જો તમે માનતા હોવ કે AI માત્ર આપણું કામ સરળ બનાવે છે, તો આ અહેવાલ તમારી આંખો ખોલી નાખશે અને તમને એ વિચારવા મજબૂર કરશે કે મશીનો પરનો આંધળો વિશ્વાસ કેટલો ખતરનાક બની શકે છે.
અહેવાલ અનુસાર, ઈરાન સાથેના યુદ્ધની શરૂઆતના સમયગાળામાં અમેરિકી સૈન્યના ઉચ્ચ સ્તરે એક ગુપ્તચર રિપોર્ટ ફરતો થયો હતો. આ રિપોર્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે પશ્ચિમ એશિયામાંથી પસાર થઈ રહેલા ચીનના એક વ્યાપારી જહાજમાં પરમાણુ હથિયાર કાર્યક્રમ સાથે જોડાયેલા અત્યંત સંવેદનશીલ ઉપકરણો છે. માહિતી એટલી ગંભીર અને વિસ્ફોટક હતી કે અમેરિકી સૈન્યએ કોઈ પણ પ્રકારનો વિલંબ કર્યા વિના આ જહાજને આંતરવા અને તેના પર કબજો જમાવવા માટે હથિયારબંધ જવાનો તથા લડાકુ વિમાનોને રવાના કરવાની તૈયારી કરી લીધી હતી. પરંતુ, સૈન્ય ઓપરેશન શરૂ થાય તેની ગણતરીની મિનિટો પહેલાં જ, કેટલાક સતર્ક અધિકારીઓએ ગુપ્ત માહિતીના મૂળ સ્રોતની વધુ ઊંડી ચકાસણી કરવાનું નક્કી કર્યું અને ત્યારબાદ એક ચોંકાવનારી હકીકત સામે આવી.
તપાસમાં જાણવામાં આવ્યું કે આ આખો ગુપ્તચર રિપોર્ટ પાયાવિહોણો હતો અને વાસ્તવમાં તે એક ‘AI હેલ્યુસિનેશન’ (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સની ભ્રમણા) નું પરિણામ હતો. વિગતો અનુસાર, હવાઈમાં સ્થિત યુએસ સ્પેશિયલ ઓપરેશન્સ કમાન્ડના એક વિશ્લેષકે જહાજના માલસામાનની વિગતોનું પૃથ્થકરણ કરવા માટે એક AI ચેટબોટની મદદ લીધી હતી. આ AI સિસ્ટમે ઇન્ટરનેટ પર ઉપલબ્ધ જાહેર માહિતીઓ અને અમેરિકી સરકારની અત્યંત ગુપ્ત માહિતીઓનું સંકલન કરીને એવો ખોટો નિષ્કર્ષ કાઢ્યો કે જહાજમાં પરમાણુ હથિયારને લગતો સામાન છે. કમનસીબી એ રહી કે, વિશ્લેષકે આ ખોટા તારણોને ફરીથી AI ની જ મદદથી એક સત્તાવાર સૈન્ય રિપોર્ટના રૂપમાં ઢાળ્યા અને વરિષ્ઠ અધિકારીઓને મોકલી આપ્યા. એક ગુપ્તચર સૂત્રએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું કે આ રિપોર્ટ “સંપૂર્ણપણે ખોટો” હતો અને તેણે “લગભગ બે મહાસત્તાઓ વચ્ચે યુદ્ધ શરૂ કરાવી દીધું હતું”.
આ ઘટનાએ અમેરિકી સંરક્ષણ વિભાગ અને ગુપ્તચર એજન્સીઓમાં AI ના વધતા જતા ઉપયોગ સામે લાલબત્તી ધરી છે. વર્તમાન સંરક્ષણ સચિવ પીટ હેગસેથના નેતૃત્વમાં અમેરિકી સૈન્ય યુદ્ધની રણનીતિઓ, દુશ્મનોને ટાર્ગેટ કરવા અને લોજિસ્ટિક્સમાં AI નો વ્યાપક ઉપયોગ કરવા માટે વિશેષ નીતિઓ લાગુ કરી રહ્યું છે. જોકે, મિલિટરી નિષ્ણાતો ચેતવણી આપે છે કે માત્ર ઝડપથી નિર્ણયો લેવાની લ્હાયમાં મશીનો પર સંપૂર્ણ નિર્ભરતા વિનાશકારી સાબિત થઈ શકે છે. સૌથી મોટી ચિંતા એ છે કે અમેરિકી સરકારી તંત્રમાં AI દ્વારા જનરેટ થતી માહિતીને માનવીય રીતે ચકાસવા માટે હજુ સુધી કોઈ સમાન ધોરણો કે નક્કર ગાઈડલાઈન્સ અસ્તિત્વમાં નથી. યુવાન વિશ્લેષકો ઘણીવાર પૂરતી ચકાસણી કર્યા વિના જ AI ના પરિણામો પર આંધળો વિશ્વાસ કરી લે છે, જે અત્યંત જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.
