જો તમે ક્યારેય બેંક સ્ટેટમેન્ટ માટે શાખાના ધક્કા ખાધા હોય અથવા કોઈ ઓનલાઈન છેતરપિંડીના કેસમાં બેંક રેકોર્ડ મેળવવામાં મુશ્કેલી અનુભવી હોય તો હવે મોટી રાહત મળવાની છે. સંસદે બેંકિંગ વ્યવસ્થાને ડિજિટલ યુગ સાથે જોડવા માટે બેંકર્સ’ બુક્સ એવિડન્સ બિલ, 2026ને મંજૂરી આપી છે. આ કાયદો 1891ના જૂના બેંકર્સ’ બુક્સ એવિડન્સ એક્ટનું સ્થાન લેશે અને હવે ઇલેક્ટ્રોનિક તથા ડિજિટલ બેંક રેકોર્ડને કોર્ટમાં પુરાવા તરીકે માન્યતા મળશે.
જૂનો કાયદો જ્યારે બનાવવામાં આવ્યો હતો ત્યારે બેંકોમાં રેકોર્ડ કાગળના રજિસ્ટરમાં જાળવવામાં આવતા હતા. પરંતુ આજના સમયમાં મોબાઇલ બેંકિંગ, યુપીઆઇ અને નેટ બેંકિંગના વધતા ઉપયોગને કારણે મોટાભાગના વ્યવહારો ડિજિટલ બની ગયા છે. નવા કાયદાનો હેતુ બેંક રેકોર્ડ સંબંધિત નિયમોને આધુનિક ટેક્નોલોજી સાથે સુસંગત બનાવવાનો છે.
આ નવા કાયદા હેઠળ બેંકના ઇલેક્ટ્રોનિક રેકોર્ડ, કમ્પ્યુટર સિસ્ટમમાં સંગ્રહિત માહિતી, ડિજિટલ એન્ટ્રી અને અન્ય વર્ચ્યુઅલ રેકોર્ડને કાનૂની માન્યતા મળશે. હવે દરેક કેસમાં કાગળના દસ્તાવેજો રજૂ કરવાની ફરજ નહીં રહે અને જરૂરી સમયે ડિજિટલ રેકોર્ડનો ઉપયોગ કરી શકાશે.
આ બદલાવથી બેંકોને પણ મોટો ફાયદો થશે. જૂના કાગળના રેકોર્ડ સાચવવાનો ખર્ચ ઘટશે અને માહિતી ઝડપથી ઉપલબ્ધ બનશે. ખાસ કરીને ઓનલાઈન ફ્રોડ, સાઇબર ગુના અને નાણાકીય વિવાદોના કેસમાં ટ્રાન્ઝેક્શન રેકોર્ડ તપાસ એજન્સીઓ અને કોર્ટ માટે વધુ સરળતાથી ઉપલબ્ધ થશે.
જો કે, મોબાઇલ એપનો સામાન્ય સ્ક્રીનશોટ અથવા વોટ્સએપ પર શેર કરાયેલ પેમેન્ટ સ્ક્રીનશોટ દરેક પરિસ્થિતિમાં અંતિમ પુરાવો ગણાશે નહીં. કોર્ટ કેસની હકીકતો, સત્તાવાર બેંક રેકોર્ડ અને અન્ય પુરાવાઓના આધારે નિર્ણય કરશે.
ડિજિટલ બેંકિંગના યુગમાં આ કાયદો બેંકિંગ સિસ્ટમને વધુ ઝડપી, પારદર્શક અને ટેક્નોલોજી આધારિત બનાવવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
