ચેનાબ નદી પર બન્યો વિશ્વનો અનોખો રેલવે પુલ, ઉદ્ઘાટનની તૈયારીઓ પૂર્ણ

જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં બનેલો વિશ્વનો સૌથી ઊંચો રેલ્વે પુલ, ચેનાબ રેલ્વે પુલ, ત્રણ દિવસમાં ઉદ્ઘાટન થવા જઈ રહ્યો છે. તે ઉધમપુર-શ્રીનગર-બારામુલ્લા રેલ્વે લિંક પ્રોજેક્ટનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે 6 જૂને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી USBRL પ્રોજેક્ટનું ઉદ્ઘાટન કરી શકે છે. આ સાથે, કટરાથી શ્રીનગર સુધીની બે વંદે ભારત સ્પેશિયલ ટ્રેનોને લીલી ઝંડી આપવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, ચેનાબ પુલ અને અંજી ખાડ પુલનું પણ ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવશે.

“આ પુલ ‘નવા ભારત’ ની તાકાત છે”
કેન્દ્રીય મંત્રી ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહે સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં કહ્યું, “ઇતિહાસ રચાવાનો છે… ફક્ત 3 દિવસ બાકી છે! વિશ્વનો સૌથી ઊંચો રેલ્વે પુલ, ચેનાબ બ્રિજ, જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં ગર્વથી ઉભો છે.” ડૉ. સિંહના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી 6 જૂન, 2025 ના રોજ આ વિશાળ ચેનાબ બ્રિજનું ઉદ્ઘાટન કરશે. તેમણે કહ્યું કે આ પુલ ‘નવા ભારત’ની શક્તિ અને વિઝનનું ગૌરવપૂર્ણ પ્રતીક છે.

એફિલ ટાવર કરતાં ઊંચો
જમ્મુ અને કાશ્મીરના રિયાસી જિલ્લામાં ચેનાબ નદી પર બનેલો વિશ્વનો સૌથી ઊંચો રેલ્વે પુલ, ચેનાબ પુલ, ભારતીય ઇજનેરી કૌશલ્ય અને ટેકનોલોજીનું અદ્ભુત ઉદાહરણ છે. 357 મીટરની ઊંચાઈ પર સ્થિત, આર્ક ટેકનોલોજી પર આધારિત આ પુલ એફિલ ટાવર કરતા લગભગ ૩૫ મીટર ઊંચો છે અને તેની સુંદરતા માટે પણ અજોડ છે.

એક દાયકાથી વધુની સફર
1486 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે બનેલા આ પુલના બાંધકામને ૨૦૦૩માં તત્કાલીન અટલ બિહારી વાજપેયી સરકારે મંજૂરી આપી હતી. જો કે તેને બનાવવામાં ૨૨ વર્ષનો લાંબો સમય લાગ્યો હતો, પરંતુ હવે તેના પૂર્ણ થવાથી, કાશ્મીર ખીણ દેશના બાકીના ભાગો સાથે રેલ દ્વારા સીધી રીતે જોડાયેલી થઈ જશે.

કોઈ થાંભલો આપવામાં આવ્યો નથી
આ 1315 મીટર લાંબા પુલની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તેના નિર્માણ દરમિયાન નદી સાથે કોઈ છેડછાડ કરવામાં આવી નથી કે તેમાં કોઈ થાંભલો પણ બનાવવામાં આવ્યો નથી. નદીની બંને બાજુ કમાન ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. સ્ટીલ અને કોંક્રિટથી બનેલા આ પુલમાં 29 હજાર મેટ્રિક ટન સ્ટીલનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. તેમાં 17 સ્પાન બનાવવામાં આવ્યા છે અને છ લાખથી વધુ બોલ્ટ લગાવવામાં આવ્યા છે.

ચેનાબ પુલ વિશે હકીકતો

• આ પ્રોજેક્ટનો ખર્ચ લગભગ 1,486 કરોડ રૂપિયા હતો.
• ચેનાબ પુલ ભારે હવામાન પરિસ્થિતિઓનો સામનો કરવા માટે બનાવવામાં આવ્યો છે. પુલમાં વપરાતું સ્ટીલ 40°C થી -10°C સુધીના તાપમાન માટે યોગ્ય છે. આ માળખું 266 કિમી/કલાકની પવનની ગતિનો સામનો કરી શકે છે.
• આ પુલનું આયુષ્ય ૧૨૦ વર્ષ રહેવાની ધારણા છે.
• પુલના નિર્માણ માટે 28,660 મેટ્રિક ટન (MT) સ્ટીલ, 66,000 કમ કોંક્રિટ, 10 લાખ કમ માટીકામ અને 26કિમી મોટરેબલ રસ્તાઓનું ઉત્પાદન જરૂરી હતું.
• આ પુલમાં 17 સ્પાન છે, જેમાં મુખ્ય સ્પાનની લંબાઈ 460 મીટર સુધી પહોંચે છે. વક્ર કમાન સ્પાનની લંબાઈ 550 મીટર છે. આ કમાનનું કુલ વજન 10,619 મેટ્રિક ટન છે.