નવી દિલ્હી: દેશને નવા CDS એટલે કે ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ મળી ગયા છે. ભારત સરકારે લેફ્ટિનેન્ટ જનરલ એન એસ રાજા સુબ્રમણિ (નિવૃત્ત) ને નવા ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે. એન એસ રાજા સુબ્રમણિ કાર્યભાર સંભાળવાની તારીખથી આગામી આદેશ સુધી ભારત સરકારના સૈન્ય બાબતોના વિભાગના સચિવ તરીકે પણ ફરજ બજાવશે.
કોણ છે એન એસ રાજા સુબ્રમણિ?
લેફ્ટિનેન્ટ જનરલ એન એસ રાજા સુબ્રમણિ 1 સપ્ટેમ્બર 2025થી નેશનલ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલ સચિવાલયમાં સૈન્ય સલાહકાર તરીકે સેવા આપી રહ્યા છે. તે પહેલાં તેઓ 1 જુલાઈ 2024થી 31 જુલાઈ 2025 સુધી આર્મી સ્ટાફના ઉપપ્રમુખ રહ્યા હતા.
આ ઉપરાંત માર્ચ 2023થી જૂન 2024 દરમિયાન તેઓ સેન્ટ્રલ કમાન્ડના જનરલ ઓફિસર કમાન્ડિંગ-ઇન-ચીફ તરીકે પણ કાર્યરત રહ્યા હતા.
ઉલ્લેખનીય છે કે હાલના CDS જનરલ અનિલ ચૌહાણનો કાર્યકાળ 30 મે 2026ના રોજ પૂર્ણ થવાનો છે.
CDSનું પદ કેટલું મહત્વનું?
CDS એટલે કે ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફનું પદ દેશની સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આ પદ પર રહેલો અધિકારી ભારતીય થલસેના, વાયુસેના અને નૌસેનાની વચ્ચે વધુ સારો સમન્વય સ્થાપિત કરવાની જવાબદારી સંભાળે છે.
હાલ સુધી આ જવાબદારી જનરલ અનિલ ચૌહાણ સંભાળી રહ્યા હતા, પરંતુ 30 મે 2026 બાદ આ જવાબદારી લેફ્ટિનેન્ટ જનરલ એન એસ રાજા સુબ્રમણિ સંભાળશે.
ભારતમાં CDS પદની જાહેરાત વર્ષ 2019માં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સ્વતંત્રતા દિવસના ભાષણ દરમિયાન કરી હતી. દેશના પ્રથમ CDS જનરલ બિપિન રાવત હતા, જેઓ વર્ષ 2021માં હેલિકોપ્ટર દુર્ઘટનામાં શહીદ થયા હતા. ત્યારબાદ જનરલ અનિલ ચૌહાણને CDS પદની જવાબદારી સોંપવામાં આવી હતી.
કારગિલ યુદ્ધ બાદ અનુભવાઈ હતી CDS પદની જરૂર
ભારતમાં ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ (CDS) પદની જરૂરિયાત કારગિલ યુદ્ધ બાદ ખાસ કરીને અનુભવાઈ હતી. આ યુદ્ધ દરમિયાન ત્રણેય સશસ્ત્ર દળો વચ્ચે સંકલનનો અભાવ સામે આવ્યો હતો, જેના કારણે ઉચ્ચ સ્તરે નિર્ણય પ્રક્રિયામાં મુશ્કેલીઓ ઊભી થઈ હતી.
આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને એવું પદ બનાવવાની જરૂરિયાત અનુભવાઈ કે જે ત્રણેય સેનાઓ વચ્ચે સંકલન અને સંચારને વધુ મજબૂત બનાવી શકે. આ જ જરૂરિયાતના પરિણામે CDS પદની રચના કરવામાં આવી હતી.
