નદીમાં તરતું પ્લાસ્ટિક જોઈને મોટાભાગના લોકો નાક-મોઢું ઢાંકી આગળ વધી જાય, પરંતુ મધ્યપ્રદેશના એક 20 વર્ષીય યુવાને ગંદકી જોઈને રસ્તો બદલવાને બદલે પોતે જ નદીમાં ઉતરવાનું નક્કી કર્યું હતું. રાજગઢ જિલ્લાના બિયાવરાના B.Sc. વિદ્યાર્થી સુરેન્દ્ર સિંહ ચૌધરી, સોશિયલ મીડિયા પર ‘બિટ્ટુ તબાહી’ તરીકે જાણીતા છે. અજનાર નદીની સફાઈ માટે શરૂ કરેલા તેમના અભિયાનની હવે દેશભરમાં ચર્ચા થઈ રહી છે અને નેધરલેન્ડની જાણીતી પર્યાવરણ સંસ્થા The Ocean Cleanup તરફથી તેમને કામ સાથે જોડાવાનું આમંત્રણ પણ મળ્યું છે.
અહેવાલો અનુસાર બિટ્ટુએ 26 જાન્યુઆરી 2026થી અજનાર નદીના પ્રદૂષિત હિસ્સાની સફાઈ શરૂ કરી હતી. નદીમાં જમા થયેલું પ્લાસ્ટિક, બોટલો, શેવાળ અને અન્ય કચરો તે પોતાના હાથથી બહાર કાઢતો હતો. તેની શરૂઆત કોઈ મોટા બજેટ કે ભારે મશીનરીથી નહોતી થઈ. સામાન્ય સાધનો અને પોતાના સમય-મહેનતના આધારે તેઓ સતત કામ કરતો રહ્યો હતો.
બિટ્ટુએ સફાઈ દરમિયાન નદીની ‘પહેલાં અને પછીની’ તસવીરો તથા વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર શેર કર્યા હતો. આ પોસ્ટ્સ વાયરલ થતાં તેમના કામે લોકોનું ધ્યાન ખેંચ્યું હતું. ઉદ્યોગપતિ આનંદ મહિન્દ્રા સહિત અનેક લોકોએ તેના પ્રયાસની પ્રશંસા કરી હતી. મધ્યપ્રદેશના મુખ્યમંત્રી મોહન યાદવે પણ બિટ્ટુની મુલાકાત લઈને તેમના પ્રયાસને બિરદાવ્યો હતો.
મળેલી સૌથી મોટી માન્યતા જોકે વિદેશથી આવી. The Ocean Cleanupના સ્થાપક અને CEO બોયાન સ્લેટે બિટ્ટુના કામ અંગેની સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ પર પ્રતિક્રિયા આપતાં તેને પોતાની સંસ્થા સાથે કામ કરવા માટે આમંત્રણ આપ્યું હતું. આ પ્રસ્તાવ બાદ બિટ્ટુનું સ્થાનિક સ્તરે શરૂ થયેલું અભિયાન આંતરરાષ્ટ્રીય ચર્ચામાં આવી ગયું છે.
બિટ્ટુની કહાનીનો સૌથી મોટો સંદેશ એ છે કે બદલાવ માટે હંમેશા મોટી સંસ્થા, મોટું બજેટ કે મોટી ટીમની જરૂર પડે એવું નથી. પરંતુ તેમની કામગીરી સામે સ્થાનિક સ્વચ્છતા અને કચરા વ્યવસ્થાપનની વ્યવસ્થા અંગે પણ પ્રશ્નો ઊભા થયા છે. એક વ્યક્તિએ સમસ્યા જોઈને શરૂઆત કરી, હવે સવાલ એ છે કે આ પ્રયાસને લાંબા ગાળાની વ્યવસ્થામાં કોણ ફેરવશે?
