જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં પહેલી વંદે ભારત એક્સપ્રેસ ટ્રેન શુક્રવારથી શરૂ થશે, જે શ્રીનગર અને કટરા વચ્ચેનું અંતર માત્ર 3 કલાકમાં કાપશે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી એને લીલી ઝંડી આપશે. શ્રી માતા વૈષ્ણોદેવી કટરા અને શ્રીનગર વચ્ચે બે ટ્રેનો દોડશે અને બન્ને શહેરો વચ્ચેનું અંતર 6થી 7 કલાકથી ઘટાડીને ફક્ત 3 કલાકમાં કલાક કાપશે.

આ ટ્રેનનું ઉદ્ઘાટન એપ્રિલ મહિનામાં થવાનું હતું, પરંતુ ખરાબ હવામાન અને પહલગામમાં થયેલા આતંકવાદી હુમલાને કારણે એ મુલતવી રાખવામાં આવ્યું હતું. હવે હવામાન સામાન્ય છે એટલે ટ્રેન શરૂ કરવામાં આવી રહી છે.

હાઈ-ટેક સુવિધાઓ
કાશ્મીર માટે બનાવવામાં આવેલી વંદે ભારત એક્સપ્રેસ ખાસ કરીને ઠંડીના હવામાનને ધ્યાનમાં રાખીને ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે. ટ્રેનમાં હીટિંગ સિસ્ટમ અને ઑટોમૅટિક દરવાજા જેવી હાઈ-ટેક સુવિધાઓ હશે, જેથી માઇનસ 20 ડિગ્રી તાપમાનમાં પણ દોડવામાં કોઈ સમસ્યા ન થાય. ટ્રેનના ડ્રાઇવરો માટે ઍન્ટિ-સ્પૉલ લેયરની સુવિધા મળશે જે ડ્રાઇવરને હિમવર્ષા કે તોફાન જેવી મુશ્કેલ હવામાન પરિસ્થિતિઓમાં ટ્રેનને સુરક્ષિત રીતે ચલાવવામાં મદદ કરશે. વંદે ભારત ટ્રેન વિશ્વના સૌથી ઊંચા ચેનાબ રેલવે આર્ચ બ્રિજ અને અંજી પુલ પરથી પસાર થશે.

117 કિલોમીટરની ટનલ
272 કિલોમીટર લાંબા ઉધમપુર-શ્રીનગર-બારામુલ્લા રેલવે લિન્ક (USBRL) પર વંદે ભારત ટ્રેન દોડવાની છે. આ પ્રોજેક્ટમાં 117 કિલોમીટર ટનલનો સમાવેશ થાય છે. આ લિન્કનો સૌથી ખતરનાક ભાગ 111 કિલોમીટર લાંબો કટરા-બનિહાલ સેક્શન છે જે જાન્યુઆરીમાં પૂરો થયો હતો.

‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ની મોટી સફળતા
આ ટ્રેન ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ પહેલ હેઠળ ભારતમાં ડિઝાઇન અને ઉત્પાદિત કરવામાં આવી છે. આ દેશની પહેલી સેમી-હાઈ સ્પીડ ટ્રેન છે જે મધ્યમથી લાંબા અંતરની મુસાફરીને ઝડપી તો બનાવે જ છે, પરંતુ મુસાફરીને આરામદાયક અને સલામત પણ બનાવે છે. હાલમાં શ્રીનગર અને કટરા વચ્ચે રોડમાર્ગે મુસાફરી કરવામાં 6થી 7 કલાક લાગે છે, પરંતુ વંદે ભારતની શરૂઆત સાથે મુસાફરો ફક્ત 3 કલાકમાં શ્રીનગરથી કટરા અથવા કટરાથી શ્રીનગર પહોંચી શકશે. આનાથી ખાસ કરીને યાત્રાળુઓ, સ્થાનિક લોકો અને પર્યટનને ફાયદો થશે.

બેંગલુરુના ચિન્નાસ્વામી સ્ટેડિયમની બહાર થયેલી ભાગદોડમાં અત્યાર સુધીમાં ૧૧ લોકોના મોત થયા છે, જ્યારે ૩૩ ઘાયલોની સારવાર વિવિધ હોસ્પિટલોમાં ચાલી રહી છે. રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ અને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આ ઘટના પર દુઃખ વ્યક્ત કર્યું છે, જ્યારે કર્ણાટક સરકારે ભાગદોડની ન્યાયિક તપાસનો આદેશ આપ્યો છે અને ૧૫ દિવસમાં રિપોર્ટ રજૂ કરવા જણાવ્યું છે.

બુધવારે, બેંગલુરુના ચિન્નાસ્વામી સ્ટેડિયમના ગેટ નંબર 6 પર ભાગદોડ મચી ગઈ હતી જ્યારે મોટી સંખ્યામાં RCB ચાહકો સ્ટેડિયમની બહાર IPLમાં RCBની જીતની ઉજવણી કરવા માટે એકઠા થયા હતા. આ દરમિયાન, અકસ્માતને લઈને રાજકારણ પણ શરૂ થઈ ગયું છે. વિપક્ષે આરોપ લગાવ્યો છે કે અકસ્માત પછી પણ સરકારે ખેલાડીઓ સાથે ઉજવણી ચાલુ રાખી હતી અને નાયબ મુખ્યમંત્રી સેલ્ફી લેવામાં વ્યસ્ત હતા.

નાસભાગ અંગેના પ્રશ્નોથી સિદ્ધારમૈયા કેમ નારાજ થયા?
બીજી તરફ, કર્ણાટક સરકારે જવાબદારી ટાળી દીધી છે અને ક્રિકેટ એસોસિએશન પર દોષારોપણ કર્યું છે. સીએમ સિદ્ધારમૈયાએ ભાજપના પ્રશ્નોનો જવાબ આપતા કહ્યું કે મહાકુંભ દરમિયાન પણ ભાગદોડ થઈ હતી. આવી ઘટનાઓ પર રાજકારણ ન કરવું જોઈએ. હકીકતમાં, જ્યારે પત્રકારોએ વિપક્ષી નેતાઓને કોંગ્રેસ સરકારને ભાગદોડ માટે દોષી ઠેરવવા બદલ પ્રશ્ન કર્યો, ત્યારે કર્ણાટકના સીએમ ગુસ્સે થઈ ગયા અને ગુસ્સામાં કહ્યું, “આવી ઘટનાઓ ઘણી જગ્યાએ બની, કુંભ મેળામાં પણ 50-60 લોકો મૃત્યુ પામ્યા. મેં ટીકા કરી નથી. મેં કે મારી સરકારે તે સમયે કોઈ ટિપ્પણી કરી નથી. પાર્ટીએ શું કહ્યું તેના પર હું કંઈ કહેવા માંગતો નથી.”

મુખ્યમંત્રીએ કહ્યું કે આ અકસ્માત કેમ થયો?
મુખ્યમંત્રીએ ઘટનાની તપાસના આદેશ આપ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે લોકોએ સ્ટેડિયમના દરવાજા પણ તોડી નાખ્યા હતા જેના કારણે ભાગદોડ મચી ગઈ હતી. કોઈને પણ આટલી મોટી ભીડની અપેક્ષા નહોતી. સ્ટેડિયમમાં ફક્ત 35,000 લોકોની ક્ષમતા છે, પરંતુ લગભગ 2 થી 3 લાખ લોકો એકઠા થયા હતા. બેંગલુરુ શહેરમાં ઉપલબ્ધ સમગ્ર પોલીસ દળ તૈનાત કરવામાં આવ્યું હતું.

શું આરસીબીની જીતનો લાભ લેવા માટે કર્ણાટક સરકાર લોકોને બચાવવાનું ભૂલી ગઈ?
કર્ણાટક સરકારે અકસ્માતમાં જીવ ગુમાવનારાઓના પરિવારોને 10 લાખ રૂપિયાની આર્થિક સહાયની જાહેરાત પણ કરી છે, પરંતુ બેંગલુરુમાં થયેલી ભાગદોડમાં 11 લોકોના મોત બાદ સૌથી મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન એ ઉઠી રહ્યો છે કે વિજયની ઉજવણીને શોકમાં ફેરવવા માટે કોણ જવાબદાર છે? શું કર્ણાટક સરકાર RCBની જીતનો લાભ લેવા માટે લોકોને બચાવવાનું ભૂલી ગઈ? આ પ્રશ્નો એટલા માટે ઉભા થઈ રહ્યા છે કારણ કે કર્ણાટકના મુખ્યમંત્રી સિદ્ધારમૈયાએ નાસભાગ માટે સીધા ક્રિકેટ એસોસિએશનને જવાબદાર ઠેરવ્યું છે.

મુખ્યમંત્રીએ કહ્યું, “આ કાર્યક્રમ ક્રિકેટ એસોસિએશન દ્વારા આયોજિત કરવામાં આવ્યો હતો પરંતુ અમને તેના વિશે કહેવામાં આવ્યું ન હતું. અમે સરકાર વતી વિધાનસભાની સામે કાર્યક્રમનું આયોજન કર્યું હતું, ત્યાં કંઈ થયું નહીં. ત્યાં કાર્યક્રમ શાંતિપૂર્ણ રીતે પૂર્ણ થયો, અમને ખબર નહોતી કે આગામી કાર્યક્રમ ક્રિકેટ સ્ટેડિયમમાં યોજાશે, હું ત્યાં ગયો પણ ન હતો.”

અધિકારીઓએ બુધવારે જણાવ્યું હતું કે સુરક્ષા દળોએ ઓડિશાના સુંદરગઢ જિલ્લામાં માઓવાદીઓ દ્વારા લૂંટાયેલા લગભગ 4 ટનમાંથી અત્યાર સુધીમાં લગભગ 3.6 ટન વિસ્ફોટકો જપ્ત કર્યા છે. 27 મેના રોજ, માઓવાદીઓએ કે. બાલાંગ વિસ્તારમાં બાંકો પથ્થરની ખાણમાંથી વિસ્ફોટકો, જેમાં મોટાભાગે જિલેટીનનો સમાવેશ થતો હતો, ભરેલી ટ્રક લૂંટી લીધી હતી. આ ઘટના બાદ, ઓડિશા પોલીસે CRPF, ઝારખંડ જગુઆર, સ્પેશિયલ ઓપરેશન ગ્રુપ (SOG) અને કોબ્રા યુનિટ સાથે મળીને ઝારખંડના સારંડા જંગલમાં સંયુક્ત ઓપરેશન શરૂ કર્યું.

ગાઢ જંગલમાં વિસ્ફોટકો છુપાયેલા હતા
ડીઆઈજી (વેસ્ટર્ન રેન્જ) બ્રિજેશ રાયે જણાવ્યું હતું કે મંગળવારે રાત્રે કાર્યવાહી દરમિયાન સુરક્ષા કર્મચારીઓએ 1,000 કિલો વિસ્ફોટકો જપ્ત કર્યા હતા. સોમવારે શરૂઆતમાં લગભગ 2.5 ટન વિસ્ફોટકો જપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા. અન્ય એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે અગાઉ લગભગ 157 કિલો વિસ્ફોટકો જપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે વિસ્ફોટકો ગાઢ જંગલમાં છુપાયેલા હતા. રાયે કહ્યું, “ઝારખંડને અડીને આવેલા ગાઢ જંગલમાં સર્ચ ઓપરેશન ચાલી રહ્યું છે.” દરમિયાન, ઓડિશા પોલીસની એસઆઈટીએ મંગળવારે વિસ્ફોટક વેરહાઉસના માલિક શ્રવણ અગ્રવાલ અને ટ્રક ડ્રાઇવરની ધરપકડ કરી છે.

થોડા કલાકોમાં પાંચ દર્દીઓના મોત થયા
અન્ય એક સમાચારમાં, ઓડિશાના કોરાપુટમાં શહીદ લક્ષ્મણ નાયક મેડિકલ કોલેજ અને હોસ્પિટલમાં કથિત બેદરકારીને કારણે પાંચ દર્દીઓના મૃત્યુની તપાસના આદેશ આપવામાં આવ્યા છે. મંગળવારે રાત્રે હોસ્પિટલમાં દાખલ બે પુરુષો અને ત્રણ મહિલાઓના થોડા કલાકોમાં જ મૃત્યુ થયા હતા. મૃતક દર્દીઓના સંબંધીઓએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે તેમને કોઈ રસી આપવામાં આવી હતી, જેના કારણે તેઓ મૃત્યુ પામ્યા.

કેસમાં વિભાગીય તપાસનો આદેશ આપવામાં આવ્યો
હોસ્પિટલના સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ સુશાંત કુમાર સાહુએ જણાવ્યું હતું કે આ મામલાની વિભાગીય તપાસના આદેશ આપવામાં આવ્યા છે. તેમણે કહ્યું, “અમે તમામ વિભાગના વડાઓની બેઠક બોલાવી છે. મંગળવારે રાત્રે મૃત્યુ પામેલા દર્દીઓને ગંભીર હાલતમાં હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. પ્રથમ દ્રષ્ટિએ, એવું લાગતું નથી કે મૃત્યુ કોઈ ખોટી રસીને કારણે થયું છે. જોકે, અમે આરોપોની તપાસ કરીશું.” અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, ત્રણ દર્દીઓના મૃત્યુ ઇન્ટેન્સિવ કેર યુનિટ (ICU) માં થયા હતા, જ્યારે બે અન્ય દર્દીઓના મૃત્યુ જનરલ વોર્ડમાં થયા હતા.

જાતિ વસ્તી ગણતરી અંગે સૂત્રો પાસેથી મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. જાતિ વસ્તી ગણતરીની તારીખ જાહેર કરવામાં આવી છે. જાતિ વસ્તી ગણતરી 1 માર્ચ 2027 થી શરૂ થઈ શકે છે.

કેટલા તબક્કા હશે?
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, જાતિ ગણતરી 2 તબક્કામાં હાથ ધરવામાં આવશે. જાતિ ગણતરી સૌપ્રથમ 4 રાજ્યોમાં શરૂ થશે. માર્ચ 2027 થી મેદાની રાજ્યોમાં જાતિ ગણતરી શરૂ થશે અને પર્વતીય રાજ્યોમાં 1 ઓક્ટોબર, 2026 થી જાતિ ગણતરી શરૂ થશે. ઉત્તરાખંડ, જમ્મુ અને કાશ્મીર, હિમાચલ પ્રદેશ અને લદ્દાખમાં ઓક્ટોબર 2026 થી જાતિ ગણતરી શરૂ થશે.

તાજેતરમાં સરકારે આ નિર્ણય લીધો હતો
સરકારે તાજેતરમાં જ જાતિ વસ્તી ગણતરી કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. હકીકતમાં, ૧૮૮૧ થી ૧૯૩૧ સુધી નિયમિતપણે થતી જાતિ વસ્તી ગણતરી ૧૯૫૧ ની પહેલી વસ્તી ગણતરીમાં બંધ કરવામાં આવી હતી. ૨૦૧૧ માં, સામાજિક-આર્થિક અને જાતિ વસ્તી ગણતરી (SECC) હેઠળ જાતિ ડેટા એકત્રિત કરવામાં આવ્યો હતો પરંતુ આ ડેટાનો સંપૂર્ણ ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો ન હતો.

જાતિ વસ્તી ગણતરી શું છે?
જાતિગત વસ્તી ગણતરી એક એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં વિવિધ જાતિઓ અને સામાજિક જૂથોની સંખ્યા, સામાજિક-આર્થિક સ્થિતિ અને અન્ય વસ્તી વિષયક માહિતી એકત્રિત કરવા માટે દેશ અથવા પ્રદેશની વસ્તીનો સર્વે કરવામાં આવે છે. તેનો ઉપયોગ વિવિધ નીતિઓ અને યોજનાઓમાં થાય છે, જેનો લાભ જનતાને મળે છે અને સરકારને પણ સાચા આંકડા જાણવા મળે છે.