દલાલ સ્ટ્રીટમાં આજે ‘બ્લેક મંડે’ જેવો માહોલ સર્જાયો છે. ઇરાન અને અમેરિકા વચ્ચે વણસી રહેલા યુદ્ધના વાદળો અને કૂદકે ને ભૂસકે વધતા ક્રૂડ ઓઇલના ભાવે ભારતીય શેરબજારના પાયા હચમચાવી દીધા છે. માત્ર એક જ દિવસના ટ્રેડિંગ સેશનમાં ભારતીય રોકાણકારોની ₹૮.૯૨ લાખ કરોડની સંપત્તિ ધોવાઈ ગઈ છે. જો તમે પણ શેરબજારમાં રોકાણ કર્યું છે કે નવું રોકાણ કરવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો બજારમાં અચાનક આવેલા આ કંપન પાછળના મુખ્ય કારણો અને આગળની સ્થિતિ જાણવી તમારા માટે અત્યંત જરૂરી છે.
સોમવારે કારોબારના અંતે BSE સેન્સેક્સ ૧,૧૨૪ પોઈન્ટ્સ (૧.૫૨%)ના ભારે ગાબડા સાથે ૭૨,૭૭૧.૭૨ ની સપાટીએ બંધ રહ્યો હતો, જ્યારે NSE નિફ્ટી-૫૦ પણ ૩૬૦ પોઈન્ટ્સ (૧.૫૬%) ગગડીને ૨૨,૭૮૦.૨૫ ની નીચે સરકી ગયો હતો. બજારમાં ચોતરફ ફેલાયેલી ગભરાટને કારણે સેન્સેક્સના તમામ ૩૦ શેરો લાલ નિશાનમાં બંધ થયા હતા. બજાજ ફાઇનાન્સ, કોટક મહિન્દ્રા બેંક અને HDFC બેંક જેવા હેવીવેઇટ શેરોમાં સૌથી વધુ કડાકો બોલાયો હતો. આ મંદી માત્ર લાર્જકેપ પૂરતી સીમિત ન હતી; સ્મોલકેપ અને મિડકેપ ઇન્ડેક્સ પણ ૧%થી વધુ તૂટ્યા છે. જેના પરિણામે BSEનું કુલ માર્કેટ કેપ ઘટીને ₹૪૭૪ લાખ કરોડ આસપાસ પહોંચી ગયું છે.
બજારમાં આજના આ પતન પાછળના ૫ મુખ્ય કારણો:
૧. ઇરાન-અમેરિકા સંઘર્ષ ચરમસીમાએ: યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઇરાનના ૭ દિવસના યુદ્ધવિરામ અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) ખોલવાના પ્રસ્તાવને ફગાવી દેતાં મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધની સ્થિતિ વધુ વણસી છે.
૨. ક્રૂડ ઓઇલમાં ભડકો: ભૌગોલિક તણાવ વધતાં ક્રૂડ ઓઇલમાં ૨%નો ઉછાળો આવ્યો છે અને ભાવ બેરલ દીઠ $૧૦૭ની નજીક પહોંચી ગયા છે, જે ભારત જેવા આયાતકાર દેશ માટે ફુગાવાનું જોખમ ઊભું કરે છે.
૩. યુએસ બોન્ડ યીલ્ડમાં ઉછાળો: અમેરિકામાં ૧૦-વર્ષની ટ્રેઝરી બોન્ડ યીલ્ડ વધીને ૫.૨% અને ૩૦-વર્ષની યીલ્ડ ૫.૫%ને વટાવી ગઈ છે, જે ૨૦૦૪ પછીની સર્વોચ્ચ સપાટી છે.
૪. રૂપિયાનું ધોવાણ: ડૉલર સામે ભારતીય રૂપિયો ૧૪ પૈસા નબળો પડીને ૯૫.૮૯ની નીચલી સપાટીએ પહોંચ્યો છે, જેનાથી ૯૬ની સપાટી તૂટવાનો ભય ઊભો થયો છે.
૫. FIIની તોતિંગ વેચવાલી: વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો (FII) સતત નાણાં પાછા ખેંચી રહ્યા છે. ચાલુ મહિને ભારતીય બજારમાંથી ₹૨૫,૬૮૨ કરોડથી વધુના શેરો વેચવામાં આવ્યા છે.
બજારના નિષ્ણાતોના મતે, મધ્ય પૂર્વમાં અસ્થિરતા અને કૂદકે ને ભૂસકે વધતા ક્રૂડના ભાવ જ્યાં સુધી શાંત નહીં થાય, ત્યાં સુધી શેરબજારમાં રિકવરી થવી મુશ્કેલ જણાઈ રહી છે.
