મંગળવારે ગ્રીસના ડોડેકેનીઝ ટાપુ પ્રદેશમાં રિક્ટર સ્કેલ પર 6.2 ની તીવ્રતાનો શક્તિશાળી ભૂકંપ આવ્યો. યુરોપિયન મેડિટેરેનિયન સિસ્મોલોજીકલ સેન્ટરના અહેવાલ મુજબ, ભૂકંપની ઘટના તુર્કીની સરહદની નજીક બની હતી. EMSC એ પુષ્ટિ આપી છે કે ભૂકંપની પ્રવૃત્તિ 68 કિમી (42 માઇલ) ની ઊંડાઈએ નોંધાઈ હતી.

તુર્કીની ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ એજન્સીના જણાવ્યા અનુસાર, મંગળવારે સવારે ભૂમધ્ય દરિયાકાંઠાના શહેર માર્મારિસમાં 5.8 ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવ્યો. માર્મારિસના ગવર્નર ઇદ્રિસ અકબીયિકે જણાવ્યું હતું કે ઘર છોડીને ભાગી જવાનો પ્રયાસ કરતી વખતે સાત લોકો ઘાયલ થયા હતા, જેમાં કેટલાક બારીઓ અથવા બાલ્કનીઓમાંથી કૂદી પડ્યા હતા.

તુર્કીમાં સાત લોકો ઘાયલ થયા
ભૂમધ્ય સમુદ્રમાં કેન્દ્રબિંદુ ધરાવતો આ ભૂકંપ મંગળવારે સવારે 2.17 વાગ્યે આવ્યો હતો અને ગ્રીક ટાપુ રોડ્સ સહિત નજીકના વિસ્તારોમાં પણ તે અનુભવાયો હતો. ભૂકંપ આવતાની સાથે જ લોકો પોતાના ઘરોમાંથી ભાગી રહ્યા હતા. ભૂમધ્ય સમુદ્ર કિનારે આવેલા તુર્કીના શહેર માર્મારિસમાં મંગળવારે વહેલી સવારે 5.8 ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવ્યો હતો. તુર્કીની ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ એજન્સીના જણાવ્યા અનુસાર, ઘર છોડતી વખતે ઓછામાં ઓછા સાત લોકો ઘાયલ થયા હતા.

પૂર્વીય ભૂમધ્ય સમુદ્રમાં વ્યાપક ભૂકંપના આંચકા અનુભવાયા હતા. તુર્કીમાં, એજિયન અને ભૂમધ્ય સમુદ્રના કિનારાઓ પર તે તીવ્ર રીતે અનુભવાયું હતું, અને ઇજિપ્ત, સીરિયા અને લેબનોનના શહેરો તેમજ ઘણા ગ્રીક ટાપુઓમાંથી પણ હળવા ભૂકંપના અહેવાલો પ્રાપ્ત થયા હતા. જો કે, તાત્કાલિક કોઈ મોટી અકસ્માત કે નુકસાનની જાણ કરવામાં આવી નથી. ભૂકંપ પછી નાગરિકો માટે જરૂરી માર્ગદર્શિકા જારી કરવામાં આવી છે.

કેટલું તીવ્ર, કેટલું જોખમી?

ભૂકંપ કેટલો ખતરનાક છે? તે રિક્ટર સ્કેલ પર માપવામાં આવે છે. ભૂકંપમાં, રિક્ટર સ્કેલનો દરેક સ્કેલ અગાઉના સ્કેલ કરતા ૧૦ ગણો વધુ ખતરનાક હોય છે.

• ૦ થી ૧.૯ ની તીવ્રતાવાળા ધરતીકંપ માત્ર સિસ્મોગ્રાફ દ્વારા શોધી શકાય છે.
• જ્યારે ૨ થી ૨.૯ ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવે છે, ત્યારે થોડું કંપન થાય છે.જ્યારે
• ૩ થી ૩.૯ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવે છે ત્યારે એવું લાગે છે કે જાણે કોઈ ટ્રક ત્યાંથી પસાર થઈ ગઈ હોય.
• ૪ થી ૪.૯ની તીવ્રતાના ભૂકંપમાં વિન્ડો તૂટી શકે છે. દિવાલો પર લટકતી ફ્રેમ્સ પડી શકે છે.
• ૫ થી ૫.૯ની તીવ્રતાના ભૂકંપમાં ઘરનું ફર્નિચર હલી શકે છે.
• ૬ થી ૬.૯ ની તીવ્રતાનો ધરતીકંપ ઇમારતોના પાયામાં તિરાડ પડી શકે છે, જેનાથી ઉપરના માળને નુકસાન થાય છે.
• જ્યારે ૭ થી ૭.૯ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવે છે ત્યારે ઇમારતો ધરાશાયી થાય છે.
• ૮ થી ૮.૯ની તીવ્રતાના ભૂકંપમાં ઈમારતો તેમજ મોટા પુલ ધરાશાયી થઈ શકે છે.
• ૯ કે તેથી વધુ તીવ્રતાનો ધરતીકંપ મોટાપાયે વિનાશનું કારણ બને છે. જો કોઈ ખેતરમાં ઊભું હોય, તો તે પૃથ્વીને ધ્રુજારી જોશે. જો સમુદ્ર નજીક છે, તો સુનામી આવી શકે છે.

વિશ્વના વિવિધ દેશોમાં ભૂકંપની ઘટનાઓ સામાન્ય બની રહી છે. આ સતત આવતા ભૂકંપના આંચકાઓએ લોકોના મનમાં ભય પેદા કર્યો છે. ભારત અને તેની આસપાસના ઘણા દેશોમાં ભૂકંપ સતત આવી રહ્યા છે. મ્યાનમારમાં તાજેતરમાં આવેલા ભૂકંપને કોણ ભૂલી શકે છે જેમાં હજારો લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા હતા. આ ક્રમમાં, ભારતના પડોશી દેશ પાકિસ્તાનમાંથી ભૂકંપનો તાજેતરનો કિસ્સો સામે આવ્યો છે. અહીં કરાચી શહેરમાં લોકોએ સતત ત્રણ વખત ભૂકંપના આંચકા અનુભવ્યા છે.

બધા ભૂકંપોની તીવ્રતા કેટલી હતી?
પાકિસ્તાનના હવામાન વિભાગ દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, રવિવારે સવારે 1:05 વાગ્યે કરાચીના ગડપ શહેર નજીક ભૂકંપનો પહેલો આંચકો અનુભવાયો હતો, જેની તીવ્રતા રિક્ટર સ્કેલ પર 3.2 માપવામાં આવી હતી. તે જ સમયે, મોડી રાત્રે આ જ વિસ્તારમાં બીજો ભૂકંપ પણ આવ્યો. આ ભૂકંપની તીવ્રતા 3.6 માપવામાં આવી હતી. આ પછી, કરાચીના કાયદાબાદના ગીચ વસ્તીવાળા વિસ્તારમાં ભૂકંપનો ત્રીજો આંચકો આવ્યો. આ ભૂકંપની તીવ્રતા રિક્ટર સ્કેલ પર 3.2 માપવામાં આવી હતી.

કરાચીમાં ભૂકંપ કેમ ચિંતાનો વિષય છે?
કરાચી પાકિસ્તાનના સિંધ પ્રાંતમાં આવેલું એક મોટું શહેર છે. તે પાકિસ્તાનના કેટલાક મોટા શહેરોમાં જોવા મળે છે અને અહીં મોટી વસ્તી પણ રહે છે. આ કારણોસર, રવિવારે મોડી રાત્રે કરાચીમાં ભૂકંપના ત્રણ આંચકા અનુભવાયા તે એક મોટી વાત માનવામાં આવી રહી છે. જોકે, આ ભૂકંપની તીવ્રતા હળવી હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે આ ભૂકંપને કારણે અત્યાર સુધી કોઈ મોટું નુકસાન કે જાનમાલનું નુકસાન થયું નથી.

કેટલું તીવ્ર, કેટલું જોખમી?

ભૂકંપ કેટલો ખતરનાક છે? તે રિક્ટર સ્કેલ પર માપવામાં આવે છે. ભૂકંપમાં, રિક્ટર સ્કેલનો દરેક સ્કેલ અગાઉના સ્કેલ કરતા ૧૦ ગણો વધુ ખતરનાક હોય છે.

• ૦ થી ૧.૯ ની તીવ્રતાવાળા ધરતીકંપ માત્ર સિસ્મોગ્રાફ દ્વારા શોધી શકાય છે.
• જ્યારે ૨ થી ૨.૯ ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવે છે, ત્યારે થોડું કંપન થાય છે.જ્યારે
• ૩ થી ૩.૯ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવે છે ત્યારે એવું લાગે છે કે જાણે કોઈ ટ્રક ત્યાંથી પસાર થઈ ગઈ હોય.
• ૪ થી ૪.૯ની તીવ્રતાના ભૂકંપમાં વિન્ડો તૂટી શકે છે. દિવાલો પર લટકતી ફ્રેમ્સ પડી શકે છે.
• ૫ થી ૫.૯ની તીવ્રતાના ભૂકંપમાં ઘરનું ફર્નિચર હલી શકે છે.
• ૬ થી ૬.૯ ની તીવ્રતાનો ધરતીકંપ ઇમારતોના પાયામાં તિરાડ પડી શકે છે, જેનાથી ઉપરના માળને નુકસાન થાય છે.
• જ્યારે ૭ થી ૭.૯ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવે છે ત્યારે ઇમારતો ધરાશાયી થાય છે.
• ૮ થી ૮.૯ની તીવ્રતાના ભૂકંપમાં ઈમારતો તેમજ મોટા પુલ ધરાશાયી થઈ શકે છે.
• ૯ કે તેથી વધુ તીવ્રતાનો ધરતીકંપ મોટાપાયે વિનાશનું કારણ બને છે. જો કોઈ ખેતરમાં ઊભું હોય, તો તે પૃથ્વીને ધ્રુજારી જોશે. જો સમુદ્ર નજીક છે, તો સુનામી આવી શકે છે.