પેરિસના વિશ્વ પ્રસિદ્ધ એફિલ ટાવર ખાતે સર્જાયેલા ભારે વિવાદ પાછળનું સાચું કારણ આખરે સામે આવી ગયું છે. ગત મહિને BAPS (બોચાસણવાસી અક્ષર પુરુષોત્તમ સ્વામિનારાયણ સંસ્થા) ના સંતોની મુલાકાત દરમિયાન મહિલા કર્મચારીઓને ફરજ પરથી હટાવવાના મુદ્દે થયેલા આંતરરાષ્ટ્રીય વિવાદમાં સંસ્થાને મોટી રાહત મળી છે. પેરિસ પ્રશાસનની સત્તાવાર તપાસમાં સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે સંસ્થા તરફથી મહિલા સ્ટાફને દૂર કરવા જેવી કોઈ જ માંગણી કરવામાં આવી નહોતી. આ ખુલાસાથી માત્ર સત્ય જ બહાર નથી આવ્યું, પરંતુ એક નાની આંતરિક ગેરસમજના કારણે કેવડો મોટો વિવાદ સર્જાઈ શકે તેનું ઉત્તમ ઉદાહરણ પણ પૂરું પાડ્યું છે. જાણો શું હતો સમગ્ર વિવાદ અને તપાસમાં કયા મોટા ખુલાસા થયા છે.
સિટી ઑફ પેરિસના જનરલ ઇન્સ્પેક્ટરેટ (IGVP) દ્વારા કરવામાં આવેલી સઘન તપાસમાં BAPSને સત્તાવાર રીતે ક્લીનચીટ આપવામાં આવી છે. તપાસના અહેવાલમાં સ્પષ્ટપણે નોંધવામાં આવ્યું છે કે ડેલિગેશન તરફથી મહિલાઓને તેમના રૂટ પરથી દૂર કરવાની કોઈ જ ‘સ્પષ્ટ માંગણી’ (explicit request) કરવામાં આવી નહોતી. રિપોર્ટ અનુસાર, શરૂઆતમાં સંસ્થાએ માત્ર એટલી જ વિનંતી કરી હતી કે સંતોના ધાર્મિક નિયમો અનુસાર મહિલાઓ સાથે સીધો ‘શારીરિક સ્પર્શ’ ન થાય તેનું ધ્યાન રાખવામાં આવે.
જોકે, એફિલ ટાવરનું સંચાલન કરતી કંપની SETE ની આંતરિક પ્રક્રિયામાં આ સંદેશ કર્મચારીઓ વચ્ચેની મોઢામોઢ વાતચીત દ્વારા વિકૃત થઈ ગયો હતો. માત્ર સ્પર્શ ન કરવાની એક સામાન્ય વિનંતીનો ગેરવાજબી અર્થ કાઢીને મેનેજમેન્ટ દ્વારા મહિલા કર્મચારીઓને ફરજ પરથી હટાવી દેવામાં આવી હતી. તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે સફાઈ કર્મચારીઓને બ્રેક પર મોકલી દેવાયા હતા અને લિફ્ટમાં કામ કરતી મહિલાઓને પણ પુરુષ કર્મચારીઓથી બદલવામાં આવી હતી.
BAPS સંસ્થાએ સત્ય ઉજાગર કરતા આ તારણોને આવકાર્યા છે. સંસ્થાએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર સત્તાવાર નિવેદન આપતા જણાવ્યું હતું કે, “અમે પહેલેથી જ સતત એ વાત પર મક્કમ રહ્યા છીએ કે અમે મહિલા કર્મચારીઓને હટાવવા, છુપાવવા કે બાકાત રાખવા માટે ક્યારેય કોઈ માંગણી કરી જ નહોતી. આ તપાસ સાબિત કરે છે કે મુલાકાતીઓના માર્ગમાંથી મહિલાઓને દૂર કરવાની અમારી કોઈ જ સૂચના નહોતી.”. અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે, ૫ સપ્ટેમ્બરના રોજ BAPS ડેલિગેશનની આ મુલાકાત સમયે મેનેજમેન્ટના મનસ્વી નિર્ણયોના વિરોધમાં ૭ સપ્ટેમ્બરે એફિલ ટાવરના કર્મચારીઓએ હડતાળ પાડી હતી, જેના પગલે એક દિવસ માટે એફિલ ટાવર સંપૂર્ણપણે બંધ રાખવો પડ્યો હતો.
આ સમગ્ર વિવાદને પગલે એફિલ ટાવરનું સંચાલન કરતી કંપનીમાં પણ મોટા ફેરફારો થવા જઈ રહ્યા છે. તપાસમાં વહીવટી અને સંચાલકીય ત્રુટિઓ (operational flaws) સામે આવ્યા બાદ, SETE ના મહાનિર્દેશક પેટ્રિક બ્રાંકો રુઇવો, જેઓ વર્ષ ૨૦૧૮ થી આ પદ પર છે, તેઓ આ વર્ષના અંત સુધીમાં પોતાના હોદ્દા પરથી રાજીનામું આપશે તેવી પુષ્ટિ થઈ ચૂકી છે. કંપનીએ સત્તાવાર રીતે સ્વીકાર્યું છે કે આયોજનમાં રહેલી આંતરિક ખામીઓના કારણે જ મહિલા કર્મચારીઓને બાકાત રાખવાની શરમજનક અને ‘અસ્વીકાર્ય’ ઘટના બની હતી. આમ, નિષ્પક્ષ તપાસ બાદ દૂધનું દૂધ અને પાણીનું પાણી થતાં આ સમગ્ર પ્રકરણનો અંત આવ્યો છે.
