ભારતીય વાયુસેનાની તૈયારી તેજ: Mk-84 જેવી શક્તિશાળી બોમ્બ માટે સ્વદેશી વિકલ્પોની શોધ

ભારતીય વાયુસેનાને અમેરિકન Mk-84 જેવા જ હવાઈ બોમ્બની જરૂર છે. વાયુસેનાએ આ સ્વદેશી બોમ્બ માટે સ્થાનિક કંપનીઓ પાસેથી માહિતી માંગી છે. Mk-84 એ એક ભારે યુએસ-નિર્મિત હવાઈ બોમ્બ છે જે ફાઇટર એરક્રાફ્ટમાંથી છોડવામાં આવે છે. તેનું વજન આશરે 2,000 પાઉન્ડ (લગભગ 900-1,000 કિગ્રા) છે. તે એક સામાન્ય હેતુનો બોમ્બ છે, જેનો અર્થ છે કે તેનો ઉપયોગ વિવિધ લક્ષ્યો સામે થઈ શકે છે.

યુએસ Mk-84 એરિયલ બોમ્બ આટલા ખાસ કેમ છે?
આ બોમ્બમાં ખૂબ જ ઊંચી વિસ્ફોટક શક્તિ છે, જેના કારણે મોટો વિસ્ફોટ થાય છે અને નુકસાન થાય છે. તેનો ઉપયોગ બંકર, ઇમારતો, રનવે અને વેરહાઉસ જેવા મજબૂત દુશ્મન લક્ષ્યોને નષ્ટ કરવા માટે થાય છે. Mk-84 ને આધુનિક સિસ્ટમો સાથે જોડીને, તેનો ઉપયોગ ચોકસાઇવાળા બોમ્બ તરીકે પણ થઈ શકે છે.

ભારતીય વાયુસેનાએ સ્વદેશી બોમ્બ બનાવવાની તૈયારીઓ તેજ કરી
ભારતીય વાયુસેનાએ 1000 કિલોગ્રામના હવાઈ બોમ્બની ડિઝાઇન, વિકાસ અને ખરીદી માટે રસ વ્યક્ત કરવા (EoI) ની માંગ કરી છે.
આ પ્રક્રિયા સંરક્ષણ પ્રાપ્તિ પ્રક્રિયા (DAP 2020) હેઠળ હાથ ધરવામાં આવશે. આમાં ટેઇલ યુનિટ અને અન્ય જરૂરી સાધનોનો પણ સમાવેશ થશે.
આ પ્રોજેક્ટ મેક-II (ઉદ્યોગ ભંડોળ) હેઠળ શરૂ કરવામાં આવશે અને ત્યારબાદ બાય (ભારતીય-IDDM) શ્રેણી હેઠળ ખરીદવામાં આવશે.
આ બોમ્બ ભારે વિસ્ફોટ કરશે અને દુશ્મન પર વધુ દબાણ લાવવામાં સક્ષમ હશે.
તેને એવી રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવશે કે તેનો ઉપયોગ વાયુસેના પાસે ઉપલબ્ધ રશિયન અને પશ્ચિમી બંને પ્રકારના ફાઇટર જેટમાં થઈ શકે.

આ પ્રોજેક્ટ બે તબક્કામાં પૂર્ણ થશે
હાલમાં, આવા બોમ્બ વિદેશથી ખરીદવામાં આવે છે. આ પ્રોજેક્ટ બે તબક્કામાં હાથ ધરવામાં આવશે. પ્રથમ તબક્કામાં, છ પ્રોટોટાઇપ (પરીક્ષણ મોડેલ) બનાવવામાં આવશે, જેમાં વાસ્તવિક અને ડમી મોડેલ બંનેનો સમાવેશ થાય છે. ત્યારબાદ તેનું પરીક્ષણ કરવામાં આવશે અને જરૂરી તકનીકી સ્પષ્ટીકરણોને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવશે. આ તબક્કામાં ઓછામાં ઓછી 50 ટકા સામગ્રી ભારતમાં બનાવવામાં આવવી જોઈએ.

600 બોમ્બ ખરીદવાની યોજના છે
બીજા તબક્કામાં, લાયક કંપનીઓ પાસેથી 600 બોમ્બ ખરીદવામાં આવશે. EoI જારી કરવાથી લઈને કરાર પર હસ્તાક્ષર થવા સુધી, સમગ્ર પ્રોજેક્ટમાં આશરે 2.5 વર્ષનો સમય લાગશે. આમાં ડિઝાઇન, પરીક્ષણ, મૂલ્યાંકન અને અન્ય પ્રક્રિયાઓનો સમાવેશ થશે. તમામ પરીક્ષણો ભારતની અંદર વાયુસેનાના એકમો અથવા નિયુક્ત સ્થળોએ કરવામાં આવશે. આ પરીક્ષણો વાયુસેના પાસે ઉપલબ્ધ વિવિધ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરીને હાથ ધરવામાં આવશે.

ભારતીય તેમજ વિદેશી કંપનીઓ
ભારતીય કંપનીઓ (ખાનગી ક્ષેત્ર સહિત) ભાગ લેવા માટે પાત્ર છે. જો જરૂરી હોય તો વિદેશી કંપનીઓ સાથે ભાગીદારી પણ શક્ય છે, પરંતુ ડિઝાઇન અને બાંધકામમાં ભારતીય ભાગીદારી ફરજિયાત રહેશે. કંપનીઓની પસંદગી ટેકનિકલ ક્ષમતાઓ, માળખાગત સુવિધાઓ, ભારતીય ઇક્વિટી અને સ્થાપિત ધોરણોના આધારે કરવામાં આવશે.