મધ્યપ્રદેશના રાયસેન જિલ્લામાં 6 વર્ષની માસૂમ બાળકી પર થયેલા બળાત્કારની ઘટનાએ સમગ્ર રાજ્યને હચમચાવી દીધું છે. શુક્રવારે બનેલી આ હેવાનિયતભરી ઘટના બાદ પણ રવિવાર સુધી આરોપી પકડાયો ન હોવાથી લોકોનો આક્રોશ સાતમા આસમાને પહોંચ્યો છે. રવિવારે ગુસ્સે ભરાયેલા હજારો લોકોએ જયપુર-જબલપુર રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગને જામ કરી દીધો અને ન્યાય માટે ઉગ્ર પ્રદર્શન કર્યું હતું.

આ ઘટના વિદિશા લોકસભા ક્ષેત્ર હેઠળ આવે છે, જ્યાંથી સાંસદ અને કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે પણ આ ઘટના પર તીવ્ર પ્રતિક્રિયા આપી છે. તેમણે કહ્યું: “મારા સંસદીય ક્ષેત્રમાં માસૂમ દીકરી સાથે થયેલી દુષ્કર્મની ઘટનાથી મારું મન વ્યથિત અને અત્યંત આક્રોશિત છે. આજે મેં કેન્દ્રીય ચિકિત્સાલય, ભોપાલ પહોંચીને પીડિતાના સ્વાસ્થ્યની જાણકારી લીધી અને પરિવારજનોને દિલાસો આપ્યો કે અમે મજબૂતીથી સાથે ઊભા છીએ અને ન્યાય જરૂર અપાવીશું. દીકરીના ઉપચારમાં કોઈ કમી ન રહે અને સંપૂર્ણ ઇલાજની વ્યવસ્થા થાય, તે માટે હોસ્પિટલ પ્રબંધનને નિર્દેશિત કર્યા છે.”

ચૌહાણે વધુમાં ઉમેર્યું કે “મેં વહીવટીતંત્રને કડક નિર્દેશ આપ્યા છે કે આરોપીને જલદીથી જલદી પકડીને કડકમાં કડક સજા કરવામાં આવે. મેં એ પણ નિર્દેશ આપ્યો છે કે આરોપીની ધરપકડ બાદ આ મામલાને ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટમાં લાવવામાં આવે, જેથી પીડિતાને જલદીથી જલદી ન્યાય મળી શકે. જ્યાં સુધી અપરાધી પકડાશે નહીં, ત્યાં સુધી હું ચેનથી નહીં બેસું.”

આ હેવાનિયતભરી ઘટના રાયસેનના ગોહરગંજમાં બની છે. માસૂમ બાળકી પર બળાત્કાર કરનાર આરોપીની ઓળખ 23 વર્ષીય સલમાન તરીકે થઈ છે. આરોપી છેલ્લા બેથી ત્રણ મહિના પહેલા જ ગોહરગંજના ઘટનાસ્થળવાળા ગામમાં આવ્યો હતો. ઘટના બાદથી જ આરોપી સલમાન ફરાર છે. પોલીસની આઠ ટીમો ડ્રોન વડે આરોપીની શોધ કરી રહી છે. આરોપી સીહોર જિલ્લાનો નિવાસી હોવાથી સીહોરમાં પણ તેની શોધ ચાલી રહી છે. આરોપીનો પતો આપનારને 10,000 રૂપિયાનું ઇનામ પણ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે.

જસ્ટિસ સૂર્યકાંતે ભારતના 53મા મુખ્ય ન્યાયાધીશ તરીકે શપથ લીધા છે. રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં આયોજિત એક ભવ્ય સમારોહમાં રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ તેમને શપથ ગ્રહણ કરાવ્યા હતા. સુપ્રીમ કોર્ટમાં જજ તરીકે બે દાયકાથી વધુનો બહોળો અનુભવ ધરાવતા જસ્ટિસ સૂર્ય કાંતનો કાર્યકાળ 9 ફેબ્રુઆરી, 2027 સુધી રહેશે.

જસ્ટિસ સૂર્યકાંતની ન્યાયિક કારકિર્દી અત્યંત નોંધનીય રહી છે. સુપ્રીમ કોર્ટમાં પોતાના કાર્યકાળ દરમિયાન, તેમણે કેટલાક ઐતિહાસિક અને રાષ્ટ્રીય મહત્ત્વના ચુકાદાઓમાં મહત્ત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું છે. તેમાં જમ્મુ-કાશ્મીર માટેના કલમ 370ને નાબૂદ કરવાના નિર્ણય, અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા, લોકશાહી, ભ્રષ્ટાચાર, પર્યાવરણ અને લૈંગિક સમાનતા જેવા સંવેદનશીલ અને બંધારણીય મુદ્દાઓ પરના મહત્ત્વના ચુકાદાઓનો સમાવેશ થાય છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, તેઓ હાઈકોર્ટમાંથી સીધા સુપ્રીમ કોર્ટમાં આવ્યા હતા અને ન્યાયના ક્ષેત્રમાં તેમનો અનુભવ તેમને આ સર્વોચ્ચ પદ માટે વિશેષ યોગ્યતા પ્રદાન કરે છે.

જસ્ટિસ સૂર્યકાન્ત કોણ છે?
10 ફેબ્રુઆરી, 1962 ના રોજ હરિયાણાના હિસાર જિલ્લામાં એક મધ્યમ વર્ગના પરિવારમાં જન્મેલા જસ્ટિસ કાંત નાના શહેરના પ્રેક્ટિશનરમાંથી બારમાંથી ઉદય પામીને દેશના સર્વોચ્ચ ન્યાયિક પદ સુધી પહોંચ્યા. વર્ષોથી તેઓ અનેક રાષ્ટ્રીય સ્તરે મહત્વપૂર્ણ ચુકાદાઓ અને બંધારણીય નિર્ણયોનો ભાગ રહ્યા છે. તેમણે 2011 માં કુરુક્ષેત્ર યુનિવર્સિટીમાંથી કાયદામાં માસ્ટર ડિગ્રી પૂર્ણ કરી, ‘ફર્સ્ટ ક્લાસ ફર્સ્ટ’ પ્રાપ્ત કર્યું.

જસ્ટિસ કાંત અગાઉ 5 ઓક્ટોબર, 2018થી હિમાચલ પ્રદેશ હાઇકોર્ટના ચીફ જસ્ટિસ તરીકે સેવા આપી હતી. તે પહેલાં, તેમણે પંજાબ અને હરિયાણા હાઇકોર્ટમાં અનેક સીમાચિહ્નરૂપ ચુકાદાઓ આપ્યા હતા.

ન્યાયાધીશ કાંત સંબંધિત કેટલાક નોંધપાત્ર નિર્ણયો

• સુપ્રીમ કોર્ટમાં તેમના કાર્યકાળમાં કલમ 370, વાણી સ્વાતંત્ર્ય અને નાગરિકતાના મુદ્દાઓ પર મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો શામેલ હતા, જે આજના બંધારણીય કાયદાને આકાર આપવામાં તેમની ભૂમિકા દર્શાવે છે.
• ન્યાયાધીશ તાજેતરમાં રાષ્ટ્રપતિ સંદર્ભની સુનાવણી કરનારી બેન્ચમાં પણ હતા, જેમાં રાજ્ય વિધાનસભાઓ દ્વારા પસાર કરાયેલા બિલો સાથે વ્યવહાર કરવામાં રાજ્યપાલ અને રાષ્ટ્રપતિની સત્તાઓના અવકાશની તપાસ કરવામાં આવી હતી. આ કેસમાં નિર્ણયની રાહ જોવાઈ રહી છે અને તેની ઘણા રાજ્યો પર મોટી અસર થવાની અપેક્ષા છે.
• એક અલગ સુનાવણીમાં ન્યાયાધીશ કાંતે ચૂંટણી પંચને બિહારની ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાંથી બાકાત રહેલા 6.5 મિલિયન મતદારોની માહિતી પ્રદાન કરવા અપીલ કરી હતી. આ નિર્દેશ ત્યારે આવ્યો જ્યારે સુપ્રીમ કોર્ટ રાજ્યની ચૂંટણીઓ પહેલાં મતદાર યાદીના ખાસ સઘન સંશોધન કરવાના કમિશનના નિર્ણયને પડકારતી અરજી પર સુનાવણી કરી રહી હતી.