સરકારી અને સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં પેપર લીક તથા ગેરરીતિઓ પર લગામ કસવા માટે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા લાવવામાં આવેલું Public Examinations (Prevention of Unfair Means) Amendment Bill, 2026 બુધવારે લોકસભામાં પસાર કરવામાં આવ્યું છે. બિલને ગૃહમાં ભારે હોબાળા વચ્ચે ધ્વનિ મતથી મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
આ બિલનો હેતુ UPSC, SSC, NTA, રેલવે ભરતી બોર્ડ સહિતની જાહેર પરીક્ષાઓમાં પેપર લીક, નકલ માફિયા અને સંગઠિત ગેરરીતિઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવાનો છે.
નવા સુધારા હેઠળ પેપર લીકમાં સામેલ વ્યક્તિઓ અને સંસ્થાઓ સામે વધુ કડક સજા, ઝડપી તપાસ અને ઝડપી ટ્રાયલ માટે ખાસ વ્યવસ્થા કરવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. સરકારનું કહેવું છે કે આ કાયદાથી પરીક્ષા વ્યવસ્થામાં પારદર્શિતા વધશે અને લાખો વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્ય સાથે થતી છેતરપિંડી અટકાવવામાં મદદ મળશે.
બિલ પર ચર્ચા દરમિયાન સત્તાપક્ષે તેને વિદ્યાર્થીઓના હિતમાં મોટું પગલું ગણાવ્યું હતું, જ્યારે વિપક્ષે પરીક્ષા પ્રણાલીની ખામીઓ અને તાજેતરના પેપર લીક મુદ્દાઓને લઈને સરકાર પર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.
આ સુધારા બિલમાં Public Examinations (Prevention of Unfair Means) Act, 2024ને વધુ મજબૂત બનાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. તેમાં દોષિત પરીક્ષા સેવા પ્રદાતાઓ સામે પ્રતિબંધની અવધિ વધારવા જેવી જોગવાઈઓનો પણ સમાવેશ થાય છે.