ગુજરાત કેડરના પૂર્વ IPS અધિકારી સંજીવ ભટ્ટને વર્ષ 1996ના ડ્રગ જપ્તી કેસમાં આજે ગુરુવારે સુપ્રીમ કોર્ટે ઝટકો આપ્યો હતો. સંજીવ ભટ્ટે તેમને ફટકારવામાં આવેલી 20 વર્ષની જેલની સજાને રદ કરવાની માંગ કરતી કરી હતી, સુપ્રીમ કોર્ટે આ અરજીને ફગાવી દીધી છે.

સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ જે.કે. મહેશ્વરી અને વિજય બિશ્નોઈની બેન્ચે આ મામલામાં દખલ કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. સંજય ભટ્ટ તરફથી કોર્ટમાં હાજર થયેલા વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલે બેંચ સમક્ષ દલીલ કરી હતી કે સંજીવ ભટ્ટે 20 વર્ષમાંથી 7 વર્ષ અને 3 મહિનાની સજા કાપી લીધી છે, હવે સજાને રદ કરવી જોઈ. જોકે, બેન્ચે તેમાં કોઈ પણ હસ્તક્ષેપ કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.

ગુજરાત સરકાર તરફથી હાજર થયેલા વરિષ્ઠ વકીલ મનીન્દર સિંહે જણાવ્યું કે સંજીવ ભટ્ટે જીલ્લાના DSP તરીકેની ફરજ બજાવતી વખતે આ ષડયંત્ર રચ્યું હતું. તેમણે અફીણ મંગાવ્યું અને હોટેલ રૂમ રાખીને વકીલને ફસાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, જે ગંભીર મામલો છે.

પાલનપુરની સેશન્સ કોર્ટે ફટકારી હતી સજા:
વર્ષ 1996 માં રાજસ્થાનના વકીલને ખોટી રીતે ડ્રગ્સ કેસમાં ફસાવવાના પ્રયાસ બદલ બનાસકાંઠા જિલ્લાના પાલનપુરની સેશન્સ કોર્ટે આ મામલામાં સંજીવ ભટ્ટને દોષી ઠેરવ્યા હતાં અને 20 વર્ષની સજા ફટકારી હતી. ગુજરાત હાઈકોર્ટે આ સજાને રદ કરવાની અરજી ફગાવી દીધી હતી, ત્યાર બાદ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી કરવામાં આવી હતી.

વર્ષ 1996 માં રાજસ્થાનના એક વકીલ પાલનપુરની એક હોટલના રૂમમાં રોકાયા હતા, ત્યાંથી પોલીસેને 1.5 કિલો અફીણ મળી આવ્યું હતું. રાજસ્થાન પોલીસની તપાસમાં જાણવા મળ્યું હતું કે વકિલને નાર્કોટિક ડ્રગ્સ અને સાયકોટ્રોપિક સબસ્ટન્સ (NDPS) એક્ટ હેઠળ ફસાવવા માટે આ અફિણ રૂમમાં મુકાવ્યું હતું.

રાજસ્થાનના પાલી ખાતે આવેલી એક વિવાદિત મિલકત વેચવાના માટે દબાણ કરવાના હેતુથી આ કાવતરું ઘડવામાં આવ્યું હતું. એ સમયે સંજીવ ભટ્ટ એ સમયે બનાસકાંઠા જિલ્લાના ડેપ્યુટી સુપ્રિટેડેન્ટ ઓફ પોલીસ (DSP)હતા.

વર્ષ 2015માં સંજીવ ભટ્ટને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા હતાં. ગુજરાત હાઈકોર્ટના આદેશ પર વર્ષ 2018માં ક્રિમિનલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ડીપાર્ટમેન્ટ(CID)એ આ મામલાની તપાસ શરૂ કરી અને ભટ્ટની ધરપકડ કરવામાં આવી. માર્ચ 2024માં પાલનપુર સેશન્સ કોર્ટે સંજીવ ભટ્ટને NDPS એક્ટની કેટલીક કલમો હેઠળ દોષિત ઠેરવ્યા, કોર્ટે 20 વર્ષની જેલ અને 2 લાખ રૂપિયાના દંડની સજા ફટકારી.

નોંધનીય છે કે જામનગર જિલ્લાની સેશન્સ કોર્ટે સંજીવ ભટ્ટને 1990ના કસ્ટોડીયલ ડેથ દોષિત ઠેરવ્યા હતાં અને આજીવન કેદની સજા ફટકારી હતી, આ કેસમાં પણ તેમને હજુ સુધી કોઈ રાહત મળી નથી.

બીજી તરફ એવા પણ દાવા કરવામાં વર્ષ 2002માં ગુજરાતમાં થયેલા રમખાણોની તપાસ દરમિયાન ભટ્ટે રાજ્યના તત્કાલીન મુખ્ય પ્રધાન (હાલના વડાપ્રધાન) નરેન્દ્ર મોદી વિરુદ્ધ નિવેદનો આપ્યા હતાં. તેમને તાપસ સમિતિને જણાવ્યું હતું કે નરેન્દ્ર મોદીએ પોલિસને કાર્યવાહી કરતી અટકાવીને લઘુમતી સમુદાયના લોકોની કત્લેઆમ થવા દીધી હતી. આ નિવેદનો બદલ ભટ્ટની સામે બદાલાની ભાવનાથી કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે.

ગોવા નાઈટક્લબ અગ્નિકાંડ મામલે મોટી સફળતા મળી છે, કાયદાકીય કાર્યવાહીથી બચવા ભારત છોડીને ભાગી ગયેલા મુખ્ય આરોપી સૌરભ લુથરા અને ગૌરવ લુથરાને થાઈલેન્ડમાં અટકાયતમાં લેવામાં આવ્યા છે. અહેવાલ મુજબ બંનેને ભારત પરત મોકલવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી છે.

ગત રવિવારે મધ્યરાત્રિ બાદ ગોવાનાં આર્પોરા ખાતે આવેલા બિર્ચ બાય રોમિયો લેન નાઇટક્લબમાં લાગેલી આગની ઘટનામાં 25 લોકોએ જીવ ગુમાવ્યો હતો, સૌરભ લુથરા અને ગૌરવ લુથરા આ નાઈટક્લબના માલિક છે.

ધરપકડના ડરે બંને રાતોરાત દેશ છોડીને થાઈલેન્ડના ફૂકેટ પહોંચી ગયા હતાં. થાઈલેન્ડમાં આરોપીઓને પકડવા માટે ગોવા પોલીસે ઇન્ટરપોલનો સંપર્ક કર્યો હતો. સેન્ટ્રલ બ્યુરો ઓફ ઈન્વેસ્ટીગેશન(CBI)ની અરજી પર ઇન્ટરપોલે બંને વિરુદ્ધ બ્લુ કોર્નર નોટિસ જાહેર કરી હતી.

થઈલેન્ડમાં અટકાયત બાદ બંનેના દેશનિકાલ માટેની પ્રક્રિયા માટે ભારતીય અધિકારીઓ થાઇલેન્ડ સરકારના સાથે સંકલન કરી રહ્યા છે. બંનેને ભારત પરત લાવવામાં આવશે તો કાર્યવાહી ઝડપી બનશે અને પીડિત પરિવારોને ઝડપી ન્યાય મળી શકશે.

લુથરા ભાઈઓએ તેમના વકીલો મારફતે ગઈ કાલે બુધવારે દિલ્હીની એક કોર્ટમાં આગોતરા જામીન માટે અરજી કરી હતી. કોર્ટે તાત્કાલિક રાહત આપી ન હતી, વધુ સુનાવણી આજે ગુરુવારે કરવામાં આવશે.

આગોતરા જામીન માટેની અરજીમાં લુથરા ભાઈઓએ દલીલ કરી છે કે તેઓ ક્લબના માલિક નથી, તેઓ માત્ર લાઇસન્સધારક છે. ક્લબના કામગીરી સ્ટાફ મેમ્બર્સ સંભળાતા હતાં, આ ઘટનામાં લુથરા ભાઈઓ જવાબદાર નથી.કોર્ટ સમક્ષ વકીલોએ દલીલ કરી હતી કે લુથરા ભાઈઓ દેશ છોડીને ભાગ્યા નથી તેઓ બિઝનેસ ટૂર પર છે.

ગોવા સરકારે લુથરા ભાઈઓના પાસપોર્ટ રદ કરવા માટે ભારતનમાં વિદેશ મંત્રાલય (MEA)ને વિનંતીની કરી છે, જેના પર કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે. રાતે લાગેલી આગ સવારે ઓલવાય એ પહેલા જ લુથરા ભાઈઓ સવારે 5:30 વાગ્યાની ઇન્ડિગો 6E 1073 ફ્લાઇટમાં બેસીને થાઈલેન્ડના ફુકેત માટે નીકળી ગયા હતાં.

ઉત્તર પ્રદેશના બારાબંકીમાં પૂર્વાંચલ એક્સપ્રેસ વે પર ગત રાત્રે એક ભયાનક માર્ગ અકસ્માત સર્જાયો હતો. એક ઝડપી કારની ટક્કરથી CNG ટાંકી ફાટતાં કારમાં ભીષણ આગ લાગી ગઈ હતી, જેમાં આઝમગઢમાં તહેનાત પોલીસ કોન્સ્ટેબલ જાવેદનો આખો પરિવાર – બે મહિલાઓ અને ત્રણ બાળકો સહિત પાંચના દર્દનાક મોત નિપજ્યાં હતા.

CNG ટાંકીમાં બ્લાસ્ટ
અહેવાલો મુજબ, કોન્સ્ટેબલ જાવેદનો પરિવાર કારમાં મઉથી લખનઉ તરફ જઈ રહ્યો હતો. બારાબંકીમાં પૂર્વાંચલ એક્સપ્રેસ વે પર તેમની કારને પાછળથી પૂરઝડપે આવતી અન્ય એક કારે જોરદાર ટક્કર મારી હતી. આ ટક્કર એટલી જોરદાર હતી કે કારની CNG ટાંકી ફાટી ગઈ અને ગણતરીની સેકન્ડોમાં કારમાં ભીષણ આગ લાગી ગઈ.

કારમાં ફસાયેલી બે મહિલાઓ અને ત્રણ બાળકો સહિત પાંચ લોકો આગને કારણે દરવાજો ખોલી શક્યા નહોતા અને જીવતા બળી ગયા હતા. પોલીસ અને સ્થાનિક રહેવાસીઓએ તાત્કાલિક ઘટનાસ્થળે પહોંચીને પાંચેય લોકોને બહાર કાઢ્યા હતા, પરંતુ તેમનું ઘટનાસ્થળે જ મૃત્યુ થઈ ચૂક્યું હતું.

નોટબંધીને ઘણા વર્ષો વીતી ગયા હોવા છતાં, બજારમાં હજી પણ જૂની, રદ કરાયેલી ₹500 અને ₹1000ની નોટોનો ગેરકાયદેસર ધંધો ચાલી રહ્યો છે. આવા જ એક મોટા રેકેટનો પર્દાફાશ દિલ્હી પોલીસે કર્યો છે. દિલ્હી પોલીસની ક્રાઈમ બ્રાન્ચે એક ગુપ્ત ઓપરેશન પાર પાડીને ₹3.5 કરોડથી વધુની રકમ જૂની ચલણી નોટો જપ્ત કરી છે અને આ કૌભાંડમાં સંડોવાયેલા ચાર આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે.

સૂત્રો પાસેથી મળતી માહિતી પ્રમાણે દિલ્હી પોલીસને બાતમી મળી હતી કે જૂની ₹500 અને ₹1000ની નોટોનો મોટા પાયે ગેરકાયદેસર સોદો થવાનો છે. આ માહિતીના આધારે, ક્રાઈમ બ્રાન્ચની એક વિશેષ ટીમે તાત્કાલિક કાર્યવાહી હાથ ધરી હતી. શાલીમાર બાગ મેટ્રો સ્ટેશનના ગેટ નંબર 4 પાસે ટ્રેપ ગોઠવીને પોલીસે ચાર વ્યક્તિઓને રંગે હાથે પકડી પાડ્યા હતા. તેમની પાસેથી ₹3.5 કરોડથી વધુની રદ થયેલી કરન્સીના મોટા બંડલો મળી આવ્યા હતા.

પોલીસે ઘટનાસ્થળેથી આ ગેરકાયદેસર ધંધામાં ઉપયોગમાં લેવાયેલા બે વાહનો પણ જપ્ત કર્યા છે. પકડાયેલા આરોપીઓની ઓળખ હર્ષ, ટેક ચંદ, લક્ષ્ય અને વિપિન કુમાર તરીકે થઈ છે.

પોલીસની પૂછપરછમાં આરોપીઓએ કબૂલ્યું કે તેમની મોડસ ઓપરેન્ડી એકદમ ચાલાકીભરી હતી. તેઓ લોકોને એવું કહીને છેતરતા હતા કે આ જૂની કરન્સી ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) માંથી બદલાવી શકાય છે, જે એકદમ ખોટો દાવો છે. આ ખોટા વાયદાના આધારે, તેઓ બજાર કિંમત કરતાં ખૂબ જ ઓછા ભાવે આ રદ કરાયેલી નોટો ખરીદતા હતા અને તેને ઊંચા ભાવે અન્ય લોકોને વેચવાનો પ્રયાસ કરતા હતા.

આરોપીઓ જાણતા હતા કે 8 નવેમ્બર 2016ના નોટબંધી પછી આવી નોટો રાખવી અથવા તેનો વ્યવહાર કરવો કાયદેસર રીતે ગુનો છે. પોલીસે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આરોપીઓ પાસે આટલી મોટી માત્રામાં નોટો રાખવા માટે કોઈ કાયદેસર કારણ કે દસ્તાવેજો નહોતા.

નોટબંધી પછી લાગુ કરાયેલા સ્પેસિફાઈડ બેંક નોટ્સ (SBNs) એક્ટ હેઠળ, રદ કરાયેલી નોટો રાખવી, ખરીદવી કે વેચવી એ શિક્ષાપાત્ર અપરાધ છે. આ કાયદાના આધારે, પોલીસે આરોપીઓ વિરુદ્ધ છેતરપિંડી, ગુનાહિત કાવતરું અને નોટબંધી કાયદાની સંબંધિત કલમો હેઠળ કેસ દાખલ કર્યો છે.

દેશમાં રોહિંગ્યાઓ સંબંધિત એક કેસની સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત દ્વારા કરવામાં આવેલી ટિપ્પણી સામે ચલાવવામાં આવી રહેલા અભિયાન અને પ્રશ્નોની 44 નિવૃત્ત ન્યાયાધીશોએ ટીકા કરી છે. આ નિવૃત્ત ન્યાયાધીશોએ મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતની ટિપ્પણી પર પ્રશ્નો ઉઠાવનારાઓને કડક હાથે લીધા છે અને CJI ને સમર્થન આપતો પત્ર જારી કર્યો છે. તાજેતરમાં, નિવૃત્ત હાઇકોર્ટના ન્યાયાધીશો, વરિષ્ઠ વકીલો અને કાનૂની વિદ્વાનોએ મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતને એક ખુલ્લો પત્ર લખીને તેમની ટિપ્પણીને અવિવેકી ગણાવી હતી. હવે નિવૃત્ત ન્યાયાધીશો આ અભિયાનનો વિરોધ કરી રહ્યા છે.

જસ્ટિસ સૂર્યકાંતે શું કહ્યું?
સુપ્રીમ કોર્ટ પ્રખ્યાત લેખિકા અને માનવાધિકાર કાર્યકર્તા ડૉ. રીતા મનચંદા દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજી પર સુનાવણી કરી રહી હતી. અરજીમાં આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો કે ભારતમાં રોહિંગ્યા શરણાર્થીઓને અટકાયતમાં લેવામાં આવી રહ્યા છે અને પછી ગાયબ કરવામાં આવી રહ્યા છે. મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાન્તે જવાબ આપ્યો, “રોહિંગ્યા શરણાર્થીનો દરજ્જો કોણે આપ્યો? તમે (રોહિંગ્યા) પહેલા સુરંગ ખોદીને અથવા વાડ ઓળંગીને ગેરકાયદેસર રીતે પ્રવેશ કરો છો, અને પછી ખોરાક, પાણી અને શિક્ષણનો અધિકાર માંગો છો.” આ ટિપ્પણી પર સવાલ ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા અને મુખ્ય ન્યાયાધીશને ઘેરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો.

તેમના પત્રમાં, 44 નિવૃત્ત ન્યાયાધીશોએ લખ્યું છે કે અમે, નિવૃત્ત ન્યાયાધીશો, રોહિંગ્યા સ્થળાંતર કરનારાઓ સંબંધિત કાર્યવાહીમાં માનનીય મુખ્ય ન્યાયાધીશની ટિપ્પણીઓ પછી તેમને લક્ષ્ય બનાવતા ઇરાદાપૂર્વકના અભિયાન સામે અમારો સખત વાંધો વ્યક્ત કરીએ છીએ.

પત્રમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, “ન્યાયિક કાર્યવાહીની વાજબી અને વાજબી ટીકા થઈ શકે છે અને થવી જોઈએ. જો કે, આપણે જે જોઈ રહ્યા છીએ તે સિદ્ધાંતો પર મતભેદ નથી, પરંતુ નિયમિત કોર્ટરૂમની કાર્યવાહીને ભેદભાવપૂર્ણ તરીકે દર્શાવીને ન્યાયતંત્રને ખલનાયક બનાવવાનો પ્રયાસ છે. મુખ્ય ન્યાયાધીશ પર સૌથી મૂળભૂત કાનૂની પ્રશ્ન પૂછવા બદલ હુમલો કરવામાં આવી રહ્યો છે: કાયદા દ્વારા, કોર્ટ સમક્ષ દાવો કરવામાં આવી રહેલો દરજ્જો કોણે આપ્યો? જ્યાં સુધી આ મર્યાદાને પહેલા સંબોધવામાં ન આવે ત્યાં સુધી અધિકારો અથવા હકદારી પર કોઈ નિર્ણય આગળ વધી શકતો નથી.”

તેવી જ રીતે, આ ઝુંબેશ સુપ્રીમ કોર્ટની બેન્ચના સ્પષ્ટ નિવેદનને સરળતાથી અવગણે છે કે ભારતીય ભૂમિ પર કોઈપણ માનવી, નાગરિક કે વિદેશી, પર ત્રાસ, ગુમ થવું કે અમાનવીય વર્તન થવું જોઈએ નહીં, અને દરેક માનવી આદરને પાત્ર છે. આને દબાવવા અને પછી કોર્ટ પર “અમાનવીયકરણ”નો આરોપ લગાવવો એ ખરેખર જે કહેવામાં આવ્યું હતું તેનું ઘોર વિકૃતિકરણ છે.

આ સંદર્ભમાં, અમે કેટલાક મૂળભૂત મુદ્દાઓ દર્શાવવાનું મહત્વપૂર્ણ માનીએ છીએ:

• રોહિંગ્યા ભારતીય કાયદા હેઠળ શરણાર્થી તરીકે ભારતમાં પ્રવેશ્યા નથી. તેમને કોઈ કાનૂની શરણાર્થી-સુરક્ષા માળખા દ્વારા પ્રવેશ આપવામાં આવ્યો નથી. મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં, તેમનો પ્રવેશ અનિયમિત અથવા ગેરકાયદેસર છે, અને તેઓ ફક્ત તેનો દાવો કરીને તે સ્થિતિને કાયદેસર રીતે માન્ય “શરણાર્થી” સ્થિતિમાં બદલી શકતા નથી.
• ભારતે 1951ના યુએન રેફ્યુજી કન્વેન્શન કે તેના 1967ના પ્રોટોકોલ પર હસ્તાક્ષર કર્યા નથી. તેની સરહદો પાર કરનારાઓ પ્રત્યે ભારતની જવાબદારીઓ તેના બંધારણ, વિદેશીઓ અને ઇમિગ્રેશન અંગેના તેના સ્થાનિક કાયદાઓ અને સામાન્ય માનવ અધિકારોના ધોરણો દ્વારા સંચાલિત થાય છે.
• ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સે આધાર કાર્ડ, રેશન કાર્ડ અને અન્ય ભારતીય દસ્તાવેજો કેવી રીતે મેળવ્યા છે તે એક ગંભીર અને કાયદેસર ચિંતાનો વિષય છે. આ દસ્તાવેજો નાગરિકો અથવા કાયદેસર રહેવાસીઓ માટે છે. તેમનો દુરુપયોગ આપણી ઓળખ અને કલ્યાણ પ્રણાલીઓની અખંડિતતાને નબળી પાડે છે અને દસ્તાવેજ છેતરપિંડી અને મિલીભગતના સંગઠિત નેટવર્ક વિશે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કરે છે.