શીતળા સાતમ ચૈત્ર મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષ (અંધારા પખવાડિયા) ની સપ્તમી તિથિ પર આવે છે. આ વર્ષે, આ તિથિ 10 માર્ચ, મંગળવારના રોજ આવે છે. તેથી, આ દિવસે શીતળા સાતમ વ્રત રાખવામાં આવશે. આ દિવસે યોગ્ય વિધિઓ સાથે શીતળા માતાની પૂજા કરવાથી શુભ ફળ મળે છે. એવું પણ માનવામાં આવે છે કે આ દિવસે કેટલાક નિયમોનું પાલન કરવું જોઈએ. ચાલો આ વિશે વધુ જાણીએ.
શીતળા સાતમ ચૈત્ર મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષ (અંધારા પખવાડિયા) ના સાતમા દિવસે આવે છે. આ દિવસે માતાઓ તેમના બાળકોના સારા સ્વાસ્થ્ય અને લાંબા આયુષ્ય માટે ઉપવાસ કરે છે. શીતળા સપ્તમી પર શીતળા માતાની પૂજા અને તેમને વાસી ભોજન આપવાથી અત્યંત શુભ પરિણામો મળે છે તેવું માનવામાં આવે છે.
શીતળા સાતમ પર શું ન કરવું જોઈએ?
- એવું માનવામાં આવે છે કે શીતળા સાતમના દિવસે ઘરમાં ચૂલો કે ગેસનો ચૂલો ન પ્રગટાવવો જોઈએ. આ દિવસે ગેસના ચૂલા પર તવા મૂકવાની ખાસ મનાઈ છે.
- શીતળા અમાવસ્યા પર ખોરાક ગરમ ન કરવો જોઈએ કે ન ખાવો જોઈએ, કારણ કે આવું કરવું શુભ માનવામાં આવતું નથી.
- આ દિવસે મહિલાઓએ ભરતકામ, ગૂંથણકામ વગેરે ટાળવું જોઈએ. શીતળા સાતમ પર આ પ્રવૃત્તિઓ પ્રતિબંધિત માનવામાં આવે છે.
- શીતળા માતાની પૂજા દરમિયાન તેમને ગરમ ભોજન ન આપવું જોઈએ. વધુમાં, શીતળા માતાની પૂજા કરતા પહેલા કોઈએ પણ ભોજન ન કરવું જોઈએ.
- એવું માનવામાં આવે છે કે જો ઘરમાં કોઈને શીતળાનો રોગ હોય, તો આ દિવસે પૂજા કે ઉપવાસ કરવાનું ટાળવું જોઈએ.
- શીતળા અષ્ટમીના દિવસે વાળ ધોવાનું પણ ટાળવું જોઈએ.
શીતળા સાતમ પર શું કરવું જોઈએ?
- આ દિવસે, વ્યક્તિએ સવારે વહેલા ઉઠવું જોઈએ, સ્નાન કરવું જોઈએ અને પછી સ્વચ્છ કપડાં પહેરવા જોઈએ. ઉપરાંત, શીતળા માતાની પૂજા પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી ઉપવાસ કરવો જોઈએ.
- શીતળા માતાને અર્પણ કરવામાં આવતો ખોરાક એક દિવસ અગાઉથી તૈયાર કરી લેવો જોઈએ, કારણ કે એવું માનવામાં આવે છે કે શીતળા માતાને વાસી ખોરાક અર્પણ કરવો સ્વીકાર્ય નથી.
- મીઠા ભાત, હલવો-પુરી અને ગુલગુલા એ દેવીના પ્રિય પ્રસાદ છે. આ પ્રસાદ એક દિવસ અગાઉથી તૈયાર કરીને બીજા દિવસે દેવીને અર્પણ કરવા જોઈએ.
- એવું માનવામાં આવે છે કે સાંજની પૂજા દરમિયાન માતા દેવીને તેમની પ્રિય વસ્તુઓ અર્પણ કરવાથી જીવનમાં સકારાત્મકતા આવે છે અને નકારાત્મકતા દૂર થાય છે.
- માતાઓએ તેમના બાળકોના સારા સ્વાસ્થ્ય અને લાંબા આયુષ્ય માટે શીતળા સપ્તમી પર વ્રત રાખવું જોઈએ. આનાથી જીવનમાં સુખ, સમૃદ્ધિ અને શાંતિ મળી શકે છે.
- માતા શીતળાને વાસી ભોજન અર્પણ કર્યા પછી, પરિવારના બધા સભ્યો સાથે તે પ્રસાદનું સેવન કરવું જોઈએ.
શીતળા સાતમની માન્યતા
એવું માનવામાં આવે છે કે એકવાર શીતળા માતા રસ્તા પર એક જગ્યાએથી પસાર થઈ રહી હતી, ત્યારે કોઈએ તેમના પર ચોખાનું પાણી રેડ્યું જેના કારણે તેમનું અવસાન થયું. તે સમયે એક કુંભાર મહિલાએ તેમને પોતાના ઘરે આમંત્રણ આપ્યું અને તેમને કંઈક ઠંડુ ખવડાવ્યું. કુંભાર મહિલા ગરીબ પરિવારની હતી, તેથી જ્યારે શીતળા માતા ભૂખી હતી, ત્યારે તેમણે તેમને ગઈ રાતનું બચેલું ભોજન, એટલે કે વાસી ખોરાક ખાવા માટે આપ્યો. ગરમ ચોખાના પાણીથી તેમને જે દુખાવો થતો હતો તે દૂર થઈ ગયો. ત્યારથી, એવી માન્યતા પ્રચલિત છે કે શીતળા માતાને ફક્ત વાસી ખોરાક જ ચઢાવવામાં આવે છે. શીતળા માતા બાળકોને તમામ પ્રકારના રોગો, પીડા, મુશ્કેલીઓ વગેરેથી બચાવે છે.
