ભારતના “ઓપરેશન સિંદૂર” દરમિયાન આતંકી સંગઠન જૈશ-એ-મોહમ્મદના મુખ્ય ઓપરેશનલ હેડ અને IC-814 વિમાન હાઈજેકના માસ્ટરમાઈન્ડ અબ્દુલ રઉફ અઝહરનો મોત થયો છે. આ ઓપરેશન 22 એપ્રિલે પહલગામમાં થયેલા આતંકી હુમલાના જવાબમાં શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં 26 નિર્દોષ લોકોના મોત થયા હતા.
અબ્દુલ રઉફ અઝહર કોણ હતો?
અબ્દુલ રઉફ અઝહર જૈશ-એ-મોહમ્મદના સ્થાપક મૌલાના મસૂદ અઝહરનો નાનો ભાઈ હતો. તે 1999ના IC-814 વિમાન હાઈજેકનો મુખ્ય સુત્રધાર હતો, જેનું મુખ્ય ઉદ્દેશ મસૂદ અઝહર સહિત ત્રણ આતંકીઓને ભારતીય જેલમાંથી મુક્ત કરાવવાનું હતું. આ હાઈજેકિંગ પછી, રઉફ અઝહરે જૈશના અનેક આતંકી હુમલાઓનું આયોજન કર્યું હતું અને આંતરરાષ્ટ્રીય આતંકવાદી નેટવર્કમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી.
IC-814 હાઇજેકની કહાની જાણો
24 ડિસેમ્બર 1999ના રોજ ઇન્ડિયન એરલાઇન્સની ફ્લાઇટ IC-814, જે કાઠમાંડુ (નેપાળ)થી દિલ્હી જઇ રહી હતી, તેને 5 નકાબપોશ આતંકવાદીઓએ હાઇજેક કરી હતી. વિમાનમાં 176 મુસાફરો અને 15 ક્રૂ મેમ્બર્સ સવાર હતા. આ ભારતના ઇતિહાસની સૌથી લાંબી અને ભયાનક હાઇજેક ઘટનાઓમાંથી એક હતી, જે 7 દિવસ સુધી ચાલી હતી. હાઇજેકર્સે વિમાનને અમૃતસર, લાહોર, દુબઇ અને અંતે અફઘાનિસ્તાનના કંધાર લઈ ગયા, જ્યાં તે સમયે તાલિબાનનું શાસન હતું।
વિમાને કાઠમાંડુના ત્રિભુવન ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટથી ઉડાન ભરી હતી. ભારતીય હવાઈ વિસ્તારમાં પ્રવેશતા જ આતંકવાદીઓએ કોકપિટ પર કબજો મેળવી લીધો અને પાયલોટને બંદૂકની નોક પર વિમાન કાબુલ લઇ જવાનું આદેશ આપ્યો. લાહોરમાં પાકિસ્તાની અધિકારીઓએ ઇજાજત વગર વિમાનને લૅન્ડ કરાવ્યું અને તેમાં ઇંધણ ભરાયું. ત્યારબાદ વિમાન દુબઇ પહોંચી ગયું, જ્યાં 27 મુસાફરો (મહિલાઓ અને બાળકો) અને રૂપિન કાત્યાલના મૃતદેહને ઉતારવામાં આવ્યા. કાત્યાલની હત્યા હાઇજેકર્સ સાથેની ઝપાઝપીમાં થઈ હતી।
25 ડિસેમ્બરના દિવસે વિમાન કંધાર પહોંચ્યું, જ્યાં તાલિબાનોએ માધ્યસ્થતા કરી. હાઇજેકર્સે તેમની માગણીઓ રજૂ કરી, જેમાં 36 આતંકવાદીઓની રિહાઈ, 200 મિલિયન ડોલર અને મરેલા આતંકી સજ્જાદ અફગાનીના મૃતદેહની માંગણી હતી. લાંબી વાતચીત પછી, ભારત સરકારે મુસાફરોની સુરક્ષા માટે 3 આતંકીઓને છોડવાનો નિર્ણય લીધો, જેમાં મૌલાના મસૂદ અઝહર (જૈશ-એ-મોહંમદનો સ્થાપક), અહમદ ઉમર સઈદ શેખ અને મુશ્તાક અહમદ ઝરગરનો સમાવેશ થતો હતો।
31 ડિસેમ્બર 1999ના રોજ આ આતંકીઓને કંધાર લઈ જવાયા અને બદલામાં બધા બંદીઓને મુક્ત કરવામાં આવ્યા. મુસાફરોને વિશેષ વિમાન દ્વારા પાછા ભારત લાવવામાં આવ્યા. કંધાર હાઇજેકનો મુખ્ય માસ્ટરમાઇન્ડ મૌલાના મસૂદ અઝહરને માનવામાં આવે છે, જો કે તે ત્યારે ભારતીય જેલમાં હતો. આ હાઇજેકને આતંકી સંગઠન હરકત-ઉલ-મુજાહિદ્દીણે અંજામ આપ્યો હતો, જેના પાછળ પાકિસ્તાની ગુપ્તચર એજન્સી ISIની ભૂમિકા હોવાનું કહેવામાં આવે છે. હાઇજેકનો મુખ્ય હેતુ મસૂદ અઝહર સહિતના આતંકીઓને છોડાવવાનો હતો.
અબ્દુલ રઉફ અઝહરની શું ભૂમિકા હતી?
અબ્દુલ રઉફ અઝહર 1999ના કંધાર પ્લેન હાઇજેક (IC-814)નો માસ્ટરમાઇન્ડ હતો. તે જૈશ-એ-મોહંમદના સ્થાપક મૌલાના મસૂદ અઝહરનો નાનો ભાઈ હતો. રઉફે પોતાના ભાઈને ભારતીય જેલમાંથી છોડાવવા માટે હરકત-ઉલ-મુજાહિદ્દીન અને ISI સાથે મળીને હાઇજેકની સાજિશ રચી હતી. તેણે કાઠમાંડુમાં ઓપરેશનની યોજના બનાવી હતી અને હાઇજેકર્સ (જેમા તેનો ભાઈ ઇબ્રાહિમ અતહર પણ સામેલ હતો) સાથે સહયોગ કર્યો હતો. રઉફની ભૂમિકા વ્યૂહરચના તૈયાર કરવી અને આદેશ આપવાની હતી. પછી તે જૈશ-એ-મોહંમદના આતંકી હુમલાઓમાં પણ સક્રિય રહ્યો. ભારત માટે તે ‘મોસ્ટ વોન્ટેડ’ આતંકવાદી રહ્યો છે.
