રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ મંગળવારે ઈ-મેન્ડેટ સંબંધિત નવી માર્ગદર્શિકા લાગુ કરી. નવા નિયમો હેઠળ, બેંકો અથવા કાર્ડ જારી કરતી નાણાકીય સંસ્થાઓએ ગ્રાહકોને ઓટો-ડેબિટના 24 કલાક પહેલા ચેતવણી આપવી આવશ્યક છે. આ નિયમો કાર્ડ, UPI અથવા પ્રીપેડ ચેનલોનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવતી OTT સન્સ્ક્રિપ્શન્સ, વીમા પ્રિમીયમ, બિલ ચુકવણીઓ, SIP અને EMI જેવી બધી ઓટો-પેમેન્ટ્સ પર લાગુ પડે છે.
વાસ્તવમાં, RBI એ ઓટો ડેબિટને સરળ અને સુરક્ષિત બનાવવા માટે ડિજિટલ પેમેન્ટ્સ-ઈ-મેન્ડેટ ફ્રેમવર્ક, 2026 જારી કર્યુ છે, નવા નિયમો દ્વારા, ગ્રાહકો કોઈપણ સમયે તેમના ઈ-મેન્ડેટને બદલી અથવા સંપૂર્ણપણે અક્ષમ કરી શકે છે. આનાથી તેમને તેમના ખાતામાંથી કાપવામાં આવતા પૈસા પર વધુ નિયંત્રણ મળશે. જો તમે ઓટો ડેબિટ સક્રિય કર્યું છે અને હવે તેને રોકવા માંગો છો, તો તમે ઈ-મેન્ડેટ રદ અથવા બદલી શકો છો. જો કે, ઓટો ડેબિટ સુવિધા શરૂ કરતા પહેલા, ગ્રાહકે એકવાર નોંધણી કરાવવી પડશે. વધુમાં, જ્યારે ડેબિટ અથવા ક્રેડિટ કાર્ડ સમાપ્ત થઈ જાય, ત્યારે સબિસ્ક્રપ્શન સેવાઓ માટે વારંવાર બેંકની મુલાકાત લેવાની અથવા એપ્લિકેશન અપડેટ કરવાની જરૂર રહેશે નહીં. બેંકો જૂના કાર્ડમાંથી નવા કાર્ડમાં બધી ચુકવણી સૂચનાઓ ટ્રાન્સફર કરશે.
ઓટો-ડેબિટના 24 કલાક પહેલા મળેલા એલર્ટમાં, બેંકો અથવા નાણાકીય સંસ્થાઓએ જણાવવું આવશ્યક છે કે પૈસા કઈ કંપનીમાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવશે, ક્યારે અને કેટલી રકમ કાપવામાં આવશે. સંદર્ભ નંબર શું હશે, જેથી ગ્રાહક ભૂલના કિસ્સામાં તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરી શકે. જો ગ્રાહક ઈચ્છે તો, તેઓ આ સમયગાળા દરમિયાન ચુકવણી બંધ પણ કરી શકે છે. જો કે, FASTag ઓટો રિચાર્જ માટે આ પૂર્વ માહિતી જરૂરી રહેશે નહીં.
RBI એ સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે ઈ-મેન્ડેટ સુવિધાનો લાભ લેવા માટે ગ્રાહકો પાસેથી કોઈ વધારાના શુલ્ક લેવામાં આવશે. નહીં. વધુમાં, કોઈપણ વિવાદ અથવા ભૂલભરેલા વ્યવહારના કિસ્સામાં ફરિયાદો દાખલ કરવા અને ઉકેલવા માટે યોગ્ય પદ્ધતિઓ પ્રદાન કરવામાં આવશે. નવા નિયમો હેઠળ, વીમા પ્રીમિયમ, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ રોકાણો અને ક્રેડિટ કાર્ડ બિલની ચુકવણી માટે પ્રતિ વ્યવહાર 1 લાખ રૂપિયા સુધી OTP ની જરૂર રહેશે નહીં. સામાન્ય ઈ-મેન્ડેટ માટે આ મર્યાદા 15,000 રૂપિયા નક્કી કરવામાં આવી છે.
