નવી દિલ્હી: દેશની સર્વોચ્ચ અદાલત એટલે કે સુપ્રીમ કોર્ટમાં ન્યાયાધીશોની સંખ્યા વધારવા માટે કેન્દ્ર સરકારે મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. સુપ્રીમ કોર્ટ કોલેજિયમ દ્વારા ભલામણ કરાયેલા પાંચ ન્યાયાધીશોના નામોને કેન્દ્ર સરકારે મંજૂરી આપી છે. આ નિમણૂકો બાદ સુપ્રીમ કોર્ટ તેની સંપૂર્ણ મંજૂર ન્યાયિક ક્ષમતા સાથે કાર્યરત બનશે.

કેન્દ્રીય કાયદા મંત્રાલયે સોમવારે પાંચ નવા ન્યાયાધીશોની નિમણૂક અંગે સત્તાવાર જાહેરનામું બહાર પાડ્યું હતું. નવા નિયુક્ત ન્યાયાધીશોમાં બોમ્બે હાઇકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ વી. મોહના, પંજાબ અને હરિયાણા હાઇકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ શીલ નાગુ, બોમ્બે હાઇકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ શ્રી ચંદ્રશેખર, મધ્યપ્રદેશ હાઇકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ સંજીવ સચદેવ તેમજ જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખ હાઇકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ અરુણ પલ્લીનો સમાવેશ થાય છે.

તાજેતરમાં સુપ્રીમ કોર્ટ કોલેજિયમે આ નામોની ભલામણ કરી હતી. કેન્દ્ર સરકારની મંજૂરી મળ્યા બાદ હવે આ ન્યાયાધીશો દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતમાં પોતાની નવી જવાબદારીઓ સંભાળશે. પડતર કેસોના ઝડપી નિકાલ અને ન્યાયિક કામગીરીને વધુ અસરકારક બનાવવા માટે આ નિમણૂકોને મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે.

વી. મોહના બારમાંથી સીધા સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ બનનાર 11મા વ્યક્તિ બનશે. પૂર્વ ન્યાયાધીશ ઇન્દુ મલ્હોત્રા બાદ આ સિદ્ધિ મેળવનાર તેઓ બીજી મહિલા છે. તેઓ લાંબા સમયથી સુપ્રીમ કોર્ટમાં પ્રેક્ટિસ કરતા રહ્યા છે અને મહિલા અધિકારીઓને સેનામાં કાયમી કમિશન આપવાના ઐતિહાસિક કેસમાં અગ્રણી વકીલ તરીકે પણ જાણીતા છે.

જસ્ટિસ શીલ નાગુ હાલમાં પંજાબ અને હરિયાણા હાઇકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ તરીકે ફરજ બજાવી રહ્યા છે. તેમનું મૂળ કાર્યક્ષેત્ર મધ્યપ્રદેશ હાઇકોર્ટ રહ્યું છે. તેઓ તાજેતરમાં જસ્ટિસ યશવંત વર્મા સાથે જોડાયેલા રોકડ વિવાદ કેસની તપાસ માટે રચાયેલી ઇન-હાઉસ સમિતિના સભ્ય પણ રહ્યા હતા.

જસ્ટિસ શ્રી ચંદ્રશેખર અગાઉ ઝારખંડ હાઇકોર્ટમાં સેવા આપી ચૂક્યા છે અને હાલમાં બોમ્બે હાઇકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ છે. જસ્ટિસ સંજીવ સચદેવ મૂળ દિલ્હી હાઇકોર્ટમાંથી આવ્યા છે અને હાલમાં મધ્યપ્રદેશ હાઇકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ છે.

જસ્ટિસ અરુણ પલ્લી પંજાબ અને હરિયાણા હાઇકોર્ટમાં લાંબી સેવા આપી ચૂક્યા છે. તેઓ જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખ હાઇકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ તરીકે પણ કાર્યરત રહ્યા છે.

આ પાંચેય ન્યાયાધીશોની નિમણૂકથી સુપ્રીમ કોર્ટને વિવિધ હાઇકોર્ટોમાંથી મળેલા તેમના સમૃદ્ધ ન્યાયિક અનુભવ અને વૈવિધ્યસભર પૃષ્ઠભૂમિનો લાભ મળશે. ન્યાયતંત્રને વધુ કાર્યક્ષમ અને મજબૂત બનાવવા માટે આ નિમણૂકોને એક મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.

કેન્દ્ર સરકારે ચિનાબ નદીના વધારાના પાણીને બિયાસ બેસિન તરફ વાળવા માટે 31 જુલાઈ 2029ની સમયમર્યાદા નક્કી કરી છે. આશરે ₹2352 કરોડના ખર્ચે તૈયાર થનારી આ મહત્ત્વાકાંક્ષી ચિનાબ-બિયાસ લિંક ટનલ યોજના હિમાચલ પ્રદેશના લાહૌલ-સ્પીતી જિલ્લામાં સ્થિત છે. 8.7 કિલોમીટર લાંબી આ ટનલ દ્વારા ચિનાબ નદીના વધારાના પાણીને બિયાસ બેસિન સિસ્ટમ તરફ વાળવામાં આવશે, જેના કારણે પાકિસ્તાન તરફ જતાં પાણીના પ્રવાહમાં ઘટાડો થશે. નોંધનીય છે કે ચિનાબ પશ્ચિમ તરફ વહેતી નદી છે, જેના પર સિંધુ જળ સંધિ હેઠળ ભારતને મર્યાદિત અધિકારો પ્રાપ્ત હતા. પરંતુ ગયા વર્ષે એપ્રિલમાં થયેલા પહેલગામ આતંકી હુમલા બાદથી ભારતે આ સંધિના નિયમોને અનુસરવાનું બંધ કર્યું છે.

લાહૌલ-સ્પીતીમાં બનશે વિશાળ જળ પરિવહન ટનલ
એક અહેવાલ અનુસાર, લિંક-3 પ્રોજેક્ટ હિમાચલ પ્રદેશના લાહૌલ-સ્પીતી જિલ્લાના લાહૌલ ખીણ વિસ્તારમાં ચિનાબ નદી પર પ્રસ્તાવિત છે. હાલની યોજના મુજબ ચિનાબ નદી પર 19 મીટર ઊંચો બેરેજ, ઇન્ટેક સ્ટ્રક્ચર અને લગભગ 8.7 કિલોમીટર લાંબી જળ પરિવહન ટનલનું નિર્માણ કરવામાં આવશે. ઉપરાંત, પ્રોજેક્ટના બીજા તબક્કામાં જળવિદ્યુત ઉત્પાદનની પણ સંભાવના છે.

સરકારના આ નિર્ણયનો હેતુ શું છે?
જળ પરિવહન સ્થળ કોસ્કર ગામ નજીક અને અટલ ટનલ રોહતાંગના ઉત્તર પ્રવેશદ્વારથી ઉપરની તરફ આવેલું છે. પ્રોજેક્ટ સાથે જોડાયેલા અધિકારીઓનું કહેવું છે કે આ યોજના માત્ર જળવિદ્યુત ઉત્પાદન અથવા એન્જિનિયરિંગ સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ પશ્ચિમ તરફ વહેતી નદીઓના પાણીનો વધુ અસરકારક ઉપયોગ કરવાનો પણ તેનો મુખ્ય હેતુ છે.

પાકિસ્તાન માટે મોટો ફટકો
સિંધુ જળ સંધિ રદ થયા બાદ પાકિસ્તાન તરફ વહેતા પાણીનો ઉપયોગ પોતાના હિત માટે કરવાની દિશામાં ભારતનું આ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થયા બાદ ભારત વધુ પાણીનો ઉપયોગ કરી શકશે, જ્યારે પાકિસ્તાન તરફ જતાં પાણીના પ્રવાહમાં ઘટાડો થશે.

ભારત સરકારના આ નિર્ણયથી આશરે 4000 મેગાવોટ વધારાની જળવિદ્યુત ઊર્જાનું ઉત્પાદન શક્ય બનશે. સાથે જ પંજાબ, હરિયાણા અને રાજસ્થાન જેવા ઉત્તર ભારતીય રાજ્યોમાં સિંચાઈ તથા પીવાના પાણીની સુવિધામાં વધારો થશે.

સિંધુ જળ સંધિ પછી ભારતને થઈ રહ્યો છે ફાયદો

• 1960ની સિંધુ જળ સંધિ હેઠળ ચિનાબ નદીનું મોટાભાગનું પાણી પાકિસ્તાનના હિસ્સામાં ફાળવવામાં આવ્યું હતું, જેનો ઉપયોગ તે પોતાની વિશાળ નહેર પ્રણાલીઓ દ્વારા સિંચાઈ માટે કરતું હતું.
• પરંતુ પહેલગામ હુમલા બાદ સંધિ અસરહીન બનતા હવે ભારત પોતાની સીમામાં ચિનાબના પાણીનો મહત્તમ ઉપયોગ કરી રહ્યું છે. ભારત વધારાના પાણીને ટનલ મારફતે પોતાના વિસ્તારમાં વાળવા માટે વિવિધ યોજનાઓ પર કામ કરી રહ્યું છે.
• આ પ્રોજેક્ટના અમલીકરણથી ભારતની જળ સુરક્ષા અને ઊર્જા સુરક્ષા વધુ મજબૂત બનશે, જ્યારે પાકિસ્તાન માટે પાણીની ઉપલબ્ધિમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

આંધ્રપ્રદેશના કુર્નૂલ જિલ્લામાંથી એક અત્યંત ચોંકાવનારી અને હૃદયદ્રાવક ઘટના સામે આવી છે. અહીં તુંગભદ્રા નદીમાં એક સગીર બાળકીને બચાવવાના ચક્કરમાં 5 લોકોએ નદીમાં ઝંપલાવ્યું હતું. આ બહાદુરીના પ્રયાસમાં સગીરાનો જીવ તો બચી ગયો છે, પરંતુ તેને બચાવવા ગયેલા તમામ પાંચેય લોકોના નદીના તેજ પ્રવાહમાં ડૂબી જવાથી કરુણ મોત નીપજ્યા હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. આ ઘટનાને પગલે સમગ્ર વિસ્તારમાં ભારે અરેરાટી વ્યાપી ગઈ છે.

શું છે આ સમગ્ર મામલો?
મળતી માહિતી મુજબ, આ અકસ્માત શનિવારે સાંજે અંદાજે 4:30 વાગ્યાની આસપાસ સર્જાયો હતો. એક સગીર બાળકી તુંગભદ્રા નદીના કિનારે પગ ધોઈ રહી હતી. તે દરમિયાન અચાનક તેનો પગ લપસી ગયો હતો અને તે ઊંડા પાણીમાં તણાવવા લાગી હતી. બાળકીને ડૂબતી જોઈને કિનારે હાજર પાંચ લોકો તેને બચાવવા માટે તાત્કાલિક નદીના પાણીમાં કૂદી પડ્યા હતા.

સ્થાનિક તંત્રના જણાવ્યા અનુસાર, પાણીનો પ્રવાહ તેજ હોવાને કારણે અને નદીની ઊંડાઈનો અંદાજ ન આવતા આ પાંચેય લોકો પાણીમાં ગરકાવ થઈ ગયા હતા. જોકે, સ્થાનિકો અને તંત્રના સંયુક્ત પ્રયાસોથી બાળકીને સુરક્ષિત બહાર કાઢી લેવામાં આવી હતી અને તેનો જીવ બચી ગયો છે.

ઘટનાની જાણ થતાં જ સ્થાનિક પોલીસ કાફલો અને SDRF ની ટીમ ઘટનાસ્થળે દોડી આવી હતી. નદીના તેજ પ્રવાહમાં લાપતા થયેલા લોકોની શોધખોળ માટે વ્યાપક સર્ચ ઓપરેશન શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. નદીમાંથી તમામ મૃતકોના શવ બહાર કાઢી પોસ્ટમોર્ટમ માટે હોસ્પિટલ ખસેડાયા છે. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, મૃત્યુ પામેલા લોકો આસપાસના ગામના અને સગા-સંબંધીઓ હતા, જેઓ એક પારિવારિક પ્રસંગમાં હાજરી આપવા આવ્યા હતા.

હવામાન વિભાગ દ્વારા કરવામાં આવેલી સત્તાવાર આગાહી વચ્ચે ગુજરાતના વાતાવરણમાં મોટો પલટો આવ્યો છે. ત્યારે આજે 1 જૂને પાંચ જિલ્લામાં ભારે વરસાદની હવામાન વિભાગે આગાહી કરી છે.

વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ અને સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશન સક્રિય થવાના કારણે રાજ્યમાં આ પ્રી-મોન્સૂન સિસ્ટમ ઊભી થઈ છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી અસહ્ય ઉકળાટ અને કાળઝાળ ગરમીથી ત્રાહિમામ પોકારી ગયેલી જનતાને તાપમાનમાં 3થી 5 ડિગ્રી સેલ્સિયસનો ઘટાડો નોંધાતા મોટી રાહત મળી છે.

હળવાથી મધ્યમ વરસાદની સંભાવના
હવામાન વિભાગના વૈજ્ઞાનિકના જણાવ્યા અનુસાર, વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ, ટ્રફ અને સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશનની અસરને કારણે ગુજરાતમાં આગામી 7 દિવસ વરસાદી માહોલ રહેવાની શક્યતા છે. આ સાથે જ રાજ્યમાં પવનની ગતિમાં પણ વધારો જોવા મળી શકે છે.

આગામી 3 દિવસ દરમિયાન અનેક વિસ્તારોમાં પવનની ગતિ 50થી 60 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક સુધી રહેવાની આગાહી કરવામાં આવી છે. ત્યારબાદના દિવસોમાં પવનની ગતિ 40થી 50 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક વચ્ચે રહેવાની સંભાવના છે.

1 જૂનથી 2 જૂન: વાવાઝોડું અને ભારે વરસાદ
સાબરકાંઠા, અરવલ્લી, દાહોદ, મહીસાગર અને છોટાઉદેપુરમાં 50થી 60 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાવા સાથે ભારે વરસાદની સંભાવના છે. સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છના વિસ્તારો (રાજકોટ, જૂનાગઢ, અમરેલી, ભાવનગર, મોરબી, કચ્છ)માં પણ 40થી 50 કિમીની ઝડપે પવન સાથે હળવો વરસાદ થઈ શકે છે. દક્ષિણ ગુજરાતના નર્મદા, ડાંગ અને તાપી જિલ્લામાં આ દિવસે ભારે વરસાદ થવાની સંભાવના છે.

દેશમાં ચોમાસા ક્યાં પહોચ્યું?
દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસું ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. તે અરબી સમુદ્રના દક્ષિણ ભાગો, લક્ષદ્વીપ અને બંગાળની ખાડીના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં પહોંચી ગયું છે. આગામી 4થી 5 દિવસમાં ચોમાસું કેરળ અને તમિલનાડુ તરફ આગળ વધવા માટે સાનુકૂળ પરિસ્થિતિ સર્જાઈ રહી છે.

ઉત્તર ભારતના રાજ્યોમાં શનિવારે અચાનક હવામાનમાં ભારે ફેરફાર જોવા મળ્યો હતો. પાકિસ્તાન તરફથી આવેલા ધૂળભર્યા વાવાઝોડા અને પશ્ચિમ વિક્ષોભના પ્રભાવથી રાજસ્થાન, મધ્યપ્રદેશ, ઉત્તર પ્રદેશ અને બિહારમાં વાવાઝોડા, વરસાદ અને વીજળી પડવાની ઘટનાઓએ ભારે તબાહી મચાવી છે. અનેક જગ્યાએ ધોળા દિવસે જ અંધારું છવાઈ ગયું હતું અને દૃશ્યતા લગભગ શૂન્ય જેવી બની ગઈ હતી.

રાજસ્થાનમાં ધૂળના તોફાનથી દિવસમાં રાત જેવું દૃશ્ય
રાજસ્થાનના ચુરુ, શ્રીગંગાનગર, બિકાનેર અને સીકર જિલ્લામાં શનિવારે બપોર બાદ અચાનક ધૂળના તોફાન સાથે ભારે પવન ફૂંકાયો હતો. આ કારણે આકાશમાં ધૂળના ઘન પડળ છવાઈ ગયા અને દિવસ દરમિયાન જ અંધારું છવાઈ ગયું. લોકોએ જણાવ્યું કે આ દૃશ્ય એટલું ભયંકર હતું કે વાહનોને દિવસમાં પણ હેડલાઇટ ચાલુ કરવી પડી. રસ્તાઓ પર અચાનક ધૂળ ઉડતા લોકો દોડીને ઘરો અને દુકાનોમાં છુપાઈ ગયા હતા. અનેક વિસ્તારોમાં દુકાનો અને ઘરનાં દરવાજા તાત્કાલિક બંધ કરી દેવામાં આવ્યા હતા.

શ્રીગંગાનગરમાં સવારે 11 વાગ્યાની આસપાસ વાવાઝોડું શરૂ થયું હતું, જે થોડા જ સમયમાં શહેરને ધૂળથી ઢાંકી ગયું. ચુરુ અને બિકાનેરમાં પણ સમાન પરિસ્થિતિ સર્જાઈ હતી. સીકર જિલ્લાના ફતેહપુર અને લક્ષ્મણગઢ વિસ્તારમાં ધૂળના વંટોળે દૃશ્યતા સંપૂર્ણ રીતે ઘટાડીને લોકોને મુશ્કેલીમાં મૂકી દીધા હતા. ઉદયપુર સહિત અનેક જિલ્લાઓમાં સવારે વરસાદ પણ નોંધાયો હતો, જેના કારણે કેટલીક જગ્યાએ ગરમીમાંથી રાહત મળી હતી પરંતુ નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની સ્થિતિ પણ સર્જાઈ હતી.

હવામાન વિભાગે રાજ્યના લગભગ 30 જિલ્લાઓમાં વાવાઝોડા, વરસાદ અને કરા પડવાની ચેતવણી આપી છે. પશ્ચિમ વિક્ષોભ સક્રિય થતા રાજ્યભરમાં હવામાન અસ્થિર બની ગયું છે. શુક્રવારે પણ ચુરુ, હનુમાનગઢ, બિકાનેર, સીકર, અલવર, જયપુર, ભરતપુર, ઝુનઝુનુ અને કરૌલી સહિત અનેક વિસ્તારોમાં વરસાદ અને કરા પડ્યા હતા. અનેક જગ્યાએ તાપમાનમાં અચાનક 8થી 10 ડિગ્રી સુધીનો ઘટાડો નોંધાયો છે, જેના કારણે ગરમીમાંથી અચાનક રાહત મળી છે.

ભારતના ચાર મુખ્ય રાજ્યો રાજસ્થાન, મધ્યપ્રદેશ, ઉત્તર પ્રદેશ અને બિહારમાં અચાનક આવેલા વાવાઝોડા અને વરસાદે સામાન્ય જનજીવનને સંપૂર્ણ રીતે ખોરવી નાખ્યું છે. અનેક જગ્યાએ અંધારું છવાઈ જવાથી લોકોમાં ભયનો માહોલ છે, જ્યારે પ્રશાસન તરફથી એલર્ટ જાહેર કરીને પરિસ્થિતિ પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે.

પશ્ચિમી વિક્ષેપ (વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ) સક્રિય થતાં ઉત્તર અને મધ્ય ભારતના અનેક રાજ્યોમાં હવામાનમાં મોટો પલટો આવ્યો છે. રાજસ્થાનમાં 30 જિલ્લાઓમાં વાવાઝોડા, કરા અને વરસાદનું એલર્ટ જાહેર કરાયું છે, જ્યાં અનેક વિસ્તારોમાં કરા પડતાં તાપમાન 10 ડિગ્રી સુધી ઘટી ગયું છે. મધ્યપ્રદેશમાં પણ ગ્વાલિયર સહિત 9 જિલ્લાઓમાં કરા અને વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે, જેના કારણે ભોપાલ સહિત અનેક શહેરોમાં ગરમીથી રાહત મળી શકે છે. ઉત્તર પ્રદેશમાં છેલ્લા 24 કલાક દરમિયાન વાવાઝોડા અને ભારે વરસાદના કારણે 31 લોકોના મોત થયા છે.

રાજ્યના તમામ 75 જિલ્લાઓમાં આજે પણ વરસાદનું એલર્ટ યથાવત છે. બીજી તરફ બિહારમાં વાવાઝોડા, વરસાદ અને વીજળી પડવાની ઘટનાઓમાં 17 લોકોના જીવ ગયા છે. ખરાબ હવામાનના કારણે પટનામાં 4 ફ્લાઇટ ડાયવર્ટ કરવી પડી હતી અને 18 ફ્લાઇટ મોડેથી ઉડાન ભરી હતી, જ્યારે અનેક ટ્રેનો પણ કલાકો સુધી અટવાઈ રહી હતી. સમગ્ર વિસ્તારમાં બદલાયેલા હવામાનને કારણે જનજીવન પ્રભાવિત બન્યું છે અને વહીવટી તંત્ર દ્વારા સતર્કતા રાખવા અપીલ કરવામાં આવી છે.