જો તમે ફાર્મા સેક્ટર, વ્યાપાર કે વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થામાં રસ ધરાવતા હોવ, તો આ સમાચાર તમારા માટે અત્યંત અગત્યના છે. અમેરિકાએ ભારતમાંથી આયાત થતી અમુક પસંદગીની દવાઓ અને તેને બનાવવામાં વપરાતા કાચા માલ (રો-મટિરિયલ્સ) પર ટેરિફ (આયાત ડ્યૂટી) શૂન્ય કરવાનો ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે.
અમેરિકાના વાણિજ્ય વિભાગ દ્વારા તાજેતરમાં એક નવી યાદી બહાર પાડવામાં આવી છે. આ યાદી મુજબ, ભારતમાંથી અમેરિકા મોકલવામાં આવતી કેટલીક અત્યંત મહત્વની અને જીવનરક્ષક દવાઓ પર હવે કોઈ જ ટેરિફ લાગશે નહીં. આ રાહત એવા સમયે આપવામાં આવી છે જ્યારે વોશિંગ્ટન આગામી 29 સપ્ટેમ્બરથી કેટલીક પેટન્ટેડ ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રોડક્ટ્સ પર 100% ટેરિફ લાદવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે.
કઈ દવાઓને મળશે ‘ઝીરો ટેરિફ’નો લાભ?
આ ખાસ યાદીમાં નીચે મુજબની દવાઓનો સમાવેશ થાય છે:
- ઓર્ફન ડ્રગ્સ (ખૂબ જ દુર્લભ બીમારીઓની સારવાર માટેની દવાઓ)
- ફર્ટિલિટી દવાઓ અને ન્યુક્લિયર મેડિસિન
- સેલ અને જીન થેરાપી તથા પ્લાઝમા આધારિત થેરાપી
- એન્ટીબોડી-ડ્રગ કોન્જુગેટ્સ
આ ઉપરાંત, રાસાયણિક અને જૈવિક જોખમો સામે રક્ષણ આપતા મેડિકલ કાઉન્ટરમેઝર પ્રોડક્ટ્સ તથા પશુઓના સ્વાસ્થ્યને લગતી કેટલીક દવાઓ પણ આમાં સામેલ છે.
શું આ નિયમ તમામ પ્રોડક્ટ્સ પર લાગુ પડશે?
ના, આ ઝીરો ટેરિફની છૂટછાટ ભારતથી નિકાસ થતી દરેક ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રોડક્ટ પર લાગુ પડતી નથી. ટ્રેડ એક્સપાન્શન એક્ટની કલમ 232 હેઠળ રાષ્ટ્રપતિના એપ્રિલ મહિનાના આદેશ મુજબ, આ નિયમ માત્ર ઉપર જણાવેલ ચોક્કસ દવાઓ પૂરતો જ મર્યાદિત છે. સૌથી રાહતની વાત એ છે કે જૈનેરિક દવાઓ અને તેના કાચા માલ પર કલમ 232 હેઠળનો ટેરિફ લાગુ પડતો નથી. ભારતીય કંપનીઓ જૈનેરિક દવાઓના એક્સપોર્ટમાં અગ્રેસર હોવાથી આ જોગવાઈ ભારત માટે અત્યંત ફાયદાકારક છે.
ભારત સહિત અન્ય કયા દેશોને ફાયદો?
અમેરિકા સાથે મજબૂત વ્યાપારિક અને સુરક્ષા કરારો ધરાવતા ભારત સહિત કુલ 19 દેશોને આ રાહત મળી છે. જેમાં બ્રિટન, યુરોપિયન યુનિયન, જાપાન, દક્ષિણ કોરિયા, તાઈવાન, આર્જેન્ટિના અને સ્વિટ્ઝરલેન્ડ જેવા દેશો મુખ્ય છે.
ભારત માટે આ નિર્ણય શા માટે ગેમ-ચેન્જર છે?
ભારત વિશ્વમાં જૈનેરિક દવાઓનું સૌથી મોટું ઉત્પાદક છે અને અમેરિકન હેલ્થકેર સિસ્ટમ માટે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સપ્લાયર છે. અમેરિકાની હોસ્પિટલો અને ફાર્મસીઓ મોટાભાગે ભારતીય API (એક્ટિવ ફાર્માસ્યુટિકલ ઇન્ગ્રીડિયન્ટ્સ) અને તૈયાર દવાઓ પર નિર્ભર છે. આ નિર્ણયથી ભારતીય દવા ઉત્પાદક કંપનીઓ માટે અમેરિકન બજારમાં મોંઘી અને વિશિષ્ટ થેરાપી વાળી દવાઓ માટે ડ્યૂટી-ફ્રી એક્સેસ જળવાઈ રહેશે. આ નિર્ણયથી માત્ર અમુક વિશિષ્ટ હેલ્થ પ્રોડક્ટ્સને જ બચાવ નથી મળ્યો, પરંતુ સ્થાનિક દવા ઉત્પાદનને વેગ આપવાની અમેરિકાની નીતિઓ વચ્ચે પણ ભારત-અમેરિકાના વ્યાપક આર્થિક સંબંધો વધુ મજબૂત બન્યા છે.
