કેન્સરની દવા દર્દીઓને સરકારી હોસ્પિટલમાં મફતમાં મળવી જોઈએ, પણ એ જ દવા કથિત રીતે બ્લેક માર્કેટમાં પહોંચી જાય છે અને પીડિત દર્દીઓને આપવામાં આવે છે જીવલેણ બેક્ટેરિયા. બીકાનેરથી દિલ્હી સુધી સામે આવેલા આ મામલાએ માત્ર દવાઓની કાળાબજારી નહીં, પરંતુ સરકારી સપ્લાય સિસ્ટમ અને કેન્સર દર્દીઓની સુરક્ષા સામે પણ ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે.
મામલો બીકાનેરની આચાર્ય તુલસી રિજનલ કેન્સર ટ્રીટમેન્ટ એન્ડ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ સાથે જોડાયેલો છે. દિલ્હી ક્રાઇમ બ્રાન્ચે 19 ઓગસ્ટે મોંઘી ઓન્કોલોજી અને ઇમ્યુનોથેરાપી દવાઓના 22 વાયલ જપ્ત કર્યા હતા અને ચાર લોકોની ધરપકડ કરી હતી. તેમાં Bavencio 200 mg/10 ml એટલે કે Avelumabના ચાર વાયલ બીકાનેરની સરકારી સપ્લાય સાથે જોડાયેલા હોવાનું સામે આવ્યું હતું. એક વાયલની કિંમત અંદાજે એક લાખ રૂપિયા અથવા તેથી વધુ હોવાનું જણાવાયું હતું.
ત્યારબાદ 24 ઓગસ્ટ 2026ની વિશ્લેષણ રિપોર્ટમાં બે શંકાસ્પદ Avelumab સેમ્પલને કાઉન્ટરફિટ ગણાવવામાં આવ્યા હતા. તપાસમાં રબર સ્ટોપરમાં લગભગ 1.2 મિમીનું છિદ્ર અને એલ્યુમિનિયમ કેપ પર ચેડાંના નિશાન મળ્યા હતા. અસલી દવાની સરખામણીએ સેમ્પલમાં મેનિટોલ અને એસિટિક એસિડનું પ્રમાણ પણ ઘણું ઓછું હતું.
સૌથી ચોંકાવનારી બાબત સ્ટેરિલિટી ટેસ્ટમાં સામે આવી. એક સેમ્પલમાં E. coli, જ્યારે બીજા સેમ્પલમાં Serratia marcescens બેક્ટેરિયા મળ્યા હતા. એટલે આ મામલો માત્ર દવાની કાળાબજારી પૂરતો સીમિત નથી; સંક્રમિત દવા દર્દી સુધી પહોંચવાની શક્યતા સૌથી ગંભીર ચિંતાનો વિષય બની છે.
બીજી તરફ, PBM હોસ્પિટલના અધિકારીઓએ દાવો કર્યો છે કે RMSCL પાસેથી મળેલી દવાઓનો હોસ્પિટલના રેકોર્ડમાં હિસાબ છે અને દરેક વાયલના ઉપયોગની નોંધ રાખવામાં આવી છે. છતાં સરકારી સપ્લાયની દવા દિલ્હી સુધી કેવી રીતે પહોંચી તે તપાસનો મુખ્ય મુદ્દો બન્યો છે. રાજસ્થાન સરકારે સપ્લાય, સ્ટોક, ડિસ્પેચ અને હોસ્પિટલ વિતરણના રેકોર્ડની તપાસના આદેશ આપ્યા છે.
