નેપાળમાં 5 માર્ચે યોજાયેલી સામાન્ય ચૂંટણીના પ્રારંભિક પરિણામોએ દેશની રાજકીય જમીન હલાવી દીધી છે. ગત વર્ષે સપ્ટેમ્બર 2025માં ‘જનરેશન ઝેડ’ યુવાનોના વિશાળ વિરોધ પ્રદર્શનો પછી આ પહેલી ચૂંટણીમાં રાષ્ટ્રીય સ્વતંત્ર પાર્ટી (RSP)એ અદભૂત પ્રદર્શન કર્યું છે. પૂર્વ કાઠમંડુ મેયર તેમજ રેપર રહેલા બાલેન્દ્ર શાહ (બાલેન)ના નેતૃત્વમાં RSPએ એક સીટ જીતી લીધી છે અને 40થી વધુ સીટો પર મજબૂત લીડ મેળવી છે.
પારંપરિક વામપંથી પક્ષો જેમ કે કેપી શર્મા ઓલીની CPN-UML અને અન્ય કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીઓ મોટા પાયે પાછળ પડી ગઈ છે. ઝાપા-5 મતવિસ્તારમાં, જે ઓલીનો પરંપરાગત કિલ્લો ગણાય છે, ત્યાં બાલેન શાહે પૂર્વ વડાપ્રધાન ઓલીને ઘણા આગળ નાખી દીધા છે. પ્રારંભિક ગણતરીમાં બાલેનને 1,400થી વધુ મત મળ્યા જ્યારે ઓલીને માત્ર 380-400 આસપાસ મત મળ્યા. આ મુકાબલો યુવા વિરુદ્ધ જૂની રાજકારણનું પ્રતીક બની ગયો છે.
કાઠમંડુ ખીણમાં RSPનું સંપૂર્ણ આધિપત્ય છે. કાઠમંડુ-1થી RSP ઉમેદવાર રંજુ દર્શનાએ મોટા અંતરથી જીત મેળવી છે, જ્યાં તેમણે નજીકના હરીફને બમણાથી વધુ મત આપ્યા. RSP કાઠમંડુની તમામ 10 મતવિસ્તારોમાં આગળ છે. વિવિધ સ્ત્રોતો અનુસાર RSP કુલ 41-44 સીટો પર લીડ કરી રહી છે, જ્યારે નેપાળી કોંગ્રેસ 3-5 સીટો પર અને CPN-UML માત્ર થોડીક સીટો પર આગળ છે.
આ ચૂંટણી ઐતિહાસિક છે કારણ કે 2025ના Gen Z આંદોલને ભ્રષ્ટાચાર, બેરોજગારી અને નબળા શાસન વિરુદ્ધ યુવાનોનો ગુસ્સો વ્યક્ત કર્યો હતો, જેના દબાણથી ઓલી સરકાર પડી ગઈ હતી. આશરે 60% મતદાન થયું, જેમાં નવા યુવા મતદારોની મોટી ભૂમિકા રહી. RSPનું ચૂંટણી ચિહ્ન ‘ઘંટી’ યુવાનોની પ્રથમ પસંદગી બન્યું છે.
ભારતે પણ ચૂંટણીની સફળતા પર અભિનંદન આપ્યા છે. વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તાએ કહ્યું કે ભારત નેપાળમાં શાંતિ, પ્રગતિ અને સ્થિરતાને સતત સમર્થન આપશે. મતગણતરી ચાલુ છે અને ચૂંટણી આયોગનો લક્ષ્ય 9 માર્ચ સુધીમાં પરિણામો જાહેર કરવાનો છે. હાલમાં RSPની લહેર સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી છે, જે નેપાળમાં પેઢીગત બદલાવની શરૂૂઆતનો સંકેત આપી રહી છે. બાલેન શાહ હવે વડાપ્રધાન પદના મજબૂત દાવેદાર તરીકે ઉભરી રહ્યા છે.
