સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં વારંવાર સામે આવતી પેપર લીકની ઘટનાઓ સામે કેન્દ્ર સરકારે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ જાહેરાત કરી કે પેપર લીક જેવા ગંભીર ગુનાઓની ઝડપથી સુનાવણી અને દોષિતોને કડક સજા સુનિશ્ચિત કરવા માટે ફાસ્ટ-ટ્રેક કોર્ટની વ્યવસ્થા કરવામાં આવશે. તેમણે કહ્યું કે દેશના યુવાનોનું ભવિષ્ય અને તેમનું હિત સરકાર માટે સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા છે.
ફાસ્ટ-ટ્રેક કોર્ટ કોઈ નવી ન્યાયિક વ્યવસ્થા નથી, પરંતુ હાલની અદાલતોમાંથી પસંદ કરાયેલી એવી વિશેષ કોર્ટ છે, જેને ચોક્કસ પ્રકારના કેસોની પ્રાથમિકતા સાથે સુનાવણી કરવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવે છે. આવી કોર્ટોમાં નિમણૂક કરાયેલા ન્યાયાધીશો માત્ર નિર્ધારિત કેસો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, જેના કારણે સુનાવણીમાં અનાવશ્યક વિલંબ ઓછો થાય છે અને ચુકાદા ઝડપથી આવી શકે છે.
સામાન્ય અદાલતોમાં વિવિધ પ્રકારના નાગરિક અને ફોજદારી કેસોની મોટી સંખ્યામાં સુનાવણી થતી હોવાથી કેસો વર્ષો સુધી લંબાઈ શકે છે. જ્યારે ફાસ્ટ-ટ્રેક કોર્ટમાં મર્યાદિત અને ચોક્કસ કેસોની જ સુનાવણી થાય છે. અહીં સતત સુનાવણી, ઓછા મુલતવીકરણ અને પ્રાથમિકતા આધારે કાર્યવાહી થતી હોવાથી ન્યાયિક પ્રક્રિયા વધુ ઝડપી બને છે.
તાજેતરમાં વિવિધ સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં પેપર લીકના આરોપોને લઈને દેશભરમાં ચિંતા વ્યક્ત થઈ હતી. સરકારનું માનવું છે કે આવા કેસોમાં ઝડપથી તપાસ પૂર્ણ કરીને કોર્ટમાં સુનાવણી અને કડક સજા થશે તો ભવિષ્યમાં પેપર લીક જેવા ગુનાઓ પર અસરકારક અંકુશ લાગી શકશે. સાથે જ લાખો મહેનતુ વિદ્યાર્થીઓનો વિશ્વાસ પણ પરીક્ષા પ્રણાલી પર વધુ મજબૂત બનશે.
