રાજધાની દિલ્હીના માલવીય નગર સ્થિત એક ગેસ્ટ હાઉસમાં એક દિવસ અગાઉ લાગેલી ભીષણ આગની તપાસ દરમિયાન સુરક્ષા વ્યવસ્થાની અનેક ગંભીર ખામીઓ સામે આવી છે. આ દુર્ઘટનામાં 21 લોકોના મોત થયા હતા. ગુરુવારે સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે પ્રાથમિક તપાસ મુજબ મોટાભાગના લોકોના મોત આગમાં દાઝવાથી નહીં પરંતુ ગૂંગળામણ અને ધુમાડાના કારણે થયા હતા.

સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ઘટના બાદ પોલીસે ગેસ્ટ હાઉસના દરેક રૂમની તલાશી લીધી હતી અને ત્યાંથી આશરે 50થી 60 મોબાઇલ ફોન જપ્ત કર્યા હતા. તલાશી દરમિયાન લગભગ 30 પાસપોર્ટ પણ મળી આવ્યા હતા. સૂત્રોએ જણાવ્યું કે આગ પર કાબૂ મેળવ્યા બાદ પણ ગેસ્ટ હાઉસના રૂમ લાંબા સમય સુધી અત્યંત ગરમ રહ્યા હતા, જે આગની તીવ્રતા અને ઈમારતની અંદર ગરમી તથા ધુમાડાની ગંભીર અસર દર્શાવે છે.

તપાસકર્તાઓએ અત્યાર સુધીમાં પાંચ મૃતકોની ઓળખ કરી લીધી છે, જ્યારે બાકીના મૃતકોની ઓળખ પ્રક્રિયા હજુ પણ ચાલુ છે. તમામ મૃતદેહોના પોસ્ટમોર્ટમ કરવામાં આવી રહ્યા છે.

પોલીસ સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, મૃતકોના શરીર પર ગંભીર દાઝવાના નિશાન જોવા મળ્યા નહોતા. પ્રાથમિક તપાસમાં એવું સામે આવ્યું છે કે મોટાભાગના લોકોના મોત ગૂંગળામણ અને ઝેરી ધુમાડાના સંપર્કમાં આવવાથી થયા હતા.

સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ગેસ્ટ હાઉસમાં રોકાયેલા મોટાભાગના વિદેશી નાગરિકો મેડિકલ વિઝા પર ભારતમાં આવ્યા હતા. દર મહિને આશરે 80 જેટલા વિદેશી નાગરિકો આ ગેસ્ટ હાઉસમાં રોકાતા હતા. નિયમો અનુસાર વિદેશી મહેમાનો માટે C-ફોર્મ નિયમિત રીતે ભરવામાં આવતું હતું અને તેને ફોરેન રિજનલ રજિસ્ટ્રેશન ઓફિસ (FRRO)માં જમા કરાવવામાં આવતું હતું. ત્યારબાદ તેમની વિગતો દિલ્હી પોલીસની સિસ્ટમમાં પણ નોંધવામાં આવતી હતી.

તપાસ દરમિયાન અધિકારીઓને ઈમારતની સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં અનેક ગંભીર ખામીઓ પણ મળી આવી હતી. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ઈમારતની બારીઓ અને કાચની પેનલો સંપૂર્ણપણે સીલ કરેલી હતી, જેના કારણે ધુમાડો બહાર નીકળવાનો કોઈ રસ્તો નહોતો.

તપાસકર્તાઓએ વધુમાં જાણવા મળ્યું કે ઈમારતના બેઝમેન્ટનો પ્રવેશદ્વાર બંધ હતો. બેઝમેન્ટનો દરવાજો ખોલવામાં આશરે 10 મિનિટનો સમય લાગ્યો હતો. સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, બેઝમેન્ટનો દરવાજો અંદરથી બંધ હતો અને બાદમાં ત્યાંથી 6થી 7 લોકોને જીવતા બચાવવામાં આવ્યા હતા.

આ પ્રાથમિક તપાસમાં સામે આવેલી ગંભીર બેદરકારી અને સુરક્ષા ખામીઓએ અગ્નિકાંડને વધુ ભયાનક બનાવ્યો હોવાનું માનવામાં આવી રહ્યું છે. તપાસ એજન્સીઓ સમગ્ર ઘટનાની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરી રહી છે.

ભીષણ ગરમી વચ્ચે સેક્ટર-122ના રહેવાસીઓ માટે પાણી સૌથી મોટી સમસ્યા બની રહી છે. હાલત એવી છે કે લગભગ દર બીજા-ત્રીજા દિવસે જળપુરવઠો પ્રભાવિત થવાની સૂચના જાહેર કરવામાં આવે છે. ક્યારેક તકનીકી ખામી તો ક્યારેક વીજ પુરવઠો ખોરવાવાના કારણે પાણીની સપ્લાય બંધ રહે છે, જેના કારણે હજારો લોકોની દૈનિક જીવનશૈલી પર અસર પડી રહી છે.

RWAના મહાસચિવ નિતિન ચૌહાણે જણાવ્યું કે ઘણી વખત પાણી ખૂબ ઓછા દબાણ સાથે આવે છે, જ્યારે અનેક પ્રસંગોએ માત્ર અડધા કલાક માટે જ પાણીની સપ્લાય આપવામાં આવે છે. ઉનાળાની આ કડક ગરમીમાં આટલી ઓછી અવધિનો જળપુરવઠો મળતા લોકોને પીવાના પાણીથી લઈને ઘરેલુ જરૂરિયાતો સુધી ભારે મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. અનેક પરિવારોને પાણીનો સંગ્રહ કરવાની સાથે ખાનગી ટેન્કરો પર નિર્ભર રહેવાની ફરજ પડી રહી છે.

રહેવાસીઓનું કહેવું છે કે જળપુરવઠો ખોરવાયાની સૂચનાઓ હવે સામાન્ય બાબત બની ગઈ છે. જ્યારે પણ પાણીની સપ્લાયનો સમય વધારવા અથવા વ્યવસ્થામાં સુધારો કરવાની માંગ કરવામાં આવે છે, ત્યારે કોઈ કાયમી ઉકેલ સામે આવતો નથી. જેના કારણે લોકોમાં અસંતોષ વધી રહ્યો છે.

RWAએ નોઇડા ઓથોરિટી અને સંબંધિત અધિકારીઓને માંગ કરી છે કે આ સમસ્યાને ગંભીરતાથી લઈને જળપુરવઠા વ્યવસ્થામાં સુધારો કરવામાં આવે. લોકોનું કહેવું છે કે ભીષણ ગરમીમાં પાણી જેવી મૂળભૂત સુવિધાનો અભાવ તેમની મુશ્કેલીઓમાં અનેકગણો વધારો કરી રહ્યો છે અને જો જલ્દી ઉકેલ નહીં આવે તો સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકે છે.