દેશમાં વધતી ડિજિટલ પાયરસી સામે કેન્દ્ર સરકારે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલય (I&B Ministry)એ Telegramને નોટિસ ફટકારીને તેના પ્લેટફોર્મ પરથી પાયરેટેડ ફિલ્મો, વેબ સિરીઝ અને OTT કન્ટેન્ટને તાત્કાલિક દૂર કરવા માટે આદેશ આપ્યો છે. સાથે જ આગામી 15 દિવસમાં કરવામાં આવેલી કાર્યવાહીનો વિગતવાર અહેવાલ પણ સરકાર સમક્ષ રજૂ કરવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.
સરકારના આ પગલાને ફિલ્મ ઉદ્યોગ અને OTT પ્લેટફોર્મ માટે મહત્ત્વપૂર્ણ રાહત તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં નવી ફિલ્મો અને વેબ સિરીઝ રિલીઝ થયાના કલાકોમાં જ ટેલિગ્રામ સહિત વિવિધ ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ પર ગેરકાયદેસર રીતે શેર થવા લાગી છે, જેના કારણે નિર્માતાઓ અને કન્ટેન્ટ સર્જકોને કરોડો રૂપિયાનું નુકસાન સહન કરવું પડે છે.
OTT પ્લેટફોર્મની ફરિયાદો બાદ સરકાર હરકતમાં
મંત્રાલયને અનેક OTT પ્લેટફોર્મ અને કન્ટેન્ટ માલિકો તરફથી સતત ફરિયાદો મળી રહી હતી કે ટેલિગ્રામ પર તેમની મંજૂરી વગર ફિલ્મો અને વેબ સિરીઝ શેર કરવામાં આવી રહી છે. આ ફરિયાદોના આધારે તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી.
તપાસ દરમિયાન સરકારે આશરે 3,142 ટેલિગ્રામ ચેનલોની ઓળખ કરી છે, જ્યાં કથિત રીતે પાયરેટેડ ફિલ્મો અને OTT કન્ટેન્ટનું વિતરણ કરવામાં આવતું હતું. આ જ કારણસર ટેલિગ્રામને સત્તાવાર નોટિસ પાઠવવામાં આવી છે.
IT Act હેઠળ નોટિસ તમામ ગેરકાયદેસર કન્ટેન્ટ હટાવવાનો આદેશ
સરકારે આ કાર્યવાહી Information Technology Act, 2000 હેઠળ કરી છે. નોટિસમાં સ્પષ્ટ સૂચના આપવામાં આવી છે કે પ્લેટફોર્મ પર ઉપલબ્ધ તમામ ગેરકાયદેસર કન્ટેન્ટને તાત્કાલિક દૂર કરવામાં આવે અને ભવિષ્યમાં આવી પ્રવૃત્તિ અટકાવવા માટે વધુ કડક વ્યવસ્થા અમલમાં મૂકવામાં આવે. આ ઉપરાંત 2021ના IT Rules મુજબ, કોઈપણ ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મને સરકાર અથવા કોર્ટના આદેશ બાદ ગેરકાયદેસર કન્ટેન્ટ દૂર કરવું ફરજિયાત છે.
ફિલ્મ અને ડિજિટલ ઇન્ડસ્ટ્રીને મોટું આર્થિક નુકસાન
પાયરેટેડ કન્ટેન્ટના કારણે ભારતીય ફિલ્મ ઉદ્યોગ અને OTT પ્લેટફોર્મને દર વર્ષે મોટું આર્થિક નુકસાન થાય છે. ફિલ્મ અથવા વેબ સિરીઝ રિલીઝ થતાં જ તેની ગેરકાયદેસર નકલો સોશિયલ મીડિયા અને મેસેજિંગ એપ્સ પર વાયરલ થઈ જાય છે. પરિણામે સિનેમા, OTT સબ્સ્ક્રિપ્શન અને અધિકૃત સ્ટ્રીમિંગમાંથી થતી આવક પર સીધી અસર પડે છે. સરકારનું માનવું છે કે પાયરસી પર નિયંત્રણ લાવવાથી કન્ટેન્ટ સર્જકો, ફિલ્મ નિર્માતાઓ અને ડિજિટલ એન્ટરટેઇનમેન્ટ ઉદ્યોગને યોગ્ય ન્યાય મળશે.
યુઝરનેમ ફીચર પર પણ સરકારની નજર
પાયરસી ઉપરાંત સરકાર હવે મેસેજિંગ એપ્સના યુઝરનેમ ફીચરની પણ તપાસ કરી રહી છે. Ministry of Electronics and Information Technologyએ Telegram અને Signalને નોટિસ મોકલીને યુઝરનેમ સિસ્ટમ અંગે માહિતી માંગી છે.
સરકારને આશંકા છે કે યુઝરનેમ ફીચરનો ઉપયોગ ઓળખ ચોરી, ફેક એકાઉન્ટ બનાવવા અને ઓનલાઈન છેતરપિંડી જેવી પ્રવૃત્તિઓ માટે થઈ શકે છે. અગાઉ WhatsAppના સમાન ફીચરને લઈને પણ આવી જ ચિંતાઓ વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી.
કંપનીઓ પાસેથી માંગ્યો સુરક્ષા વ્યવસ્થાનો જવાબ
સરકારે મેસેજિંગ એપ્સને પૂછ્યું છે કે તેઓ યુઝરનેમ સિસ્ટમમાં કયા પ્રકારના સુરક્ષા ઉપાયો અપનાવે છે અને દુરુપયોગ રોકવા માટે કયા મિકેનિઝમ કાર્યરત છે. આગામી દિવસોમાં સરકાર તરફથી ઓનલાઈન પાયરસી અને ડિજિટલ સુરક્ષાને લઈને વધુ કડક નિયમો જાહેર થઈ શકે તેવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
સરકારનો સ્પષ્ટ સંદેશ
કેન્દ્ર સરકારનું કહેવું છે કે ડિજિટલ પાયરસી સામે હવે ઝીરો ટોલરન્સની નીતિ અપનાવવામાં આવશે. ગેરકાયદેસર રીતે ફિલ્મો, વેબ સિરીઝ અને OTT કન્ટેન્ટ શેર કરનારા પ્લેટફોર્મ તેમજ સંબંધિત ચેનલો સામે કાયદાકીય કાર્યવાહી કરવામાં આવશે, જેથી કન્ટેન્ટ સર્જકોના હકોનું રક્ષણ થઈ શકે.
