ગુજરાત માટે આજનો દિવસ ખૂબ જ ઐતિહાસિક રહ્યો છે. કોમનવેલ્થ ગેમ્સની 2030ની યજમાની અમદાવાદનો નિર્ણય લેવાઈ ચૂક્યો છે. સ્કોટલેન્ડના ગ્લાસગો શહેરમાં થયેલી મિટિંગમાં અમદાવાદના નામ પર મહોર લગી ગઈ છે. ગ્લાસમોમાં આ ગર્વીલી ક્ષણના સાક્ષી બનવા માટે નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીની આગેવાનીમાં ભારત તરફથી એક ડેલિગેશન પહોંચ્યું હતું. કોમનવેલ્થ સ્પોર્ટ એ એવી સંસ્થા છે, જે કોઈ દેશને યજમાની આપવાનો નિર્ણય લે છે. કોઈપણ દેશ માટે કોમનવેલ્થ ગેમ્સનું આયોજન કરવું એ માત્ર રમતગમતના દૃષ્ટિકોણથી જ નહીં, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે એની સમૃદ્ધિ, વિઝન અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની રીતે પણ મહત્ત્વનું માનવામાં આવે છે.
આ પ્રસંગે નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીએ જણાવ્યું હતું કે, “આ ગુજરાત અને ભારત માટે ગર્વની ક્ષણ છે. કોમનવેલ્થ ગેમ્સને 100 વર્ષ થઈ રહ્યા છે ત્યારે તેનું આયોજન કરવું એ અમારા માટે સન્માનની વાત છે. અમદાવાદ વિશ્વને આવકારવા માટે તૈયાર છે. આ ગેમ્સ ફક્ત આપણા માળખાગત સુવિધાઓ અને પ્રતિભાને જ નહીં પરંતુ આપણી એકતા અને શ્રેષ્ઠતાનું પણ પ્રદર્શન કરશે.” અત્યારસુધી ઓસ્ટ્રેલિયા, કેનેડા, ઇંગ્લેન્ડ, ભારત, ન્યૂઝીલેન્ડ વગેરે સહિત નવ અલગ-અલગ દેશો કોમનવેલ્થ ગેમ્સની યજમાની કરી ચૂક્યા છે. એમાં ઓસ્ટ્રેલિયાએ 5 વખત કોમનવેલ્થ ગેમ્સનું આયોજન કર્યું છે.
ભારતે અત્યારસુધીમાં 3 મલ્ટીસ્પોર્ટ્સ ગેમ્સનું આયોજન કર્યું છે, જેમાં 1951 અને 1982 એશિયન ગેમ્સ અને 2010ની કોમનવેલ્થ ગેમ્સનો સમાવેશ થાય છે. આ ત્રણેય રમતોનું આયોજન દિલ્હીમાં જ થયું હતું. હવે કોમનવેલ્થ ગેમ્સ-2030ની યજમાની અમદાવાદને મળી ચૂકી છે. એટલે પહેલીવાર એવું બનશે કે કોઈ ઇન્ટરનેશનલ લેવલની મલ્ટીસ્પોર્ટ્સ ગેમ્સનું આયોજન દિલ્હી બહાર થશે. એટલું જ નહીં, 2030માં જ્યારે અમદાવાદમાં કોમનવેલ્થ ગેમ્સ યોજાશે ત્યારે એક સંયોગ એવો પણ છે કે કોમનવેલ્થ ગેમ્સના આયોજનની 100મી વર્ષગાંઠ પણ હશે.
આમ તો છેલ્લાં ત્રણેક વર્ષથી અમદાવાદમાં ઓલિમ્પિક યોજવા માટેની તૈયારીઓમાં સરકાર લાગી ગઈ હતી. કારણ કે કોમનવેલ્થ ગેમ્સના આયોજનને એક ટેસ્ટ ઇવેન્ટ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. અમદાવાદમાં કોમનવેલ્થ યોજાય એટલે વડાપ્રધાન મોદીથી માંડીને કેન્દ્રીય ખેલ મંત્રાલય તેમજ ગુજરાત સરકાર ઘણા સમયથી પ્રયાસરત હતા. આ મહેનત હવે રંગ લાવી છે.
લંડનમાં હર્ષ સંઘવીની આગેવાનીમાં 3 વખત પ્રેઝન્ટેશન થયું
અમદાવાદને 2030ની કોમનવેલ્થ ગેમ્સની યજમાની મળે એ માટે લાંબા સમયથી મિટિંગ અને મુલાકાતોનો દોર ચાલતો રહ્યો, જેમાં કોમનવેલ્થની ટીમ બે વખત ગુજરાતની મુલાકાતે આવી અને તેમણે માળખાકીય સુવિધાઓ તેમજ તૈયારીઓની સમીક્ષા કરી હતી. આ સિવાય લંડનમાં ત્રણ વખત પ્રેઝન્ટેશન પણ થયાં હતાં. 23 સપ્ટેમ્બર, 2025નો એ દિવસ હતો. અમદાવાદમાં 2030ની કોમનવેલ્થ ગેમ્સનું આયોજન થાય એ માટે લંડનમાં મહત્ત્વની બેઠક મળી રહી હતી. ભારત તરફથી એની આગેવાની એ સમયના ગુજરાતના રમતગમત મંત્રી (હાલના નાયબ મુખ્યમંત્રી) હર્ષ સંઘવી કરી રહ્યા હતા. કેનેડા અને ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા દેશ 2030ની યજમાનીમાંથી બહાર થઈ ગયા બાદ અમદાવાદ અને નાઇજીરિયાના અબુજા શહેરમાંથી કોને મેજબાની મળવી જોઈએ એના પર ચર્ચા ચાલી રહી હતી. સવાલ ઊઠ્યો, અમદાવાદમાં એવું તો શું છે જેના કારણે તેને કોમનવેલ્થની મેજબાની મળવી જોઈએ? વૈશ્વિક મંચ પર થયેલા આ સવાલનો જવાબ ભારતના ડેલિગેશનનું પ્રતિનિધિત્વ કરી રહેલા હર્ષ સંઘવીએ આપવાનો હતો. તેમણે કહ્યું, અમે એવું આયોજન કરવા માગીએ છીએ, જે લાંબા ગાળાની અસર ઊભી કરે, નહીં કે ટૂંકા ગાળાનો તમાશો. અમદાવાદમાં આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણનાં સ્ટેડિયમ્સ, નરેન્દ્ર મોદી ક્રિકેટ સ્ટેડિયમ, નારણપુરા સ્પોર્ટ્સ કોમ્પ્લેક્સ છે. આગામી સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ સ્પોર્ટ્સ એન્ક્લેવ જેવી સુવિધાઓ ઊભી કરવાની તૈયારી છે.
આ રીતે કોમનવેલ્થ ગેમ્સ માટે મંજૂરી મળીકોમનવેલ્થ ગેમ્સ ફેડરેશનને સોંપવામાં આવેલી બિડમાં અમદાવાદને એક કોમ્પેક્ટ અને આધુનિક ગેમ્સ ફૂટપ્રિન્ટ તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું, જે ખેલાડીઓ, અધિકારીઓ અને દર્શકો માટે એકદમ અનુકૂળ અને સુવિધાપૂર્ણ હોય. આમ, હોસ્ટ સિટી તરીકે અમદાવાદ ઘણા પેરામીટર્સ પર ખરું ઊતરે એમ છે. મિટિંગમાં હાજર કોમનવેલ્થ ગેમ્સના પ્રતિનિધિઓ અને અધિકારીઓ તેમજ અન્ય દેશથી આવેલા લોકોને પણ આ વાત ગળે ઊતરી. આમ, વૈશ્વિક પટલ પર અમદાવાદની દાવેદારી મજબૂત બની. અમદાવાદને કોમનવેલ્થ ગેમ્સ-2030ની યજમાની મળે એ માટે રાજ્ય અને કેન્દ્ર સરકારની એક ટીમે 7 જૂન, 2025ના રોજ લંડન પહોંચી હતી, જ્યાં કોમનવેલ્થ ગેમ્સના અધિકારીઓ સાથે મુલાકાત કરી હતી. નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવી સહિતની ભારતીય ટીમ દ્વારા અમદાવાદમાં યજમાની માટે અત્યારસુધી શું-શું તૈયારીઓ કરવામાં આવી એની માહિતી અધિકારીઓને આપવામાં આવી હતી. લંડન ખાતે કોમનવેલ્થ ગેમ્સ એસોસિયેશન ઓફ ઇન્ડિયા અને ભારત સરકારના યુવા બાબતો અને રમતગમત મંત્રાલયના પ્રતિનિધિઓ પણ સામેલ હતા. આ બેઠક પછી નક્કી થયું હતું કે યજમાની માટેનો સત્તાવાર પ્રસ્તાવ 31 ઓગસ્ટ, 2025 સુધીમાં સબ્મિટ કરવો. લંડનમાં થયેલી મિટિંગ બાદ ભારત કોમનવેલ્થ ગેમ્સ 2030ની સત્તાવાર દાવેદારી માટે કેન્દ્રીય રમતગમત મંત્રાલયે એક પ્રસ્તાવ બનાવ્યો, જેને કેન્દ્રીય કેબિનેટમાં રજૂ કર્યો હતો. PM મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેન્દ્રીય કેબિનેટે બિડ રજૂ કરવાના પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપી હતી. આમ, અમદાવાદમાં કોમનવેલ્થ ગેમ્સ યોજવા માટે કેન્દ્ર સરકારની સત્તાવાર મંજૂરી મળી હતી.
લંડનમાં જૂન મહિનામાં થયેલી મિટિંગ અને કેન્દ્રીય કેબિનેટની મંજૂરી બાદ બીજી મહત્ત્વની બેઠક ઓગસ્ટ મહિનાની 29મી તારીખે મળી. આ દિવસે હોકી લીજેન્ડ મેજર ધ્યાનચંદના સન્માનમાં ભારતમાં નેશનલ સ્પોર્ટ્સ ડે ઊજવવામાં આવે છે. નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવી સહિત એક ડેલિગેશન લંડન પહોંચ્યું હતું. આ ડેલિગેશનમાં ઈન્ડિયન ઓલિમ્પિક એસોસિયેશનનાં અધ્યક્ષ પી.ટી.ઉષા, ગુજરાતના યુવા અને સાંસ્કૃતિક વિભાગના અગ્ર સચિવ અશ્વિનીકુમાર તથા અન્ય વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સામેલ હતા. તેમણે 2030ની કોમનવેલ્થ ગેમ્સ અમદાવાદમાં યોજવા માટે લંડન ખાતે કોમનવેલ્થ ગેમ્સ ફેડરેશન સમક્ષ ઔપચારિક પ્રપોઝલ સબમિટ કર્યું હતું. નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવી અને IOAનાં પ્રમુખ પી.ટી. ઉષાના નેતૃત્વમાં એક ડેલિગેશને લંડનમાં કોમનવેલ્થ સ્પોર્ટ્સ મૂલ્યાંકન સમિતિ સમક્ષ ઔપચારિક રીતે અમદાવાદનો પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો. આ પ્રપોઝલમાં અમદાવાદને કોમનવેલ્થ ગેમ્સની સેન્ટેનરી એડિશન, એટલે કે 100 વર્ષની ઉજવણી માટે હોસ્ટ સિટીના દાવેદાર તરીકે પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવ્યું હતું. કોમનવેલ્થ ગેમ્સ 2030ની યજમાની માટે અમદાવાદની જેમ નાઇજીરિયાના અબુજા શહેર માટે પણ દાવેદારી કરવામાં આવી હતી, એટલે કોમનવેલ્થ ગેમ્સના પદાધિકારીઓએ આ બન્નેમાંથી કોઈ એક વેન્યૂ પસંદ કરવાનો હતો.
