વિશ્વભરમાં વધતી ગરમી અને હીટવેવ વચ્ચે જાપાને એક અનોખી કૂલિંગ ટેક્નોલોજી રજૂ કરી છે. ‘ડો હિએમોન બોક્સ (Do Hiemon Box)’ નામનું આ વ્યક્તિગત કૂલિંગ કેબિન, જેને લોકો ‘હ્યુમન રેફ્રિજરેટર’ તરીકે ઓળખી રહ્યા છે, શરીરનું તાપમાન ઝડપથી ઘટાડવા માટે બનાવવામાં આવ્યું છે. આ ઉપકરણ ખાસ કરીને બાંધકામ સાઇટ, ફેક્ટરી અને ખુલ્લામાં કામ કરતા કર્મચારીઓને હીટસ્ટ્રોકથી બચાવવા માટે વિકસાવવામાં આવ્યું છે.
જાપાની કંપની SDRS દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલા આ કેબિનમાં એક સમયે માત્ર એક વ્યક્તિ બેસી શકે છે. અંદરનું તાપમાન આશરે 15 ડિગ્રી સેલ્સિયસ રાખવામાં આવે છે, જ્યારે માથું, ગરદન, ખભા અને પીઠ તરફ 5 ડિગ્રી સેલ્સિયસની ઠંડી હવા છોડવામાં આવે છે. કંપનીનો દાવો છે કે લગભગ 5 મિનિટમાં શરીરને ઠંડકનો અનુભવ થાય છે, જ્યારે 10 મિનિટમાં ગરમીથી થતી થાક, અસ્વસ્થતા અને હીટ એક્ઝોસ્ટનના લક્ષણોમાં રાહત મળી શકે છે. વધુ પડતી ઠંડકથી બચાવવા માટે કેબિન 20 મિનિટ બાદ આપમેળે બંધ થઈ જાય છે.
આ કૂલિંગ બૂથની બીજી મહત્વની વિશેષતા તેની ઊર્જા કાર્યક્ષમતા છે. ઉત્પાદક કંપનીના જણાવ્યા મુજબ, આ ઉપકરણ પરંપરાગત સ્પોટ એર કન્ડીશનરની સરખામણીએ લગભગ અડધી વીજળીનો ઉપયોગ કરે છે, જેના કારણે ઉદ્યોગો માટે તે વધુ ઉપયોગી બની શકે છે.
જાપાનમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી ગરમીનું પ્રમાણ સતત વધી રહ્યું છે અને અનેક વિસ્તારોમાં તાપમાન 40 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી પણ વધુ નોંધાઈ રહ્યું છે. આવી પરિસ્થિતિમાં બહાર કામ કરતા લોકો માટે આ કેબિન જીવનરક્ષક સાબિત થઈ શકે છે. હાલમાં તેની કિંમત લગભગ 15 લાખ યેન (ભારતીય ચલણ મુજબ અંદાજે ₹8.8 થી ₹9 લાખ) છે અને તેનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે ઉદ્યોગો, સરકારી સંસ્થાઓ તથા જાહેર સ્થળો માટે ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવી રહ્યો છે.
