અફઘાનિસ્તાનમાં અવારનવાર આવતા ભૂકંપની ઘટનાઓ વધી ગઇ છે. આજે વહેલી સવારે જ ફરી એકવાર 4.6 ની તીવ્રતાએ ધરા ધ્રૂજી હતી. જેના કારણે લોકો ફફડી ગયા હતા અને ઊંઘમાંથી જ ઊઠીને ઘર બહાર દોટ મૂકવાની ફરજ પડી હતી.

ભૂકંપનું કેન્દ્ર 50 કિ.મી. ઊંડે હતું 

નેશનલ સેન્ટર ફોર સિસ્મોલોજીના અહેવાલ અનુસાર ભૂકંપનું કેન્દ્ર 50 કિ.મી. ઊંડે હતું. જોકે અત્યાર સુધી કોઇ મોટી જાનહાનિ કે માલહાનિના અહેવાલ સામે આવ્યા નથી. ઉલ્લેખનીય છે કે અગાઉ અફઘાનિસ્તાનમાં અનેકવાર ભારે ભૂકંપના આંચકા અનુભવાયા છે જેની અસર ભારતના દિલ્હી તથા ઉત્તર ભારતના અનેક રાજ્યોમાં જોવા મળી ચૂકી છે. 

કેટલું તીવ્ર, કેટલું જોખમી?

ભૂકંપ કેટલો ખતરનાક છે? તે રિક્ટર સ્કેલ પર માપવામાં આવે છે. ભૂકંપમાં, રિક્ટર સ્કેલનો દરેક સ્કેલ અગાઉના સ્કેલ કરતા ૧૦ ગણો વધુ ખતરનાક હોય છે.

• ૦ થી ૧.૯ ની તીવ્રતાવાળા ધરતીકંપ માત્ર સિસ્મોગ્રાફ દ્વારા શોધી શકાય છે.
• જ્યારે ૨ થી ૨.૯ ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવે છે, ત્યારે થોડું કંપન થાય છે.જ્યારે
• ૩ થી ૩.૯ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવે છે ત્યારે એવું લાગે છે કે જાણે કોઈ ટ્રક ત્યાંથી પસાર થઈ ગઈ હોય.
• ૪ થી ૪.૯ની તીવ્રતાના ભૂકંપમાં વિન્ડો તૂટી શકે છે. દિવાલો પર લટકતી ફ્રેમ્સ પડી શકે છે.
• ૫ થી ૫.૯ની તીવ્રતાના ભૂકંપમાં ઘરનું ફર્નિચર હલી શકે છે.
• ૬ થી ૬.૯ ની તીવ્રતાનો ધરતીકંપ ઇમારતોના પાયામાં તિરાડ પડી શકે છે, જેનાથી ઉપરના માળને નુકસાન થાય છે.
• જ્યારે ૭ થી ૭.૯ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવે છે ત્યારે ઇમારતો ધરાશાયી થાય છે.
• ૮ થી ૮.૯ની તીવ્રતાના ભૂકંપમાં ઈમારતો તેમજ મોટા પુલ ધરાશાયી થઈ શકે છે.
• ૯ કે તેથી વધુ તીવ્રતાનો ધરતીકંપ મોટાપાયે વિનાશનું કારણ બને છે. જો કોઈ ખેતરમાં ઊભું હોય, તો તે પૃથ્વીને ધ્રુજારી જોશે. જો સમુદ્ર નજીક છે, તો સુનામી આવી શકે છે.

ઈરાન અને ઈઝરાયલ વચ્ચેના યુદ્ધનો આજે આઠમો દિવસ છે. ઈઝરાયલના સંરક્ષણ પ્રધાન ઈઝરાયલ કાત્ઝે કહ્યું કે ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીને જીવવાનો કોઈ અધિકાર નથી. ઈરાન પછી ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયે હવે ઈઝરાયલમાંથી ભારતીય નાગરિકોને પણ બહાર કાઢવાની જાહેરાત કરી છે.

ઈઝરાયલ શું ઇચ્છે છે?
મહત્વનો પ્રશ્ન એ છે કે ઈઝરાયલ શું ઇચ્છે છે? ઈઝરાયલ કહે છે કે ઈરાનનો પરમાણુ કાર્યક્રમ તેના અસ્તિત્વ માટે ખતરો છે. 13 જૂને જ્યારે તેણે ઈરાન પર હુમલો કર્યો ત્યારે તેણે કહ્યું હતું કે આ ઈસ્લામિક દેશ પરમાણુ શસ્ત્રો બનાવવાથી માત્ર એક ડગલું દૂર છે. ઈઝરાયલ સ્પષ્ટપણે કહે છે કે તે ઈરાનને એવા પરમાણુ શસ્ત્રો મેળવવા દેશે નહીં જે ફક્ત તેના માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વ માટે ખતરો છે. જો અમેરિકા પણ ઈરાન અને ઈઝરાયલ વચ્ચેના આ યુદ્ધમાં સામેલ થાય છે, તો ચોક્કસપણે મધ્ય પૂર્વમાં પરિસ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ શકે છે.

ઈરાનનો પરમાણુ કાર્યક્રમ તેના અસ્તિત્વ માટે ખતરો
ઈઝરાયલ કહે છે કે ઈરાનનો પરમાણુ કાર્યક્રમ તેના અસ્તિત્વ માટે ખતરો છે. 13 જૂને જ્યારે તેણે ઈરાન પર હુમલો કર્યો ત્યારે તેણે કહ્યું હતું કે આ ઈસ્લામિક દેશ પરમાણુ શસ્ત્રો બનાવવાથી માત્ર એક ડગલું દૂર છે. ઈઝરાયલ સ્પષ્ટપણે કહે છે કે તે ઈરાનને એવા પરમાણુ શસ્ત્રો મેળવવા દેશે નહીં જે ફક્ત તેના માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વ માટે ખતરો છે.
જો અમેરિકા પણ ઈરાન અને ઈઝરાયલ વચ્ચેના આ યુદ્ધમાં સામેલ થાય છે.તો ચોક્કસપણે મધ્ય પૂર્વમાં પરિસ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ શકે છે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન પર હુમલો કરવાની યોજનાને મંજૂરી આપી
આ ઉપરાંત મળતી માહિતી મુજબ, અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન પર હુમલો કરવાની યોજનાને મંજૂરી આપી દીધી છે પરંતુ હજુ સુધી અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી. ટ્રમ્પે કહ્યું કે તેઓ ઈરાન પર હુમલો કરવા માંગતા નથી. પરંતુ જો ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમને સમાપ્ત કરવા માટે આવું કરવું જરૂરી બને તો તેઓ કાર્યવાહી કરવા તૈયાર છે.

વિશ્વમાં અત્યારે સ્થિતિ ખૂબ જ ભયાનક ચાલી રહી છે. યુદ્ધના વાદળ તો દરેક દેશો પર મંડરાઈ રહ્યાં છે. તેવામાં ભૂકંપની ઘટનાઓ પણ વધી રહી છે. જાપાન આજે એક પ્રચંડ ભૂકંપથી હચમચી ઉઠ્યું છે. જાપાનના હોક્કાઇડો કિનારે એક શક્તિશાળી ભૂકંપ આવ્યો, જેની તીવ્રતા રિક્ટર સ્કેલ પર 6.1 નોંધાઈ છે. જાપાન હવામાન એજન્સીએ ભૂકંપની પુષ્ટિ કરી છે.

જાપાન હવામાન એજન્સીએ કહ્યું કે, ગુરુવારેના રોજ જાપાનના હોક્કાઇડો ક્ષેત્રમાં નેમુરો દ્વીપકલ્પના દક્ષિણપૂર્વ કિનારે ભૂકંપ આવ્યો હતો. ભૂકંપનું કેન્દ્રબિંદુ 42.8 ડિગ્રી ઉત્તર અક્ષાંશ અને 146.4 ડિગ્રી પૂર્વ રેખાંશ પર જોવા મળ્યું છે.

જાપાનમાં મોટાભાગે ભૂકંપ આવે એટલે સુનામીની આગાહી કરવામાં આવતી હોય છે. જોકે હજુ સુધી સુનામીની કોઈ ચેતવણી જારી કરવામાં આવી નથી, ભૂકંપના જોરદાર આંચકાથી આ વિસ્તારમાં રહેતા લોકોમાં ગભરાટ ફેલાયો છે. અત્યારે ભૂકંપ ખૂબ જ આવી રહ્યાં છે. થોડા દિવસ પહેલા પણ 5.9ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવ્યો હતો.

કેટલું તીવ્ર, કેટલું જોખમી?

ભૂકંપ કેટલો ખતરનાક છે? તે રિક્ટર સ્કેલ પર માપવામાં આવે છે. ભૂકંપમાં, રિક્ટર સ્કેલનો દરેક સ્કેલ અગાઉના સ્કેલ કરતા ૧૦ ગણો વધુ ખતરનાક હોય છે.

• ૦ થી ૧.૯ ની તીવ્રતાવાળા ધરતીકંપ માત્ર સિસ્મોગ્રાફ દ્વારા શોધી શકાય છે.
• જ્યારે ૨ થી ૨.૯ ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવે છે, ત્યારે થોડું કંપન થાય છે.જ્યારે
• ૩ થી ૩.૯ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવે છે ત્યારે એવું લાગે છે કે જાણે કોઈ ટ્રક ત્યાંથી પસાર થઈ ગઈ હોય.
• ૪ થી ૪.૯ની તીવ્રતાના ભૂકંપમાં વિન્ડો તૂટી શકે છે. દિવાલો પર લટકતી ફ્રેમ્સ પડી શકે છે.
• ૫ થી ૫.૯ની તીવ્રતાના ભૂકંપમાં ઘરનું ફર્નિચર હલી શકે છે.
• ૬ થી ૬.૯ ની તીવ્રતાનો ધરતીકંપ ઇમારતોના પાયામાં તિરાડ પડી શકે છે, જેનાથી ઉપરના માળને નુકસાન થાય છે.
• જ્યારે ૭ થી ૭.૯ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવે છે ત્યારે ઇમારતો ધરાશાયી થાય છે.
• ૮ થી ૮.૯ની તીવ્રતાના ભૂકંપમાં ઈમારતો તેમજ મોટા પુલ ધરાશાયી થઈ શકે છે.
• ૯ કે તેથી વધુ તીવ્રતાનો ધરતીકંપ મોટાપાયે વિનાશનું કારણ બને છે. જો કોઈ ખેતરમાં ઊભું હોય, તો તે પૃથ્વીને ધ્રુજારી જોશે. જો સમુદ્ર નજીક છે, તો સુનામી આવી શકે છે.

ગુજરાતમાં ગઇરાત્રિથી મેઘરાજેએ દક્ષિણના જિલ્લાઓમાં તબાહી મચાવી છે. મોડીરાતથી શરૂ થયેલો વરસાદ હજુ પણ કહેર વર્તાવી રહ્યો છે. આજે સવારથી જ વલસાડ જિલ્લામાં જળબંબાકારની સ્થિતિ સર્જાઇ છે. સવારતી અહીં પાંચ ઇંચ વરસાદ ખાબકતા જિલ્લાની મોટાભાગની નદીઓ ગાંડીતૂર બની છે, અનેક વિસ્તારોમાં પાણી ભરતા 32થી વધુ રૉડ રસ્તાને બંધ કરવા પડ્યા છે. ખાસ વાત છે કે, નદીઓમાં નવા નીર આવતા નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને સાવધાન કરવામાં આવ્યા છે, અને NDRFની ટીમ પણ અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોની મુલાકાતે વલસાડમાં પહોંચી ગઇ છે

સવારથી વલસાડ જિલ્લામાં ભારે વરસાદ ખાબકી રહ્યો છે. જેના કારણે વલસાડ કલેક્ટરે પણ નીચાણવાળા વિસ્તારોની મુલાકાત લીધી છે અને NDRFની ટીમ પણ પણ રાહત અને બચાવ કાર્ય માટે પહોંચી ચૂકી છે. હાલની સ્થિતિની વાત કરીએ તો મધુબન ડેમની જળસપાટી સતત વધી રહી છે. દર કલાકે ડેમમાંથી દમણ ગંગા નદીમાં 25 હજારથી વધુ ક્યૂસેક પાણીને છોડાઇ રહ્યું છે.

રસ્તાઓની સ્થિતિની વાત કરીએ તો, વલસાડ જિલ્લામાં કુલ 37 રોડ-રસ્તા બંધ કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં પંચાયત હસ્તકના 34 રૉડ અને 3 સ્ટેટ હાઇવે સામેલ છે. હાલમં મધુબન ડેમમાં પાણી સતત વધી રહ્યું છે. આ ઉપરાંત નવસારી જિલ્લામાં પંચાયત હસ્તકના 19 રસ્તા અવરોધાયા છે, જેમાં વાંસદા તાલુકાના 14 રસ્તા, નવસારી તાલુકાના 2 રસ્તા તેમજ ચીખલીના 2 અને ખેરગામના 1 રસ્તો પ્રભાવિત થયો છે.

હવામાન વિભાગના જણાવ્યા પ્રમાણે, આજે બુધવારે ગુજરાતના 11 જિલ્લામાં ઓરેન્જ એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. જેમાં સૌરાષ્ટ્ર અને દક્ષિણ ગુજરાતના અમુક જિલ્લામાં ઓરેન્જ એલર્ટ જાહેર કરાયું છે. ભરૂચ, સુરત, નવસારી, તાપી, ડાંગ, નવસારી, વલસાડ, દાદરા અને નગર હવેલી અને દમણ તેમજ સૌરાષ્ટ્રમાં પોરબંદર, જૂનાગઢ, ગીર સોમનાથ, દીવ, અમરેલી અને ભાવનગરમાં અતિ ભારે વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે. આ સિવાય 11 જિલ્લામાં યલો એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. જેમાં રાજકોટ, બોટાદ, બનાસકાંઠા, સાબરકાંઠા, અરવલ્લી, મહીસાગર, દાહોદ, પંચમહાલ, વડોદરા, છોટા ઉદેપુર, નર્મદામાં ભારે વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે.