વર્ષ ૨૦૨૪ની શરૂઆત થતાં જ વૈશ્વિક નાગરિકતા નાણાકીય સલાહકાર ફર્મ આર્ટન કેપિટલ એ ૨૦૨૪ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળા માટે પાસપોર્ટ ઈન્ડેક્સ બહાર પાડ્યો છે. આ ઈન્ડેક્સમાં સંયુક્ત આરબ અમીરાતના પાસપોર્ટને સૌથી પાવરફુલ (શક્તિશાળી) પાસપોર્ટ માનીને પ્રથમ સ્થાન આપ્યું છે. સંયુક્ત આરબ અમીરાતના પાસપોર્ટનો મોબિલિટી સ્કોર ૧૮૦ છે અને આ પાસપોર્ટ સૌથી શક્તિશાળી ટ્રાવેલ ડોક્યુમેન્ટ બન્યું છે.
આર્ટન કેપિટલ પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સમાં ભારતના પાસપોર્ટની વૈશ્વિક રેન્કિંગ ૬૬માં સ્થાને નિર્ધારિત કરવામાં આવી છે. ભારતીય પાસપોર્ટનો મોબિલિટી સ્કોર ૭૭ છે, એટલે કે પાસપોર્ટ ધારકો ૭૭ દેશોમાં મુસાફરી કરી શકે છે. ભારતીય પાસપોર્ટ ધારકો ૨૪ દેશોમાં વિઝા વિના પ્રવેશ કરી શકે છે. આ સાથે જ પાકિસ્તાને આ યાદીમાં સૌથી નીચેના દેશોમાં પોતાનું સ્થાન નિશ્ચિત કરી લીધું છે.
દેશનો પાસપોર્ટ કેટલો પાવરફુલ છે તે તેના મોબિલિટી સ્કોરના આધારે નક્કી થાય છે. મોબિલિટી સ્કોર વિઝા ફ્રી એન્ટ્રી, વિઝા ઓન અરાઈવલ, ઈ-વિઝા જેવા પરિબળોને ધ્યાનમાં લે છે. આનો અર્થ એ છે કે પાસપોર્ટનો ગતિશીલતા સ્કોર જેટલો વધારે છે, તે વધુ શક્તિશાળી છે. આ યાદીમાં સૌથી નીચેના દેશોમાં પાકિસ્તાન સામેલ છે. પાકિસ્તાની પાસપોર્ટને ૪૭ મોબિલિટી સ્કોર મળ્યો છે. પાકિસ્તાની પાસપોર્ટ ધરાવતા લોકો વિશ્વના માત્ર ૧૧ દેશોમાં વિઝા ફ્રી એન્ટ્રી મેળવી શકે છે.
કોઈ દેશનો પાસપોર્ટ કેટલો શક્તિશાળી છે, તે મોબિલિટી સ્કોરના આધારે નક્કી થાય છે. મોબિલિટી સ્કોરમાં વિઝા ફ્રી એન્ટ્રી, વિઝા ઓન અરાઈવલ, ઈ-વિઝા (જો તે શનિ-રવિ સિવાયના ત્રણ દિવસમાં મળી જતા હોય તો) જેવી બાબતોનું ધ્યાન રખાય છે.
