પ્રવર્તન નિર્દેશાલય (ED) એ મંગળવારે વેદાંતા ગ્રુપ સામે સર્ચ ઓપરેશન હાથ ધર્યું હતું. આ દરમિયાન એજન્સીએ અનેક સ્થળોએ દરોડા પાડ્યા હતા. ઉદ્યોગપતિ અનિલ અગરવાલના વેદાંતા ગ્રુપ સામે FEMA (વિદેશી મુદ્રા વ્યવસ્થાપન અધિનિયમ)ના ઉલ્લંઘન મામલે આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે આ દરોડા FEMAના સંભવિત ઉલ્લંઘનની તપાસના ભાગરૂપે હાથ ધરવામાં આવ્યા હતા.
EDના વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ માહિતી આપી હતી કે તપાસના સંબંધમાં મંગળવારે દિલ્હી અને મુંબઈમાં વેદાંતા ગ્રુપ સાથે સંકળાયેલા બે સ્થળોએ તલાશી લેવામાં આવી હતી. અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, હવે પૂર્ણ થયેલી આ કાર્યવાહી ગ્રુપની કંપનીઓ દ્વારા તેમની મૂળ કંપનીને કરવામાં આવેલા કથિત બ્રાન્ડ ફી પેમેન્ટ સાથે સંબંધિત છે.
દિલ્હી અને મુંબઈમાં દરોડા
તપાસ એજન્સીએ FEMAની જોગવાઈઓ હેઠળ તપાસવામાં આવી રહેલા આ કથિત વ્યવહારો સાથે સંબંધિત દસ્તાવેજો અને રેકોર્ડ જપ્ત કર્યા છે. એક અધિકારીએ જણાવ્યું કે, “EDની ટીમોએ દિલ્હી અને મુંબઈમાં એક-એક સ્થળે દરોડા પાડ્યા હતા. આ કાર્યવાહી સોમવારથી શરૂ થઈ હતી અને હવે પૂર્ણ થઈ ગઈ છે.”
અધિકારીઓ આ ચુકવણીઓ સાથે જોડાયેલા નાણાકીય રેકોર્ડ અને કરારોની સમીક્ષા કરી રહ્યા છે. તપાસકર્તાઓ કથિત રીતે બ્રાન્ડના ઉપયોગ બદલ કરવામાં આવેલી ચૂકવણીઓની તપાસ કરી રહ્યા છે અને આ વ્યવહારો વિદેશી મુદ્રા સંબંધિત નિયમો અનુસાર હતા કે નહીં તે જાણવા પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.
વેદાંતાના પ્રવક્તાના જણાવ્યા અનુસાર, “અમે અધિકારીઓને સંપૂર્ણ સહયોગ આપી રહ્યા છીએ અને માંગવામાં આવેલી તમામ માહિતી પૂરી પાડી રહ્યા છીએ. કંપની તમામ લાગુ કાયદા અને નિયમોનું પાલન કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.”
પૂર્ણ થયું સર્ચ ઓપરેશન
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ કાર્યવાહી હવે પૂર્ણ થઈ ગઈ છે અને અધિકારીઓ દરોડા દરમિયાન એકત્રિત કરાયેલા દસ્તાવેજો અને રેકોર્ડનું વિશ્લેષણ કર્યા બાદ આગામી પગલાં નક્કી કરશે. જપ્ત કરાયેલી સામગ્રીની તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ વધુ વિગતો સામે આવવાની અપેક્ષા છે. EDએ હજુ સુધી આ કાર્યવાહી અંગે કોઈ સત્તાવાર નિવેદન જાહેર કર્યું નથી.
આ દરમિયાન, વેદાંતા ગ્રુપએ ગયા મહિને શેરબજારોને જાણ કરી હતી કે તેની સહાયક કંપની તલવંડી સાબો પાવર લિમિટેડ (TSPL) સામે વીજળી ઉપલબ્ધતા અંગે ખોટી જાહેરાતના કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટે ચુકાદો આપ્યો હતો. આ ચુકાદાના પરિણામે કંપનીને અંદાજે રૂ. 127 કરોડનો દંડ અને લાગુ વિલંબિત ચુકવણી સરચાર્જ ચૂકવવાનો રહેશે.
નિયામક ફાઇલિંગમાં વેદાંતાએ જણાવ્યું હતું કે તેને 20 મેના રોજ TSPL તરફથી માહિતી મળી હતી કે સુપ્રીમ કોર્ટે પંજાબ સ્ટેટ પાવર કોર્પોરેશન લિમિટેડ (PSPCL) અને પંજાબ સ્ટેટ લોડ ડિસ્પેચ સેન્ટર (PSLDC) દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અપીલો પર ચુકાદો આપ્યો છે.
FEMA હેઠળ ક્યારે કાર્યવાહી થાય છે?
ED વિદેશી મુદ્રા વ્યવસ્થાપન અધિનિયમ (FEMA) હેઠળ ત્યારે કાર્યવાહી કરે છે જ્યારે તેને કોઈ વ્યક્તિ અથવા કંપની દ્વારા વિદેશી મુદ્રા સંબંધિત વ્યવહારોમાં નિયમોના ઉલ્લંઘનની શંકા હોય. આવી કાર્યવાહી મુખ્યત્વે એવા કેસોમાં કરવામાં આવે છે જેમાં ગેરકાયદેસર રીતે વિદેશમાં નાણાં ટ્રાન્સફર કરવા, વિદેશમાં ગેરકાયદેસર સંપત્તિ મેળવવા અથવા વિદેશી રોકાણ સંબંધિત નિયમોનું પાલન ન કરવું સામેલ હોય છે.
ભારતની અગ્રણી બહુરાષ્ટ્રીય કંપની છે વેદાંતા ગ્રુપ
વેદાંતા ગ્રુપ ભારતનું અગ્રણી બહુરાષ્ટ્રીય કુદરતી સંસાધન અને ખનન ક્ષેત્રનું ગ્રુપ છે. તેની સ્થાપના વર્ષ 1976માં થઈ હતી અને તે ધાતુ, ખનિજ, ઊર્જા તેમજ તેલ-ગેસ ક્ષેત્રમાં કાર્યરત છે. ગ્રુપનો મુખ્ય વ્યવસાય ખનન અને કુદરતી સંસાધનોનું ઉત્પાદન છે.
વેદાંતા જસત, એલ્યુમિનિયમ, તાંબુ, લોખંડ અયસ્ક, સ્ટીલ, તેલ અને કુદરતી ગેસના ઉત્પાદન ક્ષેત્રે મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. ગ્રુપની મુખ્ય કંપનીઓમાં હિન્દુસ્તાન ઝિંક લિમિટેડ, કેયર ઈન્ડિયા અને વેદાંતૌમિનિયમનો સમાવેશ થાય છે.
ભારત ઉપરાંત આફ્રિકા અને અન્ય દેશોમાં પણ ગ્રુપનો વ્યાપક વ્યવસાય ફેલાયેલો છે. ભારતમાં એલ્યુમિનિયમ અને જસતના ઉત્પાદન ક્ષેત્રમાં વેદાંતા અગ્રણી કંપનીઓમાં સ્થાન ધરાવે છે.
