હમાસ અને ઇઝરાઇલનું યુદ્ધ વધુ ભયંકર બની રહ્યું છે. યુદ્ધની શરૂઆત હમાસે કરી હતી. તેણે ઇઝરાઇલી મ્યુઝીક ફેસ્ટીવલમાં લોકોને મોતને ઘાટ ઉતારી ઘણા લોકોનું અપહરણ કરી લીધું હતું. હવે આ આતંકવાદી જૂથ અપહરણ કરાયેલા લોકો અને બાળકોના વીડિયો જાહેર કરી રહ્યું છે. હાલમાં જ એક છોકરીની ક્લિપ આવી છે જેમાં આતંકવાદીઓ તેના તૂટેલા હાથની સારવાર કરી રહ્યા છે. આ એક પ્રકારનું મનોવૈજ્ઞાનિક યુદ્ધ છે જે હમાસે ઇઝરાઇલ સામે ચલાવ્યું છે.
આતંકવાદી સંગઠનો દ્વારા આવા વીડિયો પણ આવી રહ્યા છે જેમાં ગાઝાના ઘાયલ અને રડતા લોકો જોવા મળી રહ્યા છે. હુમલા પહેલા ઈઝરાઇલે ગાઝા પટ્ટીમાં રહેતા લોકોને તેમના ઘર છોડવા કહ્યું હતું, પરંતુ હમાસે તેમને આમ કરતા રોક્યા હતા. ઈરાદો સ્પષ્ટ હતો કે ઈઝરાયેલ રહેણાંક વિસ્તારો પર હુમલો કરી શકે નહીં. અને જો તે થોડો હુમલો કરે તો પણ, હમાસે ઘાયલ લોકોને બતાવીને બધી સહાનુભૂતિ એકત્ર કરી લે.
સમય સાથે મનોવૈજ્ઞાનિક યુદ્ધ વધુ આધુનિક બન્યું. પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન ફાઇટર પ્લેનમાંથી પત્રિકાઓ છોડવામાં આવી હતી, જેમાં વાહિયાત વાતો લખવામાં આવી હતી. ઘણી વખત, દુશ્મન સૈન્યને આત્મસમર્પણ કરવા અથવા રહસ્યો આપવાના બદલામાં રાશન અથવા પૈસાનું વચન આપવામાં આવ્યું હતું. જર્મન ટુકડીએ પર્યાપ્ત ખોરાક અને તબીબી સારવારના બદલામાં ઘણી જગ્યાએ આત્મસમર્પણ કર્યું હતું. આ સાથે યુદ્ધ ઝડપથી સમાપ્ત થઈ શકે છે. બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન વાત આગળ વધી. અમેરિકન આર્મીએ ‘ઘોસ્ટ આર્મી’ તૈયાર કરવાનું શરૂ કર્યું. કાગળ અને પ્લાસ્ટિકની બનેલી મોટી ટાંકીઓ અને નકલી સાધનો સાથે રેલીઓ કાઢવામાં આવશે. આનાથી એવી છાપ પડી કે તેની પાસે વિશાળ સૈન્ય અને શસ્ત્રો છે.
એક ડગલું આગળ વધીને અમેરિકાએ નકલી રેડિયો અવાજો બનાવ્યા. આ નબળા સંકેતો સાથે તૈયાર કરવામાં આવ્યા હતા જેથી જર્મની વિચારે કે તેણે કોઈ અમેરિકન ગુપ્તચરને પકડ્યું છે. સંદેશાઓ નકલી હોવાથી જર્મનોનું ધ્યાન ભટકી જતું અને અમેરિકા સહિતના સાથી દેશોને તેમનું કામ કરી જતા. ઉત્તર કોરિયા પણ આ કામ સતત કરી રહ્યું છે. તેણે બોર્ડર પર લાઉડસ્પીકર લગાવ્યા છે જેના દ્વારા તે સતત દક્ષિણ કોરિયા વિરુદ્ધ બોલે છે અને પોતાની ભલાઈનો પ્રચાર પણ કરે છે.
આ પણ વાંચો :-
