સંસદમાં ચર્ચા થવી જોઈએ કે પછી હંગામો જ હાવી રહેશે? 19 દિવસ ચાલેલા ચોમાસુ સત્રના અંતે આ સવાલ ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે. આજે સત્ર પૂર્ણ થતાં સંસદીય કાર્યમંત્રી કિરણ રિજિજુએ સરકારનો હિસાબ રજૂ કર્યો અને લોકસભા-રાજ્યસભાની ઓછી ઉત્પાદકતા અંગે વિપક્ષ પર નિશાન સાધ્યું છે.
રિજિજુના જણાવ્યા અનુસાર, ચોમાસુ સત્ર દરમિયાન રાજ્યસભાની ઉત્પાદકતા 39 ટકા, જ્યારે લોકસભાની ઉત્પાદકતા માત્ર 19 ટકા રહી હતી. તેમના કહેવા પ્રમાણે, વારંવારના વિરોધ, નારાબાજી અને વોકઆઉટને કારણે બંને ગૃહોની કાર્યવાહી અનેક વખત ખોરવાઈ હતી.
સત્ર દરમિયાન લોકસભામાં કુલ 12 બિલ પસાર થયા હતા. જોકે, રિજિજુએ જણાવ્યું કે લોકસભામાં માત્ર એક બિલ પર સંપૂર્ણ ચર્ચા થઈ શકી, જ્યારે રાજ્યસભામાં રજૂ થયેલા બિલો પર ચર્ચા થઈ હતી.
લોકસભામાં ચર્ચા થયેલા મહત્વના બિલોમાં Public Examinations (Prevention of Unfair Means) Amendment Bill, 2026 સામેલ છે. આ બિલ 2024ના કાયદામાં સુધારો કરીને પેપર લીક, સંગઠિત નકલ અને પરીક્ષામાં ગેરરીતિ સામે કાયદાકીય જોગવાઈઓ વધુ કડક બનાવે છે. બિલમાં કેટલાક ગુનાઓ માટે 5થી 10 વર્ષ સુધીની સજા અને ₹50 લાખ સુધીના દંડની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
આ ઉપરાંત, તપાસ અને ટ્રાયલને ઝડપી બનાવવા માટે ફાસ્ટ-ટ્રેક કોર્ટ અને વિશેષ સરકારી વકીલો જેવી વ્યવસ્થાની જોગવાઈ પણ કરવામાં આવી છે.
રિજિજુએ કહ્યું કે તેમના સંસદીય અનુભવમાં પહેલીવાર તેમણે વિપક્ષને ચર્ચાથી દૂર રહેતો જોયો છે. સરકાર ચર્ચા માટે તૈયાર હતી, પરંતુ સતત વિરોધને કારણે સંસદીય સમયનો પૂરતો ઉપયોગ થઈ શક્યો નહીં.
સરકારની દૃષ્ટિએ 12 બિલ પસાર થવું ધારાકીય કામગીરીની દૃષ્ટિએ સિદ્ધિ છે, પરંતુ ચર્ચા અને સંવાદ માટે ઉપલબ્ધ સમયનો પૂરતો ઉપયોગ ન થવો સત્રની મોટી ખામી રહી.
