કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા દેશના આંતરિક ગુપ્તચર તંત્રમાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. તેલંગાણા કેડરના 1993 બેચના IPS અધિકારી મહેશ દીક્ષિતને ઇન્ટેલિજન્સ બ્યુરો (IB)ના નવા ડિરેક્ટર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. તેઓ હાલના IB ચીફ તપન કુમાર ડેકાનું સ્થાન લેશે. સરકાર દ્વારા તેમની નિમણૂક બે વર્ષના કાર્યકાળ માટે કરવામાં આવી છે.

મહેશ દીક્ષિત હાલમાં ઇન્ટેલિજન્સ બ્યુરોમાં સ્પેશિયલ ડાયરેક્ટર તરીકે સેવા આપી રહ્યા છે અને તેમને લાંબા સમયથી તપન ડેકાના સંભવિત ઉત્તરાધિકારી તરીકે જોવામાં આવતા હતા. IBમાં તેમણે જોઈન્ટ ડાયરેક્ટરથી લઈને સ્પેશિયલ ડાયરેક્ટર સુધીની મહત્વપૂર્ણ જવાબદારીઓ સફળતાપૂર્વક નિભાવી છે.

મહેશ દીક્ષિત આતંકવાદ વિરોધી કામગીરી અને જમ્મુ-કાશ્મીર સંબંધિત ગુપ્તચર બાબતોના નિષ્ણાત માનવામાં આવે છે. તેઓ અગાઉ જમ્મુ-કાશ્મીરમાં IBની સ્ટેટ ઇન્ટેલિજન્સ યુનિટ (SIB)ના વડા તરીકે પણ કામગીરી સંભાળી ચૂક્યા છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી તેઓ IB મુખ્યાલયમાં વિવિધ ઓપરેશનલ જવાબદારીઓનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા હતા.

નોંધનીય છે કે વર્તમાન IB ચીફ તપન કુમાર ડેકાનો કાર્યકાળ 30 જૂન, 2026ના રોજ પૂર્ણ થવાનો છે. તેમની પ્રથમ નિમણૂક જુલાઈ 2022માં કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ સરકાર દ્વારા તેમને એક-એક વર્ષના બે એક્સટેન્શન આપવામાં આવ્યા હતા. હવે તેમના કાર્યકાળ પૂર્ણ થાય તે પહેલાં જ સરકારે નવા ચીફ તરીકે મહેશ દીક્ષિતના નામની જાહેરાત કરી છે.

ઇન્ટેલિજન્સ બ્યુરો (IB) દેશની સૌથી મહત્વપૂર્ણ આંતરિક ગુપ્તચર એજન્સી છે, જે કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલય હેઠળ કાર્ય કરે છે. તેનું મુખ્ય કાર્ય દેશની આંતરિક સુરક્ષાને લગતા જોખમોની માહિતી એકત્ર કરવી અને સંભવિત ખતરાઓને સમયસર નિષ્ફળ બનાવવાનું છે.

IB આતંકવાદ, નક્સલવાદ, કોમી તણાવ, વિદેશી જાસૂસી પ્રવૃત્તિઓ અને અન્ય સુરક્ષા પડકારો પર સતત નજર રાખે છે. ઉપરાંત વડાપ્રધાન અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ વ્યક્તિઓની સુરક્ષાને લગતા જોખમોનું મૂલ્યાંકન પણ આ એજન્સી દ્વારા કરવામાં આવે છે.

1887માં બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન સ્થાપિત થયેલી IB વિશ્વની સૌથી જૂની ગુપ્તચર સંસ્થાઓમાંની એક માનવામાં આવે છે. દેશમાં આંતરિક ગુપ્તચર કામગીરી IB સંભાળે છે, જ્યારે વિદેશી ગુપ્તચર માહિતી એકત્ર કરવાની જવાબદારી RAW (રિસર્ચ એન્ડ એનાલિસિસ વિંગ) પર હોય છે.

વિશ્વભરમાં 26 જૂનના રોજ ઉજવાતા ઈન્ટરનેશનલ ડે અગેન્સ્ટ ડ્રગ એબ્યુઝ એન્ડ ઇલિસિટ ટ્રાફિકિંગ નિમિત્તે સુરત શહેર પોલીસ દ્વારા પાલ વિસ્તારમાં ડ્રગ્સ વિરોધી જાગૃતિ અભિયાનનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ અવસરે વિશાળ અવેરનેસ રેલી યોજાઈ હતી, જેમાં પોલીસ કમિશ્નર સહિત પોલીસ અધિકારીઓ, કર્મચારીઓ તેમજ મોટી સંખ્યામાં લોકો જોડાયા હતા. આ રેલી થકી પોલીસ દવારા ખાસ યુવાનોને નશાથી દૂર રહેવાનો સંદેશો આપવામાં આવ્યો હતો.

સૂત્રો પાસેથી મળતી માહિતી મુજબ રેલીને સુરત શહેરના પોલીસ કમિશનર અનુપમસિંહ ગહેલોતે આગેવાની આપી હતી. તેમની સાથે પોલીસના અન્ય ઉચ્ચ અધિકારીઓ પણ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. રેલી દરમિયાન ડ્રગ્સના દૂષણ સામે જનજાગૃતિ ફેલાવવા વિવિધ સૂત્રો અને સંદેશાઓ લખેલા બેનરો સાથે લોકોમાં જાગૃતિ લાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો.

સુરત પોલીસે ખાસ કરીને યુવાનોને નશીલા પદાર્થોથી દૂર રહી સ્વસ્થ અને જવાબદાર જીવન જીવવા અપીલ કરી હતી. અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે ડ્રગ્સ મુક્ત સમાજના નિર્માણ માટે પોલીસ સતત જનજાગૃતિના કાર્યક્રમો યોજી રહી છે અને લોકોના સહયોગથી આ અભિયાનને વધુ અસરકારક બનાવવામાં આવશે.

ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે પાણીની વહેંચણીને લઈને વિવાદ ફરી એકવાર ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યો છે. સિંધુ જળ સંધિ હેઠળ બંને દેશો વચ્ચે નદીઓના પાણીના ઉપયોગ અને વહેંચણી માટે વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી. જોકે, પહેલગામ હુમલા બાદ ભારતે આ સંધિને સ્થગિત કરવાની જાહેરાત કરી હતી, જેના કારણે બંને દેશો વચ્ચે તણાવ વધી ગયો છે. આ દરમિયાન ચિનાબ નદી પર ભારતના ડેમ અને જળ પ્રોજેક્ટોને લઈને પાકિસ્તાન તરફથી સતત વાંધાઓ ઉઠાવવામાં આવી રહ્યા છે.

પાકિસ્તાનના કેટલાક રાજકીય અને લશ્કરી અધિકારીઓએ ભારતના આ પ્રોજેક્ટોને લઈને કડક નિવેદનો આપ્યા છે. પાકિસ્તાનના સુપ્રીમ કોર્ટના વકીલ અને ભૂતપૂર્વ કાર્યકારી કાયદા પ્રધાન અહમર બિલાલ સુફીએ દાવો કર્યો છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાની કેટલીક જોગવાઈઓ હેઠળ ભારતીય ડેમોને હંમેશા વિશેષ સુરક્ષા મળતી નથી.

શું બંધો પર હુમલો થઈ શકે છે?
અહમર બિલાલ સુફીના જણાવ્યા અનુસાર, મુખ્ય પ્રશ્ન એ છે કે શું પાકિસ્તાન ચિનાબ નદી પર ભારત દ્વારા બનાવવામાં આવેલા ડેમ અથવા પાણીની ટનલ જેવા માળખાઓને નિશાન બનાવી શકે છે. તેમણે 1949ના જિનીવા કન્વેન્શનના વધારાના પ્રોટોકોલ-Iની કલમ 56નો ઉલ્લેખ કરતાં જણાવ્યું કે સશસ્ત્ર સંઘર્ષ દરમિયાન ડેમ અને પાળાઓને સામાન્ય રીતે વિશેષ સુરક્ષા આપવામાં આવે છે.

તેમનો દાવો છે કે જો કોઈ માળખાનો ઉપયોગ લશ્કરી હેતુઓ માટે થતો હોવાનું સાબિત થાય, તો તે આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા હેઠળ મળતી કેટલીક સુરક્ષા ગુમાવી શકે છે. સુફીનું માનવું છે કે પાણીના પ્રવાહને નિયંત્રિત કરવાની કાર્યવાહી પાકિસ્તાનની ખેતી અને ખાદ્ય સુરક્ષા પર અસર કરી શકે છે, જેના આધારે પાકિસ્તાન પોતાના વાંધાને યોગ્ય ઠેરવવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે.

“પાકિસ્તાને પોતે જ પોતાનો લશ્કરી હેતુ સાબિત કરી દીધો છે”
સુફીના મતે ભારતના કેટલાક નિવેદનો પાકિસ્તાનને પોતાની દલીલ મજબૂત કરવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. તેમણે ઉદાહરણ આપતાં કહ્યું કે ભારતના જળ સંસાધન મંત્રી દ્વારા કરવામાં આવેલા નિવેદનો અને ભારતની કેટલીક વ્યૂહાત્મક ટિપ્પણીઓના આધારે પાકિસ્તાન આ પ્રોજેક્ટોને દબાણની નીતિ તરીકે રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે.

તેમણે દાવો કર્યો કે જો પાણીના પ્રવાહમાં ઘટાડો થાય તો તેનો સીધો પ્રભાવ પાકિસ્તાનની સિંચાઈ વ્યવસ્થા, કૃષિ ઉત્પાદન અને સામાન્ય નાગરિકોના જીવન પર પડી શકે છે. તેથી પાકિસ્તાન આ મુદ્દાને આંતરરાષ્ટ્રીય મંચો પર ઉઠાવી શકે છે.

પાકિસ્તાનનો વાંધો વાજબી: સુફી
અહમર બિલાલ સુફીનું કહેવું છે કે જો ભારતે સિંધુ જળ સંધિના નિયમો અને પ્રક્રિયાઓનું સંપૂર્ણ પાલન કરીને પ્રોજેક્ટ આગળ વધાર્યો હોત, તો પાકિસ્તાનના વાંધા મર્યાદિત રહી શક્યા હોત. પરંતુ સંધિ સ્થગિત કરવાના નિર્ણય બાદ પાકિસ્તાન આ મુદ્દાને વધુ ગંભીરતાથી લઈ રહ્યું છે.

તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે આંતરરાષ્ટ્રીય માનવતાવાદી કાયદા હેઠળ ડેમ અને જળાશયો સામાન્ય રીતે સુરક્ષિત માળખા ગણાય છે. જોકે, બાંધકામ હેઠળના અથવા હજુ પાણીથી ન ભરાયેલા ડેમોને લઈને કાનૂની ચર્ચા અલગ હોઈ શકે છે. તેમના મતે, આવા મુદ્દાઓ ભવિષ્યમાં આંતરરાષ્ટ્રીય કાનૂની અને રાજદ્વારી ચર્ચાનો વિષય બની શકે છે. હાલમાં ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે ચિનાબ નદી તથા સિંધુ જળ સંધિ સંબંધિત મુદ્દાઓ પર તણાવ યથાવત છે, અને બંને દેશોની આગામી કાર્યવાહી પર સમગ્ર વિશ્વની નજર ટકેલી છે.

એક સમયે ભારતીયો માટે વિદેશ પ્રવાસ કરવો મુશ્કેલ અને લાંબી પ્રક્રિયા માનવામાં આવતી હતી. પાસપોર્ટ પ્રક્રિયામાં મહિનાઓ લાગતા હતા, અને પોલીસ ચકાસણી અને નિમણૂકો માટે લાંબી રાહ જોવી પડતી હતી. જોકે, છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં પરિસ્થિતિ ઝડપથી બદલાઈ ગઈ છે. પાસપોર્ટ દિવસ નિમિત્તે, વિદેશ મંત્રાલયે નવીનતમ ડેટા જાહેર કર્યો, જે દર્શાવે છે કે 2025 માં, 15 મિલિયનથી વધુ પાસપોર્ટ અને સંબંધિત સેવાઓ પૂરી પાડવામાં આવી હતી, જ્યારે 13.9 મિલિયન નવા પાસપોર્ટ જારી કરવામાં આવ્યા હતા. આ અત્યાર સુધીનો સૌથી વધુ આંકડો માનવામાં આવે છે.

પાસપોર્ટની સંખ્યામાં વધારો થયો છે એટલું જ નહીં, પરંતુ જારી કરવાની પ્રક્રિયા પણ પહેલા કરતા ઘણી ઝડપી બની છે. મંત્રાલયનો દાવો છે કે પોલીસ વેરિફિકેશનને બાદ કરતાં, પાસપોર્ટ જારી કરવાનો લક્ષ્યાંક હવે ફક્ત છ કાર્યકારી દિવસોમાં પ્રાપ્ત થઈ રહ્યો છે. દરમિયાન, દેશભરના પાસપોર્ટ સેવા કેન્દ્રો અને પોસ્ટ ઓફિસ પાસપોર્ટ સેવા કેન્દ્રો પર અરજદારો માટે સરેરાશ પ્રક્રિયા સમય ઘટીને 45 મિનિટથી ઓછો થઈ ગયો છે. આનો અર્થ એ છે કે જે એક સમયે લોકો માટે મુશ્કેલીભર્યું હતું તે હવે ખૂબ સરળ અને ઝડપી છે.

10 વર્ષમાં પરિસ્થિતિ કેવી રીતે બદલાઈ ગઈ છે?
એક દાયકા પહેલા, દેશમાં ફક્ત 77 પાસપોર્ટ કેન્દ્રો હતા. ઘણા લોકોને પાસપોર્ટ મેળવવા માટે અન્ય શહેરોમાં જવું પડતું હતું. હવે, દેશભરમાં 545 પાસપોર્ટ સેવા કેન્દ્રો (PSK) અને પોસ્ટ ઓફિસ પાસપોર્ટ સેવા કેન્દ્રો (POPSK) કાર્યરત છે. ગયા વર્ષે, 10 નવા કેન્દ્રો ખોલવામાં આવ્યા હતા, અને આ વર્ષે બીજા 10 કેન્દ્રો ખોલવાની યોજના ચાલી રહી છે. કેન્દ્રોની સંખ્યામાં વધારાનો સીધો ફાયદો સામાન્ય લોકોને થયો છે. નાના શહેરો અને નગરોના લોકો માટે, પાસપોર્ટ મેળવવો પહેલા કરતા ઘણો સરળ બન્યો છે. આ જ કારણ છે કે દર વર્ષે જારી કરાયેલા પાસપોર્ટ અરજીઓ અને દસ્તાવેજોની સંખ્યામાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે.

રામ મંદિરના ચઢાવાની રકમમાં કથિત ચોરીના મામલે SIT દ્વારા પ્રાથમિક અહેવાલ સરકારને સોંપાયા બાદ માત્ર ત્રણ દિવસમાં જ બે મોટા રાજીનામા સામે આવ્યા છે. શ્રી રામ જન્મભૂમિ મંદિર ટ્રસ્ટના મહાસચિવ ચંપત રાયે પોતાના પદ પરથી રાજીનામું આપી દીધું છે. આ સાથે ટ્રસ્ટના અગ્રણીઓમાં સામેલ અનિલ મિશ્રાએ પણ પોતાનું રાજીનામું સોંપ્યું હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.

અપુષ્ટ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, વિશ્વ હિન્દુ પરિષદના રાષ્ટ્રીય મહામંત્રી બજરંગ લાલ બાગડાએ ચંપત રાય પાસેથી રાજીનામું લીધું હોવાનું કહેવાય છે. હાલમાં બજરંગ લાલ બાગડા સહિત વિશ્વ હિન્દુ પરિષદના અનેક વરિષ્ઠ હોદ્દેદારો અયોધ્યામાં હાજર હોવાનું પણ જાણવા મળી રહ્યું છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે રામ મંદિર ચઢાવા ચોરી કેસમાં સોમવારે SITએ પોતાની પ્રાથમિક તપાસ રિપોર્ટ સરકારને સોંપી હતી. ત્યારબાદ ગુરુવારે આ મામલે સત્તાવાર ગુનો નોંધવામાં આવ્યો હતો અને કુલ 8 લોકોને આરોપી બનાવવામાં આવ્યા હતા. જેમાંથી 7 આરોપીઓની ધરપકડ પણ કરવામાં આવી છે. આરોપીઓમાં ચંપત રાયના નજીકના સહયોગી અને ડ્રાઇવર તરીકે ઓળખાતા ટિન્નુ યાદવનું નામ પણ સામેલ છે. હાલ સમગ્ર મામલે તપાસ આગળ વધી રહી છે અને વધુ ખુલાસા થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

રામ મંદિર પ્રસાદ ચોરી કેસમાં SIT એ સોમવારે સરકારને પોતાનો પ્રારંભિક અહેવાલ સુપરત કર્યો હતો. આ પછી, ગુરુવારે કેસ નોંધવામાં આવ્યો હતો, અને આઠ લોકો પર આરોપ મૂકવામાં આવ્યા હતા. આરોપીઓમાં ચંપત રાયનો નજીકનો સાથી અને ડ્રાઇવર ટિનુ યાદવ પણ સામેલ છે. અન્ય આરોપીઓમાં સુભાષ શ્રીવાસ્તવ, અનુકુલ મિશ્રા, લવકુશ મિશ્રા, કરુણેશ પાંડે, મનીષ યાદવ, અવિનાશ શુક્લા અને રમાશંકર મિશ્રા છે.

રામ મંદિર કેસમાં આગળ શું થશે?
સોમવારે સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમ (SIT) એ પોતાનો રિપોર્ટ રજૂ કર્યા પછી તરત જ ચંપત રાયના રાજીનામા અંગે અટકળો શરૂ થઈ ગઈ હતી. SIT ના પ્રારંભિક રિપોર્ટમાં દાન પ્રક્રિયામાં અનેક ગેરરીતિઓ બહાર આવી છે. જોકે રિપોર્ટ હજુ સુધી જાહેર કરવામાં આવ્યો નથી, પરંતુ એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે રામ મંદિર માટે મળેલા દાનમાં ઘણી વિસંગતતાઓ મળી આવી છે. એવું

માનવામાં આવે છે કે આ કેસમાં વધુ રાજીનામા આવી શકે છે. દરમિયાન, પોલીસ સૂત્રો કહે છે કે કાનૂની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કર્યા પછી, તમામ આઠ આરોપીઓને રિમાન્ડ માટે ફૈઝાબાદની ચીફ જ્યુડિશિયલ મેજિસ્ટ્રેટ (CJM) કોર્ટમાં રજૂ કરવામાં આવશે. અયોધ્યાના SSP ગૌરવ ગ્રોવરના જણાવ્યા અનુસાર, તમામ આરોપીઓ પોલીસ કસ્ટડીમાં છે અને પૂછપરછ ચાલુ છે.

રાજસ્થાનમાં એક ભયાનક માર્ગ અકસ્માતમાં સાત લોકોના મોત થયા છે, જ્યારે એક વ્યક્તિ ગંભીર રીતે ઘાયલ થયો છે. રામગઢ જિલ્લાના રાજરપ્પા પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારમાં આવેલા લારી નજીક રાત્રે એક પેસેન્જર કાર અને ટ્રક વચ્ચે જોરદાર અથડામણ સર્જાતા આ દુર્ઘટના બની હતી. અકસ્માત એટલો ભયાનક હતો કે કારના ફુરચેફુરચા ઉડી ગયા હતા.

અહેવાલો અનુસાર, રામગઢ-બોકારો રોડ પર મધરાતે આશરે 12 વાગ્યે ટ્રક અને કાર વચ્ચે અથડામણ થઈ હતી. કારમાં સવાર તાશા પાર્ટીના સભ્યો ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હતા. અકસ્માતમાં સાત લોકોના મોત થયા છે, જ્યારે એક વ્યક્તિને ગંભીર હાલતમાં સારવાર માટે રામગઢ સદર હોસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવ્યો હતો.

રામગઢ પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, મૃતકોમાં રાજરપ્પા પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારના મારંગમાર્ચા ગામના રહેવાસીઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. મૃતકો હજારીબાગ જિલ્લાના ગિદ્દી વિસ્તારની જાણીતી રૂપાલી તાશા પાર્ટી સાથે સંકળાયેલા હતા અને એક લગ્ન સમારોહમાંથી પરત ફરી રહ્યા હતા. સ્થાનિક લોકોના જણાવ્યા મુજબ, અકસ્માતમાં છ લોકોના મોત ઘટનાસ્થળે જ થયા હતા, જ્યારે એક વ્યક્તિએ હોસ્પિટલ પહોંચતા પહેલા રસ્તામાં જ દમ તોડ્યો હતો.

ત્રણ દિવસથી અકસ્માતોની હારમાળા
આ દુર્ઘટના બાદ સ્થાનિક લોકોમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. રહેવાસીઓનો આક્ષેપ છે કે બારલોંગ વિસ્તારમાં છેલ્લા ત્રણ દિવસથી સતત માર્ગ અકસ્માતો થઈ રહ્યા છે, છતાં પ્રશાસન દ્વારા પૂરતા સુરક્ષા પગલાં લેવામાં આવ્યા નથી.

બુધવારે પણ આ જ માર્ગ પર ઓમ ટ્રાવેલ્સની બસ અને ઓટો-રિક્ષા વચ્ચે અકસ્માત સર્જાયો હતો, જેમાં બે લોકોના મોત થયા હતા. છેલ્લા ત્રણ દિવસમાં કુલ 11 લોકોના જીવ ગયા હોવાના કારણે સ્થાનિકો રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા હતા અને તંત્ર સામે નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી. હાલમાં પોલીસ દ્વારા ટ્રાફિક વ્યવસ્થા પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવી રહી છે તેમજ સમગ્ર અકસ્માતની તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે. અકસ્માતના ચોક્કસ કારણો જાણવા માટે વધુ તપાસ હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.

અયોધ્યાના ભવ્ય રામ મંદિરમાં ભક્તો દ્વારા આપવામાં આવતા દાનમાં કથિત ગેરરીતિ અને ચોરીના મામલે ઉત્તર પ્રદેશ પોલીસે મોટી કાર્યવાહી હાથ ધરી છે. આ હાઈ-પ્રોફાઈલ દાન ચોરી કેસમાં કસ્ટડીમાં લેવામાં આવેલા તમામ આઠ નામજદ આરોપીઓની સત્તાવાર ધરપકડ કરવામાં આવી છે. રામ જન્મભૂમિ પોલીસ સ્ટેશનમાં આખી રાત ચાલેલી પૂછપરછ બાદ શુક્રવારે સવારે પોલીસે આ કાર્યવાહી કરી હતી. તમામ આરોપીઓને કોર્ટમાં રજૂ કરવાની પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી છે.

એક્શન પાછળનું કારણ: કોણે નોંધાવી હતી FIR?
રામ મંદિરના દાન અને ચઢાવાની રકમમાં ગેરરીતિના આક્ષેપો સામે આવ્યા બાદ સમગ્ર મામલાની તપાસ માટે વિશેષ તપાસ ટીમ (SIT) ની રચના કરવામાં આવી હતી. SITના અહેવાલ બાદ રામ જન્મભૂમિ ટ્રસ્ટના સભ્ય કૃષ્ણ મોહને પોલીસમાં સત્તાવાર ફરિયાદ નોંધાવી હતી. ફરિયાદ નોંધાતા જ પોલીસ એક્શન મોડમાં આવી ગઈ અને તપાસનો વ્યાપ વધારવામાં આવ્યો.

કોણ છે ધરપકડ કરાયેલા આ ૮ આરોપીઓ?

ધરપકડ કરાયેલા તમામ લોકો મંદિરના દાન અને ચઢાવાની રકમની ગણતરી અને વ્યવસ્થાપન સાથે સીધા જોડાયેલા હતા. તેમના નામ નીચે મુજબ છે:

• રમાકાંત ઉર્ફે ટિન્નુ યાદવ (સુપરવાઈઝર)
• સુભાષ શ્રીવાસ્તવ (ઇન્ચાર્જ/મોનિટરિંગ)
• અનુકલ્પ મિશ્રા (કેશિયર)
• લવકુશ મિશ્રા (કેશિયર)
• અવિનાશ શુક્લા (કેશિયર)
• કરુણેશ પાંડે (કેશિયર)
• મનીષ યાદવ (કેશિયર)
• રમાશંકર મિશ્રા (કેશિયર)

આ આરોપીઓમાંથી છ લોકો કેશ કાઉન્ટિંગનું કામ સંભાળતા હતા, જ્યારે સુભાષ શ્રીવાસ્તવ સમગ્ર પ્રક્રિયાની દેખરેખ રાખતો હતો. ટિન્નુ યાદવ કેશ કાઉન્ટિંગની કામગીરીનું સુપરવિઝન કરી રકમને બેંક સુધી પહોંચાડવાની જવાબદારી નિભાવતો હતો.

ઓટો ડ્રાઈવરથી ₹50 કરોડનો આસામી બનેલો ‘ટિન્નુ યાદવ’ છે મુખ્ય વિલન!
પ્રાથમિક તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે દાનની રકમમાં કથિત ગેરરીતિનો મુખ્ય આરોપી ટિન્નુ યાદવ હોવાનું માનવામાં આવે છે. તપાસ એજન્સીઓના જણાવ્યા અનુસાર, દાનપેટીઓની ચાવીઓ તેની પાસે રહેતી હતી અને કેશ કાઉન્ટિંગ સંબંધિત મોટાભાગના નિર્ણયો તેના દ્વારા લેવામાં આવતા હતા. મંદિરના વિવિધ વિભાગોમાં કર્મચારીઓની નિમણૂકથી લઈને કેશ મેનેજમેન્ટ સુધીના અનેક મહત્વપૂર્ણ કામોમાં તેનો પ્રભાવ હોવાનું કહેવાય છે.

ટિન્નુ યાદવનો ઇતિહાસ:
ટિન્નુ યાદવનો પરિવાર સામાન્ય આર્થિક પૃષ્ઠભૂમિ ધરાવે છે. તેના પિતા અયોધ્યામાં ચાની લારી ચલાવતા હતા અને ટિન્નુ પોતે એક સમયે ઓટો રિક્ષા ચલાવતો હતો. બાદમાં તે રામ મંદિર ટ્રસ્ટ સાથે સંકળાયેલા લોકોના સંપર્કમાં આવ્યો અને ધીમે-ધીમે મંદિર વ્યવસ્થાપન સાથે જોડાયેલી જવાબદારીઓ સંભાળવા લાગ્યો.

તપાસમાં સામે આવેલી માહિતી અનુસાર, આજે ટિન્નુ યાદવ અયોધ્યા અને લખનઉમાં કરોડો રૂપિયાની સંપત્તિનો માલિક હોવાનું કહેવાય છે. અયોધ્યા એરપોર્ટ નજીક તેની હોસ્ટેલ, વૈભવી રહેણાંક મિલકતો, મોંઘી ગાડીઓ તેમજ હોટેલ અને રેસ્ટોરાં વ્યવસાયમાં ભાગીદારી હોવાના દાવાઓ પણ તપાસ હેઠળ છે.

હવે FIR નોંધાયા બાદ પોલીસ અને તપાસ એજન્સીઓ કથિત નાણાકીય ગેરરીતિ, સંપત્તિના સ્ત્રોતો અને સમગ્ર નેટવર્કની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરી રહી છે. કેસમાં આગળ વધુ ખુલાસા થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

ઉત્તરાખંડના કર્ણપ્રયાગમાં નિહંગ શીખ અને સ્થાનિક લોકો વચ્ચે થયેલા વિવાદ બાદ હિમાચલ-ઉત્તરાખંડ બોર્ડર પર તણાવપૂર્ણ સ્થિતિ સર્જાઈ છે. કૂલ્હાલ બોર્ડર પર મોટી સંખ્યામાં પહોંચેલા નિહંગ સીખોને પોલીસે રોકતા ભારે હોબાળો મચ્યો હતો. આ દરમિયાન નિહંગોએ જોરદાર નારેબાજી કરી હતી અને આરોપ છે કે કેટલાક લોકોએ બેરિકેડિંગ તોડી આગળ વધવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. પરિસ્થિતિને કાબૂમાં લેવા માટે પોલીસ અને સુરક્ષા દળોએ તાત્કાલિક મોરચો સંભાળ્યો હતો.

કર્ણપ્રયાગ વિવાદ બાદ ઉત્તરાખંડ કૂચના એલાનને ધ્યાનમાં રાખીને કૂલ્હાલ બોર્ડર સહિત તમામ સરહદી વિસ્તારોમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા વધુ કડક બનાવવામાં આવી છે. વધારાની પોલીસ ફોર્સ, ITBP અને વહીવટી અધિકારીઓ સતત પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા છે. તમામ વાહનોની સઘન તપાસ કરવામાં આવી રહી છે જેથી કોઈ અનિચ્છનીય ઘટના ન બને.

બીજી તરફ, મામલાનું શાંતિપૂર્ણ નિરાકરણ લાવવા માટે ઉત્તરાખંડ અને હિમાચલ પ્રશાસન સાથે નિહંગ સીખોના પ્રતિનિધિઓ વચ્ચે પોંટા સાહિબ સ્થિત ગુરુદ્વારામાં ચર્ચા ચાલી રહી છે.

આ સમગ્ર વિવાદની શરૂઆત 16 જૂનના રોજ કર્ણપ્રયાગમાં થઈ હતી, જ્યારે નિહંગ સીખો અને સ્થાનિક લોકો વચ્ચે અથડામણ થઈ હતી. આ ઘટનામાં ચાર સ્થાનિક લોકો ઘાયલ થયા હતા. મામલામાં પોલીસે ચાર નિહંગોને ધરપકડ કરી હતી. ત્યારબાદ નિહંગોએ નગરાસૂ સ્થિત ગુરુદ્વારા પર કબજો જમાવ્યો હતો. જોકે, સ્થાનિક પ્રશાસન અને પંજાબના પ્રતિનિધિમંડળની મધ્યસ્થતા બાદ ગુરુદ્વારાને મુક્ત કરાવવામાં આવ્યું હતું.

બોર્ડર પર પહોંચેલા નિહંગ શીખોએ જણાવ્યું કે તેઓ કાયદો અને વ્યવસ્થા બગાડવા માંગતા નથી. તેઓ માત્ર શાંતિપૂર્ણ રીતે ‘સત્નામ વાહેગુરુ’નો જાપ કરતા હેમકુંડ સાહિબ જવા માંગે છે. સાથે જ તેમણે માંગ કરી હતી કે ધરપકડ કરાયેલા તેમના ચાર સાથીઓને મુક્ત કરીને પંજાબ મોકલવામાં આવે. નિહંગોએ કહ્યું કે જ્યાં સુધી તેમના સાથીઓને છોડવામાં નહીં આવે, ત્યાં સુધી તેઓ પરત નહીં ફરે.

આ મામલે ગઢવાલના ઇન્સ્પેક્ટર જનરલ રાજીવ સ્વરૂપે સ્પષ્ટતા કરતા જણાવ્યું હતું કે શરૂઆતમાં આ વિવાદ નિહંગ શ્રદ્ધાળુઓ અને ગુરુદ્વારા મેનેજમેન્ટ વચ્ચેનો હતો. લંગરને લઈને થયેલી બોલાચાલી બાદ મેનેજમેન્ટે પોલીસને જાણ કરી હતી. પોલીસ પહોંચતા કેટલાક નિહંગો ગભરાઈ ગયા હતા અને ઇમારતની છત પર જઈને બંધ થઈ ગયા હતા. ત્યારબાદ તેમની સાથે અનેક તબક્કાની વાતચીત કરવામાં આવી હતી.

રામ મંદિરમાં કથિત દાન ચોરીનો મામલો હવે રાજકીય નિવેદનોનું કેન્દ્ર બનતો જઈ રહ્યો છે. રાજકારણ શરૂ થઈ ગયું છે. એક તરફ, સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમ (SIT) ની અનેક ભલામણો સ્વીકારવામાં આવી છે. આ કેસમાં છ વ્યક્તિઓ સામે FIR દાખલ કરવામાં આવશે. ટ્રસ્ટે CEO ની નિમણૂક કરવા માટે પણ સંમતિ આપી છે. દરમિયાન, વિશ્વ હિન્દુ પરિષદ (VHP) સમગ્ર વિવાદ અંગે અવાજ ઉઠાવી રહ્યું છે. VHP એ આ ઘટનાને દુ:ખદ ગણાવી છે.

ક્યારે ગોળી મારવામાં આવશે, ક્યારે બુલડોઝર ચલાવવામાં આવશે
આ મુદ્દે હવે AIMIMના પ્રમુખ અસદુદ્દીન ઓવૈસીએ પણ પ્રતિક્રિયા આપી છે. રામ મંદિરના દાન વિવાદ અંગે બોલતા તેમણે સરકાર અને પ્રશાસનની કાર્યવાહી પર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. ઓવૈસીએ કહ્યું, “મને ખબર નથી, પરંતુ અમે તો એ રાહ જોઈ રહ્યા છીએ કે FIR ક્યારે નોંધાશે અને ત્યારબાદ કોનું ઘર તોડવામાં આવશે. શું બુલડોઝર ચલાવવામાં આવશે કે પછી ગોળી ચલાવવામાં આવશે?

તેમણે વધુમાં કહ્યું કે, “આસ્થાના આધારે તમે બધું જ કરી દીધું. હવે શું આસ્થાના નામે આ બાબત પણ સહન કરવામાં આવશે? આ બાબતે શું કાર્યવાહી કરવી તે હવે સરકારે નક્કી કરવાનું છે.”

કાર્યવાહી કેમ નથી થઈ રહી?
ઓવૈસીએ સરકારને પ્રશ્ન કર્યો છે કે આ કેસમાં હજુ સુધી FIR કેમ નોંધાઈ નથી. જો FIR દાખલ થાય છે, તો શું આરોપીઓના પગમાં ગોળી મારવામાં આવશે કે ઘર પર બુલડોઝર ચલાવવામાં આવશે? કારણ કે આવી કાર્યવાહી તો અત્યાર સુધી માત્ર મુસ્લિમો સામે જ જોવા મળી છે. તમે જુઓ, રસ્તા પર નમાજ અદા કરવી નહીં. ધાર્મિક રેલી દરમિયાન દુકાનો બંધ કરાવવી. ઉત્તર પ્રદેશમાં, સરકાર કાયદાના શાસનને ભૂલીને બંદૂકથી શાસન ચલાવી રહી છે. તો, આ કેસમાં શું થઈ રહ્યું છે? અમને કહો.

VHP એ FIR નોંધાવવાની માંગ કરી
VHPના અધ્યક્ષ આલોક કુમારે આ ઘટનાને દુર્ભાગ્યપૂર્ણ ગણાવી. તેમણે કહ્યું કે, “આવી ગેરરીતિની કોઈ શક્યતા ન રહે તેવી મજબૂત અને પારદર્શક વ્યવસ્થા ઉભી કરવી જરૂરી છે. કેટલાક લોકોને મળેલી છૂટછાટના કારણે તેઓ કથિત રીતે ચોરી કરવામાં સફળ રહ્યા.” આલોક કુમારે વધુમાં કહ્યું કે, “આ મામલે પોલીસે તાત્કાલિક FIR નોંધવી જોઈએ અને કોઈપણ પ્રકારના દબાણ વિના નિષ્પક્ષ તપાસ કરીને કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવી જોઈએ.”

મધ્ય પૂર્વથી ભારત તરફ આવનારા કુલ 30 જહાજો હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી સુરક્ષિત રીતે પસાર થઈ ચૂક્યા છે, જ્યારે અન્ય 26 જહાજો હજુ પણ આ મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગમાંથી પસાર થવાની રાહ જોઈ રહ્યા છે. શિપિંગ મંત્રાલયના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, સુરક્ષિત રીતે પસાર થયેલા જહાજોમાંથી લગભગ અડધા જહાજો LPG અને LNG જેવા ઊર્જા ઉત્પાદનોનું પરિવહન કરી રહ્યા હતા. આ ઉપરાંત આઠ જહાજો બલ્ક કાર્ગો અને સાત જહાજો ક્રૂડ ઓઇલ લઈ જઈ રહ્યા હતા.

ઈરાન-યુએસ કરારની અસર
અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ 1 માર્ચથી 17 જૂન દરમિયાન કુલ 19 જહાજો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થયા હતા. જોકે ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે સમજૂતી કરાર થયા બાદ વધુ 11 જહાજોએ પણ સુરક્ષિત રીતે આ માર્ગ પાર કર્યો છે. ભારત તરફ આવી રહેલા અથવા ભારતીય બંદરો તરફ જતાં આ 30 જહાજોમાંથી 17 વિદેશી ધ્વજવાળા છે. તેમાં માર્શલ આઇલેન્ડ્સના ધ્વજ હેઠળ સંચાલિત પાંચ જહાજોની સંખ્યા સૌથી વધુ છે.

અખાતમાં 26 જહાજોની સ્થિતિ
અહેવાલો અનુસાર ભારતીય હિતો સાથે સંકળાયેલા 26 જહાજો હાલમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની પશ્ચિમ તરફ આવેલા પર્શિયન ગલ્ફ વિસ્તારમાં હાજર છે. તેમાં ભારતીય તેમજ વિદેશી ધ્વજવાળા જહાજોનો સમાવેશ થાય છે, જે ભારત તરફ આવી રહ્યા છે.

આ 26 જહાજોમાંથી ત્રણ ઊર્જા ઉત્પાદનો, 10 ખાતર અને બાકીના 13 વિવિધ પ્રકારના કાર્ગોનું પરિવહન કરી રહ્યા છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગોમાંથી એક છે, જ્યાંથી વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠાનો લગભગ પાંચમો હિસ્સો પસાર થાય છે. ભારત માટે પણ આ માર્ગ અત્યંત મહત્વનો છે, કારણ કે LNG અને LPG માટે દેશ મોટા પ્રમાણમાં અખાતના દેશો પર નિર્ભર છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના કરાર બાદ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં જહાજોની અવરજવર ફરી સામાન્ય બની રહી છે. વિદેશ મંત્રાલયના જણાવ્યા મુજબ 17 જૂન પછી ભારત સાથે સંકળાયેલા 11 જહાજો સુરક્ષિત રીતે આ માર્ગમાંથી પસાર થયા છે, જેમાં ત્રણ ભારતીય ક્રૂડ ઓઇલ ટેન્કરનો પણ સમાવેશ થાય છે.

ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે જણાવ્યું હતું કે હાલમાં 10 ભારતીય ધ્વજવાળા જહાજો પર્શિયન ગલ્ફ વિસ્તારમાં કાર્યરત છે, જ્યારે બે અન્ય ભારતીય જહાજો તાજેતરમાં આ વિસ્તારમાં પ્રવેશ્યા છે. આ પરિસ્થિતિ દર્શાવે છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ હાલમાં ખુલ્લું છે અને જહાજોની અવરજવર સામાન્ય રીતે ચાલુ છે.