ઇંગ્લેન્ડમાં ‘HER2-લો એડવાન્સ્ડ બ્રેસ્ટ કેન્સર’ (સ્તન કેન્સર) સામે લડી રહેલી હજારો મહિલાઓ માટે એક અત્યંત રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. લાંબા સમયની રાહ જોયા બાદ, બ્રિટનની નેશનલ હેલ્થ સર્વિસ (NHS) દ્વારા ‘એન્હર્તુ’ (Enhertu) નામની દવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે. સંશોધનો દર્શાવે છે કે આ અદભુત દવા દર્દીઓનું આયુષ્ય સરેરાશ સાત મહિના અને કેટલાક કિસ્સાઓમાં તો ત્રણ વર્ષ સુધી વધારી શકે છે. આ નિર્ણય અસાધ્ય કેન્સરનો સામનો કરી રહેલી આશરે ૧,૦૦૦ જેટલી મહિલાઓ માટે એક નવું જીવનદાન સાબિત થવા જઈ રહ્યો છે.
કેન્સરને વિશ્વની સૌથી ખતરનાક અને જીવલેણ બીમારીઓમાંની એક ગણવામાં આવે છે. મહિલાઓમાં સ્તન કેન્સરનું પ્રમાણ સૌથી વધુ જોવા મળે છે. વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઇઝેશન (WHO) ના રિપોર્ટ અનુસાર, વિશ્વભરમાં દર વર્ષે અંદાજિત ૬.૯૪ લાખ લોકો બ્રેસ્ટ કેન્સરને કારણે પોતાનો જીવ ગુમાવે છે. ભારતમાં પણ સ્થિતિ ચિંતાજનક છે, જ્યાં દર વર્ષે ૮૦ હજારથી વધુ મહિલાઓ આ બીમારીનો શિકાર બને છે. આરોગ્ય નિષ્ણાતોના મતે, લોકોમાં કેન્સરની બીમારી કરતાં તેના નામનો ડર વધુ હોય છે; ‘કેન્સર’ શબ્દ સાંભળતા જ મનમાં મોતનો ખ્યાલ આવી જાય છે. જોકે, છેલ્લા કેટલાક દાયકાઓમાં મેડિકલ સાયન્સે નોંધપાત્ર પ્રગતિ કરી છે. હવે એવી અનેક અસરકારક દવાઓ ઉપલબ્ધ છે જે માત્ર કેન્સરને મટાડવામાં જ નહીં, પરંતુ દર્દીના જીવનની ગુણવત્તા સુધારવામાં પણ મદદરૂપ થઈ રહી છે.
ઇંગ્લેન્ડની સરકારી સ્વાસ્થ્ય સેવામાં ‘એન્હર્તુ’ નો સમાવેશ કરવાના નિર્ણયથી દર્દીઓ અને કેન્સર સંસ્થાઓમાં ખુશીની લહેર છે. આ દવા ખાસ પ્રકારના અને ગંભીર બ્રેસ્ટ કેન્સર માટે વપરાય છે, જ્યાં કેન્સર શરીરના અન્ય ભાગોમાં ફેલાવવાનું સતત જોખમ રહેલું હોય છે. શરૂઆતમાં, બ્રિટનની દવાઓનું મૂલ્યાંકન કરતી સંસ્થાએ આ દવાની ઊંચી કિંમત અને તેનાથી મળતા ફાયદાઓને ધ્યાનમાં રાખીને તેને આર્થિક રીતે પર્યાપ્ત ફાયદાકારક ન માની મંજૂરી આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. પરંતુ, દર્દીઓની લાંબી ઝુંબેશ બાદ હવે આ નિર્ણયમાં મોટો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે.
‘એન્હર્તુ’ ને તબીબી ભાષામાં ‘ટ્રાસ્ટુઝુમેબ ડેરક્સ્ટેકેન’ (Trastuzumab deruxtecan) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ દવા ઇન્ફ્યુઝન દ્વારા એટલે કે નસ વાટે ધીમે-ધીમે શરીરમાં પહોંચાડવામાં આવે છે અને સામાન્ય રીતે દર ત્રણ અઠવાડિયે એક વાર આપવામાં આવે છે. અમેરિકામાં આ દવાનો ખર્ચ પ્રતિ દર્દી દર મહિને અંદાજે ૧૦,૦૦૦ પાઉન્ડ (લગભગ ૧૨.૮૧ લાખ રૂપિયા) છે.
ગયા વર્ષે શિકાગોમાં યોજાયેલી ‘અમેરિકન સોસાયટી ઓફ ક્લિનિકલ ઓન્કોલોજી’ ની બેઠકમાં રજૂ થયેલા સંશોધન મુજબ, શરીરના અન્ય ભાગોમાં ફેલાઈ ચૂકેલા બ્રેસ્ટ કેન્સર માટે આ દવા અત્યંત પ્રભાવી મુખ્ય ઉપચાર બની શકે છે.
NHS ઇંગ્લેન્ડના કીમોથેરાપી માટેના રાષ્ટ્રીય વિશેષજ્ઞ સલાહકાર અને મેડિકલ ઓન્કોલોજિસ્ટ ડૉ. એન રિગ જણાવે છે કે, આ દવા જીવલેણ કેન્સરનો શિકાર બનેલી મહિલાઓને વધુ સમય સુધી જીવવાની તક આપી શકે છે. ભલે આ દવાની કિંમત વધુ હોય, પરંતુ તે દર્દીઓને જીવનની અમૂલ્ય ક્ષણો પ્રદાન કરે છે, જે સૌથી મોટી બાબત છે.
