રાખડીનો દોરો તો દર વર્ષે બાંધો છો, પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે ભાઈના કાંડા પર સામાન્ય રીતે રાખડી જમણા હાથે જ કેમ બાંધવામાં આવે છે? આ પરંપરા પાછળ ધાર્મિક માન્યતાઓથી લઈને રક્ષાસૂત્રના પ્રાચીન સંદર્ભો સુધી અનેક રસપ્રદ વાતો જોડાયેલી છે.
હિંદુ પરંપરામાં રક્ષાસૂત્ર કાંડા પર બાંધવાની પ્રથા પ્રાચીન સમયથી જોવા મળે છે. રક્ષાબંધન સાથે જોડાયેલી એક જાણીતી કથામાં ભગવાન ઇન્દ્રની પત્ની શચીએ યુદ્ધ પહેલાં તેમના જમણા હાથ પર રક્ષાસૂત્ર બાંધ્યું હોવાનું વર્ણન મળે છે. આ કથાને રક્ષાસૂત્ર અને રક્ષણની પરંપરા સાથે જોડવામાં આવે છે.
સમય જતાં રક્ષાબંધન ભાઈ-બહેનના પ્રેમ અને પરસ્પર રક્ષણના પવિત્ર સંબંધનું પ્રતીક બન્યું. આજની પરંપરામાં બહેન ભાઈના જમણા કાંડા પર રાખડી બાંધીને તેના સુખ, લાંબા આયુષ્ય અને મંગળ માટે શુભકામના કરે છે. જોકે અલગ-અલગ પ્રદેશ અને પરિવારોમાં રીત-રિવાજોમાં થોડો ફેરફાર પણ જોવા મળી શકે છે.
હવે વાત કરીએ વિજ્ઞાનની. કાંડાના અંગૂઠા તરફના ભાગમાં રેડિયલ આર્ટરી આવેલી છે અને ત્યાં પલ્સ સરળતાથી અનુભવી શકાય છે. તબીબી ક્ષેત્રે આ પલ્સનો ઉપયોગ હૃદયના ધબકારા અને રક્તપ્રવાહ અંગે માહિતી મેળવવા માટે થાય છે.
અંતે, રાખડીનું સાચું મહત્વ કોઈ ખાસ નસમાં નહીં, પરંતુ પ્રેમ, વિશ્વાસ, સન્માન, જવાબદારી અને રક્ષણના સંકલ્પમાં છે. કાંડા પર બંધાયેલો આ નાનો દોરો ભાઈ-બહેનના મોટા સંબંધની સતત યાદ અપાવે છે.
