અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સત્તામાં આવતાની સાથે જ તેમણે સમગ્ર વિશ્વમાં પારસ્પરિક ટેરિફ લાદીને સનસનાટી મચાવી દીધી. પરંતુ ટેરિફ યુદ્ધની અર્થતંત્ર પર અસર અને વિવિધ દેશોની સરકારો સાથેની વાટાઘાટો પછી, આ ટેરિફના અમલીકરણની તારીખ લંબાવવામાં આવી અને ટ્રમ્પે થોડા સમય માટે રાહત આપી. ભારત માટે પારસ્પરિક ટેરિફની અંતિમ તારીખ 9 જુલાઈ હતી.
હવે જ્યારે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના પારસ્પરિક ટેરિફ ટાળવા માટે 9 જુલાઈની અંતિમ તારીખ નજીક આવી રહી છે, ત્યારે ભારત સરકારે વિશ્વની સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા સાથે એક સરળ સોદો કરવાનો સંકેત આપ્યો છે. પરંતુ તે જ સમયે, તેણે ભારતના ખેડૂતો અને પશુપાલકોના શ્રેષ્ઠ હિતને સુનિશ્ચિત કરવા માટે જરૂરી લાલ રેખા દોરવાની સ્પષ્ટ પ્રતિબદ્ધતા પણ વ્યક્ત કરી છે.
ગયા અઠવાડિયે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નિવેદન પર પ્રતિક્રિયા આપતા કે નવી દિલ્હી સાથેના વચગાળાના દ્વિપક્ષીય વેપાર કરાર (BTA) ભારતીય બજારને અમેરિકા માટે “ખુલ્લું” કરશે, નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે કહ્યું: “હા, અમને એક મોટો, સરસ, સુંદર સોદો કરવો ગમશે; કેમ નહીં?”
શું ભારત-અમેરિકા વેપાર સોદા પર સંમત થયા છે?
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે તાજેતરમાં એમ પણ કહ્યું હતું કે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના વેપાર કરાર અંગેની સ્થિતિ જુલાઈ 8 સુધીમાં સંપૂર્ણપણે સ્પષ્ટ થઈ જશે. ટ્રમ્પના મતે, આ કરારમાં આવનારા તમામ અવરોધો ટૂંક સમયમાં દૂર થઈ શકે છે અને તેમાં IT, ઉત્પાદન, સેવાઓ તેમજ ઓટોમોબાઈલ જેવા ક્ષેત્રોનો સમાવેશ થઈ શકે છે. જોકે, ભારતીય પક્ષ તરફથી નાણામંત્રીના નિવેદન બાદ પણ આ કરાર અંગેની સંપૂર્ણ પરિસ્થિતિ હજુ સ્પષ્ટ નથી. આ અંગે ટૂંક સમયમાં વધુ અપડેટ મળવાની શક્યતા છે.
ભારત માટે વેપાર કરારનું મહત્વ
નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે ફાઇનાન્સિયલ એક્સપ્રેસને આપેલા એક ઇન્ટરવ્યુમાં અમેરિકા સાથેના વેપાર કરાર ભારત માટે શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે તે પણ સમજાવ્યું. તેમણે કહ્યું, “આપણે જે બિંદુએ છીએ અને આપણા ધ્યેય મુજબ, મજબૂત અર્થતંત્રો સાથે આપણે જેટલા વહેલા આવા કરાર કરીશું, તે આપણા માટે વધુ સારા રહેશે.” આ દર્શાવે છે કે ભારત વૈશ્વિક સ્તરે મજબૂત આર્થિક ભાગીદારી બનાવવા આતુર છે, પરંતુ તે પોતાના રાષ્ટ્રીય હિતો સાથે કોઈ સમાધાન કરવા તૈયાર નથી.
