ગુજરાત સરકારે રાજ્યમાં સર્વસમાવેશી શિક્ષણ સુનિશ્ચિત કરવા માટે એક ઐતિહાસિક અને પ્રેરણાદાયી પગલું ભર્યું છે. અંતરિયાળ રણ અને મીઠું પકવતા વિસ્તારોમાં રહેતા અગરિયા પરિવારોના બાળકોને અવિત શિક્ષણ મળી રહે તે માટે ‘સ્કૂલ ઓન વ્હીલ્સ’ રણશાળા પ્રોજેક્ટનો ભવ્ય પ્રારંભ કરવામાં આવ્યો છે.
મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વમાં અને નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીના માર્ગદર્શન હેઠળ, રાજ્યવ્યાપી ‘શાળા પ્રવેશોત્સવ’ નિમિત્તે ગાંધીનગર પથિકાશ્રમ એસ.ટી. ડેપો ખાતેથી 28 વિશેષ રણસાળા બસોનું વિધિવત લોકાર્પણ કરવામાં આવ્યું છે.
આ પ્રોજેક્ટ સમગ્ર શિક્ષા અભિયાન (SSA), શિક્ષણ વિભાગ અને ગુજરાત રાજ્ય માર્ગ વાહન વ્યવહાર નિગમ (GSRTC) ના સંયુક્ત ઉપક્રમે અમલમાં મૂકવામાં આવ્યો છે. મીઠાના ઉત્પાદન વિસ્તારોમાં મોસમી સ્થળાંતર કરતા પરિવારોના 6 થી 14 વર્ષના બાળકો શિક્ષણથી વંચિત ન રહે તે માટે આ મોબાઈલ ક્લાસરૂમ તૈયાર કરાયા છે.
તેમણે કહ્યું કે, આ બસો જે બિન ઉપયોગી હાલતમાં હતી એ જ બસ આજે શાળાનો ઉત્તમ ક્લાસ હોય એ પ્રકારની વ્યવસ્થાઓ આ બસની અંદર કરવામાં આવી છે. આગામી સમયમાં પણ આ પ્રકારની વધુ બસો શિક્ષણ આપવાના હેતુથી તૈયાર કરવામાં આવશે જેથી છેવાડાનો એકપણ બાળક શિક્ષણથી વંચિત રહી ન જાય તેમ, તેમણે ઉમેર્યું હતું. આ પ્રસંગે નાયબ મુખ્યમંત્રીએ આ વિશેષ રણશાળા બસનું પ્રત્યક્ષ નિરીક્ષણ કરીને તૈયાર કરનાર કારીગરો અને અધિકારીઓનું ફૂલોથી સ્વાગત કરીને શિક્ષણ માટેના આ યજ્ઞમાં સહભાગી થયા તે બદલ સૌને અભિનંદન પાઠવ્યા હતા.
સમગ્ર શિક્ષા અભિયાન, શિક્ષણ વિભાગ અને ગુજરાત રાજ્ય માર્ગ વાહન વ્યવહાર નિગમ (GSRTC) ના સંયુક્ત ઉપક્રમે અમલમાં મુકાયેલો આ પ્રોજેક્ટ, મીઠાનું ઉત્પાદન થાય છે તેવા વિસ્તારોમાં મોસમી સ્થળાંતર કરતા પરિવારોના 6થી 14 વર્ષના બાળકો સામેના શૈક્ષણિક પડકારોને દૂર કરવાનો પ્રયાસ છે. આ અંતર્ગત કુલ 28 વિશેષ રીતે ડિઝાઇન કરાયેલા વાહનો તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે, જે સંપૂર્ણ સુવિધાયુક્ત મોબાઈલ ક્લાસરૂમ તરીકે કામ કરશે.
દરેક મોબાઈલ સ્કૂલ GSRTCની નિવૃત્ત બસોને આધુનિક શિક્ષણ સ્પેસમાં રૂપાંતરિત કરીને બનાવવામાં આવી છે. આ બસો 3.8 KVA ઓફ-ગ્રીડ સોલાર પાવર પ્લાન્ટથી સજ્જ છે, જે વીજળીના જોડાણ વિના પણ 48 કલાક સુધી બસ કાર્યરત રાખવા સક્ષમ છે. આ સોલાર સંચાલિત ક્લાસરૂમમાં 43 ઇંચના સ્માર્ટ ટીવી, ડિશ ટીવી કનેક્ટિવિટી દ્વારા શૈક્ષણિક ચેનલો, એફએમ રેડિયો, ડિજિટલ ઘડિયાળ, એલઇડી લાઇટિંગ સિસ્ટમ, વોલ ફેન અને ઓનલાઈન તેમજ ઓફલાઈન શિક્ષણને સપોર્ટ કરતા લર્નિંગ એઇડ્સ એટલે કે શૈક્ષણિક સાધનો ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યા છે.
કયા જિલ્લાના અગરિયા વિસ્તારોને મળશે લાભ?
- પ્રથમ તબક્કામાં તૈયાર થયેલી આ 28 ખસો ગુજરાતના અલગ-અલગ જિલ્લાના રણ વિસ્તારોમાં મોકલવામાં આવી છે:
- સુરેન્દ્રનગર (પાટડી તાલુકો): 20 ખસો (સૌથી વધુ)
- પાટણ (સાતલપુર તાલુકો): 04 બસો
- કચ્છ (અંજાર તાલુકો): 02 બસો
- મોરબી (માળિયા તાલુકો): 02 બસો
રશૈક્ષણિક ડ્રોપઆઉટ રેશિયો ઘટાડવામાં ગેમ-ચેન્જર
આ અનોખી પહેલથી રણ વિસ્તારના બાળકોમાં રશૈક્ષણિક ડ્રોપઆઉટ રેશિયોમાં મોટો ઘટાડો થશે. મોસમી સ્થળાંતરને કારણે દર વર્ષે ખોરવાતા શિક્ષણને આ પ્રોજેક્ટ અટકાવશે. આગામી સમયમાં આ ‘સ્કૂલ ઓન વ્હીલ્સ’ પ્રોજેક્ટ માત્ર ગુજરાત જ નહીં પરંતુ સમગ્ર દેશમાં સ્થળાંતરિત સમુદાયોના શિક્ષણ માટે એક રોલ મોડેલ સાબિત થશે. લોકાર્પણ પ્રસંગે ગાંધીનગરના મેયર મીરાબેન પટેલ, ધારાસભ્ય રીટાબેન પટેલ, GSRTC ના MD ડૉ. રાજેન્દ્ર કુમાર અને શિક્ષણ વિભાગ તેમજ SSA ના ઉચ્ચ અધિકારીઓ ખાસ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
