રાજસ્થાનની રાજધાની જયપુર નજીક શાહપુરા વિસ્તારમાં સોમવારે સવારે એક મોટો અકસ્માત થયો. મજૂરોથી ભરેલી બસ યુપીથી મનોહરપુરના ટોડી ખાતે સ્થિત ઇંટ ભઠ્ઠામાં આવી રહી હતી. રસ્તામાં, બસ ઉપરથી પસાર થતી 11 હજાર વોલ્ટની લાઇનના સંપર્કમાં આવી ગઈ, જેના કારણે બસમાં કરંટ ફેલાયો અને સ્પાર્કિંગથી આગ લાગી. ઘટના બાદ ઘટનાસ્થળે ચીસો અને અરાજકતા ફેલાઈ ગઈ. આ અકસ્માતમાં બે લોકોના ઘટનાસ્થળે જ મોત થયા, જ્યારે 12 મુસાફરો બળી ગયા.

અકસ્માતની માહિતી મળ્યા બાદ જિલ્લા વહીવટીતંત્રની ટીમો ઘટનાસ્થળે રવાના થઈ ગઈ છે. દરમિયાન, અકસ્માત બાદ જયપુરની SMS હોસ્પિટલમાં એલર્ટ જારી કરવામાં આવ્યું છે. અગાઉ, માત્ર 15 દિવસ પહેલા જ જેસલમેરમાં એક બસ અકસ્માત થયો હતો, જેમાં 26 લોકોના મોત થયા હતા. હવે શાહપુરામાં એક બસમાં આગ લાગી હોવાના સમાચારથી સમગ્ર વિસ્તારમાં ગભરાટ ફેલાયો છે.

માહિતી મળતાં જ મનોહરપુર પોલીસ અને વહીવટી અધિકારીઓ ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યા અને ઘાયલોને શાહપુરા સબ-ડિસ્ટ્રિક્ટ હોસ્પિટલમાં લઈ જવામાં આવ્યા હતા. ગંભીર રીતે દાઝી ગયેલા પાંચ કામદારોને પ્રાથમિક સારવાર બાદ જયપુર રિફર કરવામાં આવ્યા હતા. ઘટનાસ્થળે પહોંચેલી ફાયર બ્રિગેડની મદદથી આગ પર કાબુ મેળવવામાં આવ્યો હતો. પોલીસે મૃતકોના મૃતદેહને પોસ્ટમોર્ટમ માટે શબઘરમાં જમા કરાવ્યા છે અને ઘટનાની તપાસ શરૂ કરી છે.

મુખ્યમંત્રી ભજન લાલ શર્માએ X પર એક પોસ્ટમાં જયપુરના મનોહરપુરમાં બસ અકસ્માતમાં થયેલા જાનહાનિ પર ઊંડો શોક વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમણે સંબંધિત અધિકારીઓને ઘાયલોની યોગ્ય સારવાર સુનિશ્ચિત કરવા નિર્દેશ આપ્યો હતો અને મૃતકોના આત્માઓને ઝડપથી સ્વસ્થ થવા માટે ભગવાનને પ્રાર્થના કરી હતી.

ગેહલોતે ઘાયલોના ઝડપથી સ્વસ્થ થવા માટે પ્રાર્થના કરી.
જયપુરના મનોહરપુરમાં કામદારોને લઈ જતી બસમાં હાઇ-ટેન્શન લાઇનને સ્પર્શ કર્યા પછી આગ લાગી જવાથી બે લોકોના મોત અને અનેક લોકો ઘાયલ થયાના સમાચાર દુઃખદ છે. રાજસ્થાનમાં રોજિંદા મૃત્યુનો દર, જેના પરિણામે જીવ ગુમાવવા પડે છે, તે ચિંતાજનક છે. શોકગ્રસ્ત પરિવારો પ્રત્યે મારી ઊંડી સંવેદના છે. હું ઘાયલોને ઝડપથી સ્વસ્થ થવાની ઇચ્છા કરું છું.

દેશભરમાં SIR પ્રક્રિયા હાથ ધરવા માટે ચૂંટણી પંચ દ્વારા તૈયારીઓ કરવામાં આવી રહી છે. ચૂંટણી પંચે રાજધાની દિલ્હીમાં એક પ્રેસ કોન્ફરન્સ યોજીને મહત્ત્વની જાહેરાત કરી છે. મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારે કહ્યું છે કે, બિહારની જેમ દેશના અન્ય 12 રાજ્યમાં સ્પેશિયલ ઈન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR)નો બીજો તબક્કો શરૂ કરાશે.

દિલ્હીમાં પ્રેસ કોન્ફરન્સને સંબોધિત કરતા મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારે કહ્યું કે, ‘આજે અમે અહીં SIRના બીજા તબક્કાની શરૂઆતની જાહેરાત માટે આવ્યા છીએ. 12 રાજ્યોની મતદાર યાદીના SIRનો બીજો તબક્કો શરૂ કરાઈ રહ્યો છે. આ પ્રક્રિયા હેઠળ તમામ રાજ્યમાં મતદાર યાદીમાં નવા નામ ઉમેરવાનું, કાઢવાનું અને અન્ય ખામીઓ સુધારવાનું કામ કરાશે. હું બિહારના 7.5 કરોડ મતદારોને નમન કરું છું, જેમણે આ પ્રક્રિયામાં સક્રિય ભાગીદારી નિભાવી અને તેને સફળ બનાવી.’

મતદાન મથકોની સંખ્યામાં પણ ફેરફાર થશે.
ચૂંટણી કમિશનરે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે હવે કોઈપણ મતદાન મથકમાં 1,000 થી વધુ મતદારો હોઈ શકે નહીં. પરિણામે, ખાસ સઘન સુધારા પછી મતદાન મથકોની સંખ્યામાં પણ ફેરફાર થશે, જેથી ક્યાંય મતદારોની ભીડ ન થાય.

પ્રક્રિયા શું છે?

• SIR પ્રક્રિયા ત્રણ તબક્કામાં હાથ ધરવામાં આવશે. પ્રથમ તબક્કામાં, મતદારોના નામ 2003 ની મતદાર યાદી સાથે જોડવામાં આવશે. મતદારોએ ફક્ત 2003 ની મતદાર યાદીમાં તેમનું અથવા તેમના માતાપિતાનું નામ ક્યાં હતું તે દર્શાવવાની જરૂર છે.
• જેમના નામ 2003 ની મતદાર યાદીમાં જોડાયેલા ન હતા તેમને બીજા તબક્કામાં ઉમેરવામાં આવશે. આ તબક્કામાં, ચૂંટણી પંચ એવા લોકોને નોટિસ જારી કરશે જેમના નામ લિંક થયેલા ન હતા. મતદારોએ સંબંધિત દસ્તાવેજો પ્રદાન કરવા જરૂરી રહેશે. આધાર કાર્ડ પણ સ્વીકારવામાં આવશે. તેમણે 2003 માં તેમના અને તેમના માતાપિતાના સ્થાનોની વિગતો પણ આપવી જરૂરી રહેશે. આ પછી, એક કામચલાઉ યાદી બહાર પાડવામાં આવશે.
• કામચલાઉ યાદી જાહેર થયા પછી મતદારોને અપીલ કરવાનો અધિકાર રહેશે. જે લોકોના નામ બીજા તબક્કામાં પણ યાદીમાં સામેલ ન હતા તેઓ અપીલ કરી શકશે. વધુમાં, જેમના નામ કે અન્ય માહિતીમાં વિસંગતતા હશે તેઓ પણ તેમની માહિતીમાં સુધારો કરાવી શકશે.

SIR 9 રાજ્યો અને 3 કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં યોજાશે, યાદી જુઓ

બિહાર પછી, સમગ્ર દેશમાં ખાસ સઘન સુધારાની પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવનાર છે. આ અંગે માહિતી આપતાં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારે જણાવ્યું હતું કે બિહારમાં ખાસ સઘન સુધારાની પ્રક્રિયા સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યા પછી, તેનો બીજો તબક્કો શરૂ કરવામાં આવશે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે SIRનો બીજો તબક્કો પસંદગીના રાજ્યોમાં હાથ ધરવામાં આવશે. આ દરમિયાન, ચૂંટણી પંચે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે આ પ્રક્રિયાનો હેતુ લાયક મતદારોને યાદીમાં સામેલ કરવાનો અને અયોગ્ય મતદારોને મતદાર યાદીમાંથી બાકાત રાખવાનો છે. મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરે કહ્યું કે દેશમાં છેલ્લી વખત 21 વર્ષ પહેલાં ખાસ સઘન સુધારા હાથ ધરવામાં આવ્યા હતા. હવે આમાં ફેરફાર જરૂરી છે.

ચૂંટણી કમિશનરે માહિતી આપી હતી કે બીએલઓ દરેક ઘરની ત્રણ વખત મુલાકાત લેશે. આ દરમિયાન, તેઓ મતદારોને મળશે અને યાદીમાં તેમના નામની પુષ્ટિ કરશે, તેમને મતદાર યાદીમાં તેમના નામ ઉમેરવા માટે ફોર્મ આપશે. જે લોકો દિવસ દરમિયાન ઘરની બહાર રહે છે અથવા ઓફિસે જાય છે, તેઓ તેમના નામ ઓનલાઈન ઉમેરી શકશે. નવી મતદાર યાદીમાં તેમના નામ ઉમેરવા માટે, મતદારોએ પ્રથમ તબક્કામાં કોઈ દસ્તાવેજ આપવાની જરૂર રહેશે નહીં. તેમણે ફક્ત એ જણાવવાનું રહેશે કે તેમનું નામ 2003 ની મતદાર યાદીમાં હતું કે નહીં અને જો તેમનું નામ ન હોય તો તેમના માતાપિતાનું નામ હતું. તમામ રાજ્યોની 2003 ની મતદાર યાદી ચૂંટણી પંચની વેબસાઇટ પર જોઈ શકાય છે.

SIR શું છે?
SIR એ ચૂંટણી પંચની એક પ્રક્રિયા છે જેમાં મતદાર યાદી અપડેટ કરવામાં આવે છે. ખાસ સઘન પુનરાવર્તન એ એક પ્રક્રિયા છે જેના દ્વારા ચૂંટણી પંચ મતદાર યાદી અપડેટ કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, ક્યારેક એવું જોવા મળે છે કે કોઈ વ્યક્તિનું અવસાન થયું છે પરંતુ તેનું નામ મતદાર યાદીમાં હાજર છે, ક્યારેક કોઈ વ્યક્તિ 18 વર્ષની થઈ જાય છે પરંતુ તેનું નામ મતદાર યાદીમાં ઉમેરવામાં આવતું નથી, આવી સ્થિતિમાં, ખાસ સઘન પુનરાવર્તન દ્વારા મતદાર યાદીમાંથી નામ દૂર કરવામાં આવે છે અથવા ઉમેરવામાં આવે છે.