આમ આદમી પાર્ટી (AAP)ના રાજ્યસભા સાંસદ સંજય સિંહે PM મોદી અને પેટ્રોલિયમ મંત્રીને દેશમાં ચાલી રહેલા ગેસ સંકટ માટે જવાબદાર ઠેરવ્યા છે. તેમણે X પર પોસ્ટ કરીને જણાવ્યું: “દેશમાં જે ગેસનુ સંકટ ચાલી રહ્યું છે, તે ખુદ નથી આવ્યું, પરંતુ PM મોદીએ તેને લાવ્યા છે. PM મોદી અને પેટ્રોલિયમ મંત્રી જાણતા હતા કે ભારતની ગેસની 60% જરૂરિયાતો ઈરાનના હોર્મુઝ સી રૂટથી આવે છે, તો પછી આપણા મિત્ર રાષ્ટ્ર ઈરાન સાથે બળજબરીથી લડવાની શું જરૂર હતી?”
આ સંકટ વાસ્તવમાં યુએસ-ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચેના યુદ્ધને કારણે ઊભું થયું છે. ફેબ્રુઆરીના અંતમાં શરૂ થયેલા આ સંઘર્ષમાં ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર રોક લગાવી દીધી છે, જે વિશ્વના તેલ અને ગેસના 20%થી વધુ વેપારનો મુખ્ય રૂટ છે. ભારત માટે આ માર્ગ ખૂબ જ મહત્વનો છે – અહીંથી લગભગ 55-65% LNG અને મોટા ભાગનો LPG (કુકિંગ ગેસ) આવે છે, મુખ્યત્વે કતાર અને અન્ય ગલ્ફ દેશોમાંથી.
ભારત પર અસર
- ઘરગથ્થુ અને વ્યવસાયિક LPG સપ્લાયમાં અછત
- રેસ્ટોરન્ટ-હોટેલ્સમાં વપરાશ પર પ્રતિબંધ અથવા મર્યાદા
- કિંમતોમાં વધારો અને પેનિક ખરીદી
- ઉદ્યોગો (ખાસ કરીને ગુજરાતમાં ફર્ટિલાઈઝર, સિરામિક અને મેન્યુફેક્ચરિંગ) પર અસર
ગુજરાતના સુરતમાં પણ ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં ગેસ સપ્લાય કટ કરવામાં આવ્યો છે અને કેટલાક વિસ્તારોમાં બ્લેક માર્કેટિંગની ફરિયાદો આવી છે.
સરકારની તૈયારી
મોદી સરકારે આ સંકટને હળવું કરવા માટે કાર્યવાહી કરી છે:
- વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે ઈરાન સાથે વાતચીત કરી અને બે ભારતીય LPG ટેન્કર્સ (શિવાલિક અને નંદા દેવી)ને સુરક્ષિત પસાર થવા દીધા છે.
- 22 જહાજોને સ્ટ્રેટ પાસ કરવા માટે ડિપ્લોમસી ચાલુ છે.
- ઘરેલુ ઉત્પાદન વધારવા અને અમેરિકા, ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા વિકલ્પી સ્ત્રોતો તરફ વળવાની તૈયારી.
- વ્યવસાયિક LPG વેચાણ ફરી શરૂ કર્યું છે અને PNG (પાઈપ્ડ નેચરલ ગેસ)ને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે.
- AAP અને વિરોધ પક્ષો કહે છે કે સરકારે ઈરાન સાથે સારા સંબંધો જાળવવા જોઈતા હતા, જ્યારે સરકાર કહે છે કે આ આંતરરાષ્ટ્રીય સંકટ છે અને ડિપ્લોમસીથી સમાધાન કરવામાં આવી રહ્યું છે.
જો આ સંકટ લાંબુ ચાલશે, તો પેટ્રોલ-ડીઝલ, ખાદ્ય તેલ અને ઉદ્યોગો પર પણ અસર પડી શકે છે. સરકારે કહ્યું છે કે સ્ટોક પર્યાપ્ત છે, પરંતુ નાગરિકોને બચત કરવા અને વેસ્ટ ટાળવાની અપીલ કરી છે.
