વજન ઘટાડવા માટે ડાયટ શરૂ કરનારા લોકોના મનમાં એક સામાન્ય સવાલ હોય છે—રોટલી ખાવાથી વજન વધે છે કે ભાત ખાવાથી? ઘણીવાર વજન ઘટાડવા માટે લોકો ભાત સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દે છે અથવા રોટલીને પણ ડાયટમાંથી કાઢી નાખે છે. પરંતુ હકીકત થોડી અલગ છે.
રોટલી કે ભાતથી ખરેખર વજન વધે છે?
સામાન્ય રીતે માત્ર રોટલી કે ભાતને કારણે વજન વધતું નથી. દિવસભરમાં તમે કેટલી કેલરી લો છો, કેટલું પ્રમાણ ખાઓ છો અને તમારી શારીરિક પ્રવૃત્તિ કેટલી છે, તેના પર વજન વધવા-ઘટવાનો મોટો આધાર રહે છે.
રોટલી અને ભાત બંનેમાં કાર્બોહાઇડ્રેટ હોય છે, જે શરીરને ઊર્જા આપે છે. જો જરૂરિયાત કરતાં વધુ માત્રામાં ખાવામાં આવે અને શારીરિક પ્રવૃત્તિ ઓછી હોય, તો વધારાની ઊર્જા શરીરમાં ચરબીના સ્વરૂપે સંગ્રહાઈ શકે છે.

ભાત ખાવાથી વજન વધે છે?
ભાતને ઘણીવાર વજન વધારનાર ખોરાક માનવામાં આવે છે, પરંતુ એવું સીધું કહી શકાય નહીં. ભાતમાં પાણીનું પ્રમાણ વધુ હોવાથી રાંધેલા ભાતની એક સામાન્ય સર્વિંગમાં કેલરીની માત્રા પ્રમાણમાં ઓછી હોઈ શકે છે.
પરંતુ મોટી પ્લેટ ભાત સાથે ઘી, તેલવાળી દાળ, કઢી, પાપડ અને અન્ય વધારે કેલરીવાળી વસ્તુઓ લેવાથી કુલ કેલરી વધી શકે છે. તેથી ભાત કરતાં તેનું પ્રમાણ અને તેની સાથે શું ખાઈ રહ્યા છો તે વધુ મહત્વનું છે.
રોટલી વજન ઘટાડવામાં મદદ કરે છે?
ઘઉંની રોટલીમાં કાર્બોહાઇડ્રેટ ઉપરાંત થોડું ફાઇબર અને પ્રોટીન પણ હોય છે. ખાસ કરીને આખા ઘઉંના લોટની રોટલી ભોજનમાં સામેલ કરી શકાય છે.
પરંતુ અહીં પણ પ્રમાણ મહત્વનું છે. 3-4 રોટલી સાથે વધારે તેલવાળું શાક, મીઠાઈ અથવા અન્ય કેલરીવાળો ખોરાક લેવામાં આવે તો વજન ઘટાડવું મુશ્કેલ બની શકે છે.

વજન ઘટાડવું હોય તો શું ખાવું?
વજન ઘટાડવા માટે રોટલી કે ભાત સંપૂર્ણપણે બંધ કરવાની જરૂર નથી. તેના બદલે પ્લેટમાં સંતુલન રાખવું વધુ મહત્વનું છે.
- રોટલી અથવા ભાતનું પ્રમાણ નિયંત્રિત રાખો.
- દાળ, કઠોળ, પનીર, દહીં અથવા અન્ય પ્રોટીનયુક્ત ખોરાક સામેલ કરો.
- ભોજનમાં શાકભાજી અને સલાડનું પ્રમાણ વધારો.
- તળેલી વસ્તુઓ અને વધારે તેલ-ઘીનો ઉપયોગ ઓછો કરો.
- મીઠાઈ, બિસ્કિટ, નમકીન અને શરબત જેવા વધારાના કેલરીવાળા ખોરાકનું પ્રમાણ ઘટાડો.
- નિયમિત ચાલવું અથવા કસરત કરવી.

તો રોટલી ખાવી કે ભાત?
જો તમારો હેતુ વજન ઘટાડવાનો છે, તો રોટલી અને ભાત બંને ખાઈ શકાય છે. તમારા માટે કયો વિકલ્પ વધુ યોગ્ય છે તે તમારી પસંદગી, કુલ આહાર, શરીરની જરૂરિયાત અને દિવસની શારીરિક પ્રવૃત્તિ પર આધાર રાખે છે.
અંતિમ વાત
વજન રોટલી કે ભાતમાંથી કોઈ એક વસ્તુથી સીધું વધતું નથી. મુખ્ય બાબત છે—કુલ કેલરીનું પ્રમાણ, ખોરાકની ગુણવત્તા, સર્વિંગ સાઇઝ અને શારીરિક પ્રવૃત્તિ. તેથી ભાત સંપૂર્ણપણે બંધ કરવાની કે માત્ર રોટલી જ ખાવાની જરૂર નથી. સંતુલિત આહાર અને યોગ્ય પ્રમાણ જ વજન નિયંત્રણની ચાવી છે.
નોંધ: વજન ઘટાડવા માટે દરેક વ્યક્તિની જરૂરિયાત અલગ હોઈ શકે છે. કોઈ ખાસ આરોગ્ય સમસ્યા હોય અથવા લાંબા સમયથી વજન સંબંધિત સમસ્યા હોય તો ડાયટમાં મોટો ફેરફાર કરતાં પહેલાં ડૉક્ટર અથવા રજિસ્ટર્ડ ડાયટિશિયનની સલાહ લેવી યોગ્ય છે.








