આજે 1લી ફેબ્રુઆરીનો દિવસ ભારત માટે માત્ર એક તારીખ નથી, પરંતુ દેશના આર્થિક ભવિષ્યનો રોડમેપ તૈયાર કરનારો દિવસ છે. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ આજે સંસદમાં પોતાનું સતત 9મું બજેટ રજૂ કરીને એક નવો વિક્રમ સ્થાપિત કરવા જઈ રહ્યા છે. આ બજેટ એવા સમયે આવી રહ્યું છે જ્યારે વૈશ્વિક સ્તરે યુએસ ટેરિફ નીતિઓ અને ભૂ-રાજકીય અસ્થિરતાને કારણે અનિશ્ચિતતાનો માહોલ છે. જોકે, ભારતની સ્થાનિક માંગ અને મજબૂત આર્થિક પાયાને કારણે દુનિયાભરના રોકાણકારોની નજર અત્યારે ભારતના બજાર પર ટકેલી છે. સરકાર આ વખતે વૃદ્ધિની ગતિ જાળવી રાખવા અને નાણાકીય સંતુલન જાળવવા વચ્ચે કેવી રીતે તાલમેલ બેસાડે છે, તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.
બજેટથી મધ્યમ વર્ગની આશાઓ
બજેટ પૂર્વે રજૂ કરવામાં આવેલા આર્થિક સર્વે 2025-26 મુજબ, આગામી નાણાકીય વર્ષમાં ભારતનો વિકાસ દર 6.8% થી 7.2% ની વચ્ચે રહેવાની ધારણા છે. એક તરફ વધતી જતી કાર્યકારી વયની વસ્તી દેશ માટે તક સમાન છે, તો બીજી તરફ ગુણવત્તાયુક્ત રોજગાર અને આરોગ્ય સુવિધાઓ સરકાર માટે મોટા પડકારો બની રહ્યા છે.
ખાસ કરીને મધ્યમ વર્ગના કરદાતાઓ આ વખતે ઇન્કમ ટેક્સ સ્લેબમાં રાહત અને સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શનમાં વધારાની આશા રાખી રહ્યા છે. બીજી તરફ, ગ્રામીણ ખેડૂતો અને માળખાગત સુવિધાઓ (Infrastructure) પર સરકારના ખર્ચમાં વધારો થવાની સંભાવના છે. આ બજેટ માત્ર આંકડાઓનો ખેલ નથી, પરંતુ ‘વિકસિત ભારત’ ના સંકલ્પને સાકાર કરવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ કડી સાબિત થઈ શકે છે.
બજેટમાં શું છે ખાસ ?
નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે રજૂ કરેલા નાણાકીય વર્ષ 2026-27ના બજેટમાં દેશના સર્વાંગી વિકાસ માટે મહત્વકાંક્ષી જોગવાઈઓ કરવામાં આવી છે, જેમાં રાજકોષીય ખાધ 4.3 ટકા રાખવાનો અને મૂડી ખર્ચ વધારીને રૂ.12.2 લાખ કરોડ કરવાનો લક્ષ્યાંક છે. આ બજેટમાં મધ્યમ વર્ગ અને પ્રવાસીઓ માટે TCS દરમાં ઘટાડો કરીને રાહત અપાઈ છે, જ્યારે આરોગ્ય ક્ષેત્રે કેન્સર અને અન્ય દુર્લભ રોગોની દવાઓને કસ્ટમ ડ્યુટીમાંથી મુક્તિ આપીને માનવીય અભિગમ દાખવ્યો છે. ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે ક્લાઉડ કંપનીઓને 2047 સુધી ટેક્સ હોલિડે અને સેમિકન્ડક્ટર મિશન 2.0 જેવી જાહેરાતો દ્વારા ડિજિટલ ઈન્ડિયાને નવું બળ પૂરું પાડવામાં આવ્યું છે. ઉદ્યોગો માટે MSME ફંડ અને બાયોફાર્મા ક્ષેત્રે શક્તિ યોજના હેઠળ રૂ.10,000 કરોડની ફાળવણી કરવામાં આવી છે, જ્યારે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્રે 7 હાઈ-સ્પીડ રેલ કોરિડોર અને ઉત્તર ભારતમાં NIMHANS 2.0 ની સ્થાપના જેવા મહત્વના પ્રોજેક્ટ્સ જાહેર કરાયા છે. ખેડૂતો માટે AI ટૂલ્સ અને શિક્ષણ ક્ષેત્રે નવીન લેબ્સની સ્થાપના દ્વારા સરકાર વિકાસ, આકાંક્ષા અને સર્વસમાવેશક ઉન્નતિના ત્રણ ઉદ્દેશ્યોને સાકાર કરવા કટિબદ્ધ દેખાય છે.
