ભારતનો ઇલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલર સેગમેન્ટ ધીમે ધીમે તેની ગતિ પકડી રહ્યો છે. દેશમાં ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટર્સના વેચાણમાં વધારો થવાની સાથે હવે વિદેશી ધરતી પર પણ ભારતીય બ્રાન્ડ્સનો દબદબો જોવા મળી રહ્યો છે. ખાસ કરીને એપ્રિલથી નવેમ્બર 2025 દરમિયાન થયેલા નિકાસના આંકડા ભારતીય મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટર માટે ખૂબ જ પ્રોત્સાહક છે.
નિકાસમાં નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ
ભારતીય ટુ-વ્હીલર ઉદ્યોગે એપ્રિલ-નવેમ્બર 2025ના સમયગાળા દરમિયાન કુલ 33.3 લાખ યુનિટ્સની નિકાસ સાથે વાર્ષિક ધોરણે 24%ની મજબૂત વૃદ્ધિ નોંધાવી છે. આ કુલ નિકાસમાં ઇલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલર (E-2W) સેગમેન્ટ પણ મહત્ત્વનો ફાળો આપી રહ્યો છે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષના છેલ્લા આઠ મહિનામાં કુલ 5,536 ઇલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલર વાહનો વિદેશમાં મોકલવામાં આવ્યા છે, જે ગયા વર્ષના સમાન ગાળાની સરખામણીએ 3% વધુ છે.
આ બે બ્રાન્ડ્સનો છે દબદબો
નિકાસના આંકડાઓમાં સૌથી રસપ્રદ બાબત એ છે કે કુલ નિકાસ થયેલા ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટર્સમાં સિંહ ફાળો માત્ર બે કંપનીઓનો જ છે. TVS મોટર કંપની (TVS Motor Company) અને એથર એનર્જી (Ather Energy) એ મળીને કુલ નિકાસમાં 93% હિસ્સો નોંધાવ્યો છે.
TVS મોટર કંપની: TVS તેનું લોકપ્રિય મોડલ iQube વિદેશી બજારોમાં મોટા પાયે નિકાસ કરી રહી છે. કંપનીની મજબૂત ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઈન અને ભરોસાપાત્ર ટેકનોલોજીને કારણે દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયા અને લેટિન અમેરિકાના દેશોમાં તેની માંગ વધી રહી છે.
એથર એનર્જી: બેંગલુરુ સ્થિત આ સ્ટાર્ટઅપ કંપનીએ તેના પ્રીમિયમ ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટર્સ દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પોતાની ઓળખ બનાવી છે. એથરના સ્કૂટર્સ તેની ડિઝાઈન અને સ્માર્ટ ફીચર્સ માટે વિદેશી ગ્રાહકોમાં પસંદગી પામી રહ્યા છે.
નિકાસ વધવા પાછળના કારણો
ગુણવત્તા અને ટેકનોલોજી: ભારતીય કંપનીઓ હવે આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણો મુજબના સ્કૂટર્સ બનાવી રહી છે, જે પરફોર્મન્સ અને રેન્જની બાબતમાં શ્રેષ્ઠ છે.
ખર્ચમાં ઘટાડો: ભારતમાં મોટા પાયે ઉત્પાદન થવાને કારણે આ સ્કૂટર્સ વૈશ્વિક બજારમાં ચીન અને અન્ય દેશોના સ્કૂટર્સ સામે સ્પર્ધાત્મક કિંમતે ઉપલબ્ધ છે.
સરકારી પ્રોત્સાહન: ભારત સરકારની ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ અને PLI સ્કીમ જેવી નીતિઓએ સ્થાનિક ઉત્પાદકોને વૈશ્વિક બજારમાં પગપેસારો કરવામાં મદદ કરી છે.
ભવિષ્યની સંભાવનાઓ
ઓટોમોબાઈલ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આગામી વર્ષોમાં ઓલા ઇલેક્ટ્રિક (Ola Electric) અને બજાજ (Bajaj) જેવી અન્ય કંપનીઓ પણ નિકાસમાં આક્રમક રીતે આગળ વધશે. જો આ ટ્રેન્ડ ચાલુ રહ્યો, તો ભારત ટૂંક સમયમાં વિશ્વ માટે ‘ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ એક્સપોર્ટ હબ’ બની શકે છે.
