમ્બર, સોમવાર: પડતર દિવસ (ધોકો)
  • ૧૦ નવેમ્બર, મંગળવાર: બેસતું વર્ષ, ગુજરાતી નૂતન વર્ષ
  • ૧૧ નવેમ્બર, બુધવાર: ભાઈબીજ
  • ૧૪ નવેમ્બર, શનિવાર: લાભ પાંચમ (વેપાર-ધંધાના શ્રીગણેશ)
  • ૨૦ નવેમ્બર, શુક્રવાર: દેવઉઠી એકાદશી
  • ૨૧ નવેમ્બર, શનિવાર: તુલસી વિવાહ
  • ૨૪ નવેમ્બર, મંગળવાર: દેવ દિવાળી અને કારતક પૂર્ણિમા

ગુજરાતના વેપારી વર્ગ અને સામાન્ય નાગરિકો માટે આ ‘ધોકા’ના દિવસનું વિશેષ સાંસ્કૃતિક મહત્વ છે. પરંપરાગત ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, આ પડતર દિવસને કોઈપણ નવા કાર્યની શરૂઆત, નવી પ્રોપર્ટી કે વાહનની ખરીદી માટે ટાળવામાં આવે છે. મોટાભાગના વેપારીઓ દિવાળીની રાત્રે ચોપડા પૂજન કર્યા બાદ, પડતર દિવસે પોતાની પેઢીઓ બંધ રાખીને રજા પાળે છે. જોકે, આજના આધુનિક સમયમાં આ દિવસને માત્ર અશુભ ન માનતા, તેને દિવાળીની દોડધામના થાકને ઉતારવા, પરિવાર સાથે નિરાંતની પળો વિતાવવા અને આગામી નવા વર્ષની ઉજવણીની પૂર્વ તૈયારીઓ કરવા માટેના એક ‘રિલેક્સેશન ડે’ તરીકે જોવામાં આવે છે.

તિથિઓનું આ ગણિત ભલે ગમે તે હોય, પણ ઉત્સવપ્રિય ગુજરાતીઓ માટે દિવાળી અને નવા વર્ષ વચ્ચે આવતો આ પડતર દિવસ, પરિવાર સાથે તહેવાર લંબાવવાનું એક મીઠું બહાનું જ બની રહેશે.