લાંચ માંગનારા અધિકારીઓ સામે લોકોનો અવાજ એકઠો કરવા બનાવાયેલી એક વેબસાઇટે લોન્ચ થયા બાદ માત્ર 48 કલાકમાં જ ધમાકેદાર પ્રતિસાદ મેળવ્યો હતો. Bribes.fyi નામના આ પ્લેટફોર્મ પર 50 લાખથી વધુ રિક્વેસ્ટ આવી અને આશરે 2 લાખ નવા યુઝર્સ જોડાયા હતા. જોકે, આટલી ઝડપથી લોકપ્રિય બનેલી વેબસાઇટ થોડા જ સમયમાં અચાનક ઓફલાઇન થઈ ગઈ હતી.
દિલ્હીના 20 વર્ષીય B.Tech વિદ્યાર્થી આર્યન નિષાદે આ પ્લેટફોર્મ સાઇડ પ્રોજેક્ટ તરીકે બનાવ્યું હતું. અહીં લોકો સરકારી કચેરીમાં કથિત રીતે માંગવામાં આવેલી લાંચ અંગે અનામી રીતે માહિતી નોંધાવી શકતા હતા. વેબસાઇટ પર પોલીસ, RTO, રેવન્યુ, જમીન રેકોર્ડ અને પાસપોર્ટ વિભાગ જેવી સેવાઓ અંગે ફરિયાદો નોંધાઈ હતી.
17 ઓગસ્ટ સુધી પ્લેટફોર્મ પર 250થી વધુ શહેરોમાં 600થી વધુ રિપોર્ટ્સ નોંધાયા હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવામાં આવી રહ્યું જેમાં આશરે 37 ટકા નોંધોમાં યુઝર્સે જણાવ્યું હતું કે તેમણે લાંચ આપવાનો ઇનકાર કર્યો છતાં તેમનું કામ થઈ ગયું હતું. જોકે, આ આંકડા યુઝર્સ દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી હતી અને સત્તાવાર રીતે ચકાસાયેલા કેસ નહોતા.
વધતા ટ્રાફિક, સ્પામ, ડુપ્લિકેટ એન્ટ્રીઓ, ડેટા સુરક્ષા અને દુરુપયોગની શક્યતાઓને કારણે ટીમે વેબસાઇટ પોતાની મરજીથી બંધ કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. ટીમે સ્વીકાર્યું કે આટલી મોટી સંખ્યામાં મળતી માહિતી સુરક્ષિત રીતે સંભાળવા માટે જરૂરી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર તૈયાર નહોતું.
આ મામલે કાનૂની સવાલો પણ ઊભા થયા હતા. Prevention of Corruption Actની કલમ 8 હેઠળ જાહેર સેવકને અયોગ્ય લાભ આપવો અથવા આપવાનું વચન આપવું ગુનો છે. કાયદામાં મજબૂરીથી લાંચ આપનાર વ્યક્તિએ સાત દિવસમાં સંબંધિત સત્તાધિકારીને જાણ કરે તો અપવાદની જોગવાઈ છે. કાયદા નિષ્ણાતોના મતે જાહેર વેબસાઇટ પર પોતાની લાંચની કબૂલાત કરવી વ્યક્તિ માટે અલગ કાનૂની જોખમ ઊભું કરી શકે છે.
