સોમવારે સવારે જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં ભૂકંપ આવ્યો હતો, જેના કારણે સમગ્ર પ્રદેશમાં ભૂકંપના આંચકા અનુભવાતા લોકો ભયભીત થઈને બહાર દોડી આવ્યા હતા. વિગતો મુજબ, ભૂકંપની તીવ્રતા રિક્ટર સ્કેલ પર 4.8 માપવામાં આવી હતી. જર્મન રિસર્ચ સેન્ટર ફોર જીઓસાયન્સ (GFZ) ના પ્રાથમિક ડેટા અનુસાર, ભૂકંપ સવારે 5.35 વાગ્યે આવ્યો હતો અને તેનું કેન્દ્ર બડગામ જિલ્લામાં 33.9°N અને 74.76°E પર સ્થિત હતું. ઊંડાઈ 10 કિલોમીટર નોંધાઈ હતી.
ભૂકંપ સમયે, કેન્દ્રબિંદુ વિસ્તારમાં વાદળછાયું આકાશ, માઈનસ 0.9 ડિગ્રી સેલ્સિયસનું અત્યંત ઠંડુ તાપમાન, 95 ટકા ઉચ્ચ ભેજ અને 1 મીટર પ્રતિ સેકન્ડની ઝડપે હળવો પશ્ચિમી પવન ફૂંકાયો હતો. ભૂકંપના કેન્દ્રથી માત્ર 4 કિલોમીટર દક્ષિણમાં આવેલા ચરાર-એ-શરીફ, 13 કિલોમીટર પૂર્વમાં આવેલા પુલવામા તેમજ 21 કિલોમીટર દૂર આવેલા શ્રીનગર અને શોપિયા સહિત નજીકના વિસ્તારોમાં ભૂકંપના આંચકા અનુભવાયા હતા.
મુક્ત ઊર્જા અને શક્ય અસરો
નિષ્ણાતોએ અંદાજ લગાવ્યો હતો કે ધરતીકંપની ઉર્જા લગભગ 1 x 10^12 જુલ જેટલી છૂટી જશે. આ 278 મેગાવોટ કલાક અથવા લગભગ 239 ટન TNT બરાબર છે. જ્યારે તીવ્રતા મધ્યમ હતી, ત્યારે આવા ઉર્જા સ્તર ઘણીવાર રહેવાસીઓને જાગૃત કરવા, ગભરાટ પેદા કરવા અને માળખામાં નાના વિક્ષેપ પેદા કરવા માટે પૂરતા મજબૂત હોય છે, ખાસ કરીને ઠંડા પર્વતીય પ્રદેશોમાં. આ માહિતી સૌપ્રથમ કાશ્મીર વેધર દ્વારા જાહેરમાં શેર કરવામાં આવી હતી.
નેશનલ સેન્ટર ફોર સિસ્મોલોજી મુજબ, સોમવારે સવારે આંદામાન અને નિકોબાર ટાપુઓમાં બીજો ભૂકંપ અનુભવાયો હતો. આ ભૂકંપના આંચકા સવારે 3.31 વાગ્યે આવ્યા હતા જેની તીવ્રતા રિક્ટર સ્કેલ પર 4.6 હતી. ભૂકંપનું કેન્દ્ર નિકોબાર ક્ષેત્રમાં 10 કિલોમીટરની ઊંડાઈએ હતું.
ભૂકંપ શા માટે આવે છે?
પૃથ્વીના પોપડામાં રહેલી સાત મુખ્ય ટેક્ટોનિક પ્લેટોની ગતિને કારણે ભૂકંપ આવે છે. આ પ્લેટો તેમના સંબંધિત ઝોનમાં ફરતી રહે છે. ક્યારેક, તેઓ ફોલ્ટ લાઇનો પર અથડાય છે જેના કારણે ઘર્ષણ થાય છે અને ઊર્જા મુક્ત થાય છે. આ ઊર્જા પછી બહાર નીકળવાનો રસ્તો શોધે છે, જેના પરિણામે જમીન ધ્રુજારી પામે છે જેને આપણે ભૂકંપ તરીકે અનુભવીએ છીએ.
