એક સમયે ભારતીયો માટે વિદેશ પ્રવાસ કરવો મુશ્કેલ અને લાંબી પ્રક્રિયા માનવામાં આવતી હતી. પાસપોર્ટ પ્રક્રિયામાં મહિનાઓ લાગતા હતા, અને પોલીસ ચકાસણી અને નિમણૂકો માટે લાંબી રાહ જોવી પડતી હતી. જોકે, છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં પરિસ્થિતિ ઝડપથી બદલાઈ ગઈ છે. પાસપોર્ટ દિવસ નિમિત્તે, વિદેશ મંત્રાલયે નવીનતમ ડેટા જાહેર કર્યો, જે દર્શાવે છે કે 2025 માં, 15 મિલિયનથી વધુ પાસપોર્ટ અને સંબંધિત સેવાઓ પૂરી પાડવામાં આવી હતી, જ્યારે 13.9 મિલિયન નવા પાસપોર્ટ જારી કરવામાં આવ્યા હતા. આ અત્યાર સુધીનો સૌથી વધુ આંકડો માનવામાં આવે છે.
પાસપોર્ટની સંખ્યામાં વધારો થયો છે એટલું જ નહીં, પરંતુ જારી કરવાની પ્રક્રિયા પણ પહેલા કરતા ઘણી ઝડપી બની છે. મંત્રાલયનો દાવો છે કે પોલીસ વેરિફિકેશનને બાદ કરતાં, પાસપોર્ટ જારી કરવાનો લક્ષ્યાંક હવે ફક્ત છ કાર્યકારી દિવસોમાં પ્રાપ્ત થઈ રહ્યો છે. દરમિયાન, દેશભરના પાસપોર્ટ સેવા કેન્દ્રો અને પોસ્ટ ઓફિસ પાસપોર્ટ સેવા કેન્દ્રો પર અરજદારો માટે સરેરાશ પ્રક્રિયા સમય ઘટીને 45 મિનિટથી ઓછો થઈ ગયો છે. આનો અર્થ એ છે કે જે એક સમયે લોકો માટે મુશ્કેલીભર્યું હતું તે હવે ખૂબ સરળ અને ઝડપી છે.
10 વર્ષમાં પરિસ્થિતિ કેવી રીતે બદલાઈ ગઈ છે?
એક દાયકા પહેલા, દેશમાં ફક્ત 77 પાસપોર્ટ કેન્દ્રો હતા. ઘણા લોકોને પાસપોર્ટ મેળવવા માટે અન્ય શહેરોમાં જવું પડતું હતું. હવે, દેશભરમાં 545 પાસપોર્ટ સેવા કેન્દ્રો (PSK) અને પોસ્ટ ઓફિસ પાસપોર્ટ સેવા કેન્દ્રો (POPSK) કાર્યરત છે. ગયા વર્ષે, 10 નવા કેન્દ્રો ખોલવામાં આવ્યા હતા, અને આ વર્ષે બીજા 10 કેન્દ્રો ખોલવાની યોજના ચાલી રહી છે. કેન્દ્રોની સંખ્યામાં વધારાનો સીધો ફાયદો સામાન્ય લોકોને થયો છે. નાના શહેરો અને નગરોના લોકો માટે, પાસપોર્ટ મેળવવો પહેલા કરતા ઘણો સરળ બન્યો છે. આ જ કારણ છે કે દર વર્ષે જારી કરાયેલા પાસપોર્ટ અરજીઓ અને દસ્તાવેજોની સંખ્યામાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે.
