ગુજરાતમાં આ વર્ષે ઓછા વરસાદને કારણે સર્જાયેલી સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્ય સરકારે ચાર જિલ્લાઓમાં દુષ્કાળ જાહેર કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ અને જિતુ વાઘાણીએ પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન આ અંગે જાહેરાત કરી હતી. દુષ્કાળગ્રસ્ત જિલ્લાઓમાં ખેડૂતો, પશુપાલકો અને ગ્રામીણ વિસ્તારોના લોકોને રાહત આપવા માટે વિવિધ સહાય યોજનાઓ અમલમાં મૂકવામાં આવશે.
સરકારના આ નિર્ણયથી દેવભૂમિ દ્વારકા, પોરબંદર, કચ્છ અને જામનગર જિલ્લાના અસરગ્રસ્ત ખેડૂતો તથા પશુપાલકોને રાહત મળવાની આશા છે. વરસાદની અછતને કારણે અનેક વિસ્તારોમાં ઘાસચારા અને પીવાના પાણીની સમસ્યા ઊભી થઈ છે. આ પરિસ્થિતિમાં કોંગ્રેસ, આમ આદમી પાર્ટી સહિતના રાજકીય પક્ષો અને સામાજિક સંગઠનો દ્વારા પણ દુષ્કાળ જાહેર કરવાની માગ કરવામાં આવી હતી.
ખેડૂતોને હેક્ટરદીઠ ₹8,500ની સહાય
રાજ્ય સરકારની જાહેરાત મુજબ, દુષ્કાળગ્રસ્ત ચાર જિલ્લાના ખેડૂતોને પ્રતિ હેક્ટર ₹8,500ની આર્થિક સહાય આપવામાં આવશે. જોકે, આ સહાય મહત્તમ બે હેક્ટરની મર્યાદામાં આપવામાં આવશે. ઓછા વરસાદને કારણે ખેતીમાં થયેલા નુકસાન વચ્ચે ખેડૂતોને આર્થિક ટેકો મળી રહે તે માટે સરકારે આ નિર્ણય લીધો છે.
મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે જણાવ્યું હતું કે ભારત સરકારની દુષ્કાળ નિર્ધારણ માર્ગદર્શિકા-2016 મુજબ જરૂરી ઉચ્ચસ્તરીય બેઠકો કર્યા બાદ આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. રાજ્ય સરકાર ખેડૂતોની મુશ્કેલીઓ દૂર કરવા માટે તેમની પડખે ઊભી છે.
પશુપાલકોને પશુદીઠ રોજના ₹80 મળશે
દુષ્કાળની અસર પશુપાલન વ્યવસાય પર પણ પડી રહી છે. ઘાસચારાની અછતને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે પશુદીઠ પ્રતિદિન ₹80ની સહાય આપવાની જાહેરાત કરી છે. આ સહાય શરૂઆતમાં બે મહિના સુધી આપવામાં આવશે. ત્યારબાદ પણ પશુઓ માટે સહાયની જરૂરિયાત રહેશે તો રાજ્ય સરકાર તેના ખર્ચની જવાબદારી ઉપાડશે.
સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, અત્યાર સુધી કલેક્ટરો મારફતે રાહતદરે 1.21 કરોડ કિલોગ્રામ ઘાસનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું છે. જ્યારે વધારાના ત્રણ કરોડ કિલોગ્રામ ઘાસનો જથ્થો ઉપલબ્ધ હોવાનું પણ જણાવાયું છે. આવનારા સમયમાં ઘાસચારાની જરૂરિયાતને પહોંચી વળવા માટે આગોતરું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.
ગ્રામીણ લોકોને 150 દિવસની રોજગારી
દુષ્કાળગ્રસ્ત તાલુકાઓમાં રોજગારીની સમસ્યા ન સર્જાય તે માટે ગ્રામીણ પરિવારોને વીબી-જી રામ જી યોજના હેઠળ 150 માનવદિન સુધી રોજગારી આપવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ વ્યવસ્થાનો અમલ 1 નવેમ્બરથી કરવામાં આવશે. તેનાથી ખેતી અને પશુપાલન પર નિર્ભર પરિવારોને મુશ્કેલ સમયમાં આર્થિક સહારો મળી શકશે.
મુખ્યમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે દુષ્કાળ જાહેર કરવાની જાહેરાત છ મહિના સુધી અમલમાં રહેશે અને આ સમયગાળા દરમિયાન ખેડૂતો તથા પશુપાલકોને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે.
ગુજરાતમાં ક્યાં કેટલો વરસાદ પડ્યો?
રાજ્યમાં અત્યાર સુધીમાં સરેરાશ 89.19 ટકા વરસાદ નોંધાયો છે. જોકે, કેટલાક જિલ્લાઓમાં વરસાદની સ્થિતિ અત્યંત નબળી રહી છે. ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના વિસ્તારોમાં વરસાદની મોટી ઘટ જોવા મળી છે.
- દેવભૂમિ દ્વારકા: 16.45 ટકા
- પોરબંદર: 30.85 ટકા
- જામનગર: 43.25 ટકા
- કચ્છ: 57.60 ટકા
- અરવલ્લી: 62.89 ટકા
- સાબરકાંઠા: 61.12 ટકા
- બનાસકાંઠા: 63.83 ટકા
- રાજકોટ: 61.85 ટકા
- દાહોદ: 63.95 ટકા
- ગીર-સોમનાથ: 63.10 ટકા
- જૂનાગઢ: 67.94 ટકા
રાજ્યના માત્ર નવ જિલ્લાઓમાં જ 100 ટકા કે તેથી વધુ વરસાદ નોંધાયો હોવાનું જણાવાયું છે. અન્ય કેટલાક જિલ્લાઓમાં પણ વરસાદની ઘટને કારણે ખેતી અને પશુપાલન ક્ષેત્રે મુશ્કેલીઓ ઊભી થઈ છે.
ઓછા વરસાદથી પરેશાન ખેડૂતો અને પશુપાલકો માટે રાજ્ય સરકારની આ જાહેરાત મહત્ત્વપૂર્ણ છે. હવે સહાયની પ્રક્રિયા કેટલી ઝડપથી પૂર્ણ થાય છે અને તેનો લાભ અસરગ્રસ્ત પરિવારો સુધી ક્યારે પહોંચે છે તેના પર સૌની નજર રહેશે.
