ઉત્તર પ્રદેશમાં SIR-2026 બાદ મતદાર યાદીમાંથી દૂર થયેલા 2 કરોડથી વધુ નામોની ફરી તપાસ કરવામાં આવશે. અહેવાલો અનુસાર, BLO ઘરે-ઘરે જઈને મતદારોની ચકાસણી કરશે. પાત્ર મતદારોનાં નામ ફરીથી ઉમેરવા માટે વિશેષ કેમ્પ અને જાગૃતિ અભિયાન પણ ચલાવવામાં આવશે.

ઉત્તર પ્રદેશમાં મતદાર યાદીની વિશેષ સઘન સુધારણા પ્રક્રિયા એટલે કે SIR-2026 પૂર્ણ થયા બાદ 2 કરોડથી વધુ મતદારોનાં નામ યાદીમાંથી દૂર થયાના મામલે ચૂંટણી પંચ ફરી તપાસ કરશે. અગાઉની મતદાર યાદીમાં નામ હતું, પરંતુ SIR બાદ જાહેર થયેલી અંતિમ યાદીમાં નામ નથી, તેવા લોકોની વર્તમાન સ્થિતિની તપાસ કરવામાં આવશે.

આ માટે રાજ્યભરમાં વિશેષ અભિયાન ચલાવવામાં આવશે. બૂથ લેવલ ઓફિસર (BLO) ઘરે-ઘરે જઈને મતદારોની ચકાસણી કરશે. સાથે જ, પ્રથમ વખત મતદાર બનનારા યુવાનો અને અન્ય પાત્ર નાગરિકોનાં નામ પણ મતદાર યાદીમાં ઉમેરવામાં આવશે.

SIR પહેલાં 15.44 કરોડ મતદારો હતા

ઉત્તર પ્રદેશમાં SIRની પ્રક્રિયા શરૂ થતાં પહેલાં મતદાર યાદીમાં આશરે 15.44 કરોડ મતદારો નોંધાયેલા હતા. સુધારણા પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ મતદારોની સંખ્યામાં 2 કરોડથી વધુનો ઘટાડો થયો હતો. ચૂંટણી પંચે આવા મતદારોને ASDD શ્રેણીમાં રાખ્યા હતા.

ASDDનો અર્થ છે ગેરહાજર (Absent), સ્થળાંતર કરેલા (Shifted), મૃત્યુ પામેલા (Dead) અથવા એકથી વધુ વખત નોંધાયેલા (Duplicate) મતદારો. હવે ચૂંટણી પંચ આ મતદારોની સ્થિતિની ફરી તપાસ કરશે, જેથી જાણી શકાય કે તેમાંથી કેટલા લોકો હજુ પણ મતદાન માટે પાત્ર છે અને કોના નામ મતદાર યાદીમાં ફરીથી ઉમેરી શકાય છે.

જૂની અને નવી મતદાર યાદીનો થશે મેળાપ

આ અભિયાન હેઠળ BLO દ્વારા 10 એપ્રિલે પ્રકાશિત થયેલી અંતિમ મતદાર યાદીની સરખામણી 7 જાન્યુઆરી, 2025ના રોજ પ્રકાશિત થયેલી અંતિમ મતદાર યાદી અને તેની પૂરક યાદીઓ સાથે કરવામાં આવશે.

આ પ્રક્રિયા દરમિયાન એવા લોકોની ઓળખ કરવામાં આવશે, જેમનાં નામ જૂની યાદીમાં હતાં, પરંતુ વર્તમાન યાદીમાં નથી. ત્યારબાદ BLO સંબંધિત મતદારોના ઘરે જઈને તેમની વર્તમાન સ્થિતિની માહિતી મેળવશે.

આ તપાસનો મુખ્ય હેતુ એ જાણવાનો છે કે મતદારનું નામ કયા કારણોસર યાદીમાંથી દૂર થયું છે અને તે વ્યક્તિ હજુ પણ મતદાર યાદીમાં નામ નોંધાવવા માટે પાત્ર છે કે નહીં.

રાજકીય પક્ષોના પ્રતિનિધિઓ સાથે પણ યાદી શેર થશે

તપાસ દરમિયાન જૂની યાદીમાં નામ ધરાવતા પરંતુ હાલની યાદીમાં નામ ન ધરાવતા મતદારોની અલગ યાદી તૈયાર કરવામાં આવશે. આ યાદી માન્યતા પ્રાપ્ત રાજકીય પક્ષોના બૂથ લેવલ એજન્ટ (BLA) સાથે શેર કરવામાં આવશે.

આ ઉપરાંત, ચૂંટણી નોંધણી અધિકારીઓ પણ બૂથ સ્તરે તૈયાર કરવામાં આવેલી યાદી રાજકીય પક્ષોના પ્રતિનિધિઓને ઉપલબ્ધ કરાવશે. તેનાથી રાજકીય પક્ષો પણ યાદીમાંથી છૂટી ગયેલા પાત્ર મતદારોની ઓળખ કરવામાં અને તેમનાં નામ ફરીથી ઉમેરવાની પ્રક્રિયામાં સહયોગ આપી શકશે.

પ્રથમ વખત મતદાર બનનારાઓનાં નામ પણ ઉમેરાશે

આ અભિયાન દરમિયાન પ્રથમ વખત મતદાર બનનારા યુવાનો અને અન્ય પાત્ર નાગરિકોનાં નામ પણ મતદાર યાદીમાં ઉમેરવામાં આવશે. આ માટે તેમને ફોર્મ-6 ભરવાનું રહેશે. મતદાર યાદીમાં નવું નામ નોંધાવવા માટે આ ફોર્મનો ઉપયોગ થાય છે.

ચૂંટણી પંચનો હેતુ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે મતદાન માટે પાત્ર દરેક નાગરિકનું નામ મતદાર યાદીમાં નોંધાયેલું હોય અને તે ચૂંટણી દરમિયાન પોતાના મતાધિકારનો ઉપયોગ કરી શકે. તેથી નવા મતદારોની સાથે એવા લોકો પર પણ ધ્યાન આપવામાં આવશે, જેમનાં નામ કોઈ કારણસર વર્તમાન યાદીમાં સામેલ થઈ શક્યાં નથી.

વિશેષ કેમ્પ યોજાશે, વંચિત વર્ગો પર રહેશે ખાસ ધ્યાન

મતદાર યાદીમાં નામ ઉમેરવા માટે બૂથ સ્તરે વિશેષ કેમ્પનું આયોજન પણ કરવામાં આવશે. આ અભિયાનમાં રેનબસેરામાં રહેતા લોકો, મજૂર વસાહતોમાં રહેતા નાગરિકો, બેઘર લોકો અને સમાજની મુખ્યધારાથી દૂર રહેલા વર્ગોને વિશેષ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે.

આવા લોકો સુધી પહોંચીને તેમની મતદાન માટેની પાત્રતાની માહિતી મેળવવામાં આવશે અને જરૂરિયાત મુજબ મતદાર યાદીમાં નામ ઉમેરવાની પ્રક્રિયામાં મદદ કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને સ્થાનિક સ્તરે પણ જાગૃતિ કાર્યક્રમો યોજવામાં આવશે, જેથી કોઈ પાત્ર નાગરિક મતદાર યાદીમાં નામ નોંધાવવાથી વંચિત ન રહે.

ચૂંટણી પંચ જાગૃતિ અભિયાન પણ ચલાવશે

આ અભિયાનને વ્યાપક બનાવવા માટે ચૂંટણી પંચ SVEEP (Systematic Voters’ Education and Electoral Participation) પ્રવૃત્તિઓ, સ્થાનિક જનસંપર્ક અને નિયમિત પ્રેસ બ્રીફિંગનો સહારો લેશે.

આ માધ્યમો દ્વારા લોકોને મતદાર યાદીમાં નામ કેવી રીતે ઉમેરાવી શકાય અને તેના માટે કઈ પ્રક્રિયા અનુસરવી જરૂરી છે, તેની માહિતી આપવામાં આવશે. BLO દ્વારા ઘરે-ઘરે ચકાસણી અને વિશેષ કેમ્પના માધ્યમથી યાદીમાંથી છૂટી ગયેલા મતદારો સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.

આ સમગ્ર પ્રક્રિયાનો હેતુ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે SIR બાદ પણ કોઈ પાત્ર નાગરિક મતદાર યાદીમાંથી બહાર ન રહે અને તેને પોતાનું નામ નોંધાવવાની તક મળે.

નવી દિલ્હી: દિલ્હીના જંતર-મંતર ખાતે વિરોધ પ્રદર્શન કરવા પહોંચેલા કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP)ના નેતાઓ સૌરવ દાસ અને આશુતોષ રાંકાની દિલ્હી પોલીસે અટકાયત કરી છે. બંને નેતાઓ તેમના સમર્થકો સાથે જંતર-મંતર પહોંચ્યા હતા. ગેટ અને બેરિકેડ્સ કૂદીને પરિસરમાં પ્રવેશ કર્યા બાદ તેમણે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર વિરુદ્ધ સૂત્રોચ્ચાર શરૂ કર્યા હતા. ત્યારબાદ પોલીસે બંને નેતાઓ અને તેમના સમર્થકોને અટકાયતમાં લીધા હતા.

જંતર-મંતર પર સૂત્રોચ્ચાર કરતાં પોલીસે પકડ્યા

મળતી માહિતી મુજબ, સવારે લગભગ 8 વાગ્યે સૌરવ દાસ અને આશુતોષ રાંકા તેમના સમર્થકો સાથે JDU કાર્યાલય તરફના ગેટ અને બેરિકેડ્સ કૂદીને જંતર-મંતર પહોંચ્યા હતા. પરિસરમાં પ્રવેશતાની સાથે જ તેમણે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર વિરુદ્ધ સૂત્રોચ્ચાર શરૂ કર્યા હતા. આ દરમિયાન ત્યાં હાજર પોલીસકર્મીઓએ સૌરવ દાસ, આશુતોષ રાંકા અને તેમના સમર્થકોને અટકાયતમાં લીધા હતા. આ ઘટનાનો વીડિયો આશુતોષ રાંકાના X હેન્ડલ પર પણ શેર કરવામાં આવ્યો હતો.

શનિવારે પણ કરાઈ હતી અટકાયત, રવિવારે મળ્યા હતા મુક્તિ

આ પહેલાં CJPના ત્રણ નેતાઓ અભિજિત દિપકે, સૌરવ દાસ અને આશુતોષ રાંકાની દિલ્હી પોલીસે શનિવારે પણ અટકાયત કરી હતી. ત્રણેય નેતાઓ મુંબઈથી દિલ્હીના જંતર-મંતર ખાતે યોજાનારા વિરોધ પ્રદર્શનમાં ભાગ લેવા પહોંચ્યા હતા. દિલ્હી એરપોર્ટ પર ઉતરતાં જ પોલીસે તેમની પ્રિવેન્ટિવ અટકાયત કરી હતી.

બીજા દિવસે ત્રણેયને મેજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ ₹50,000ના બોન્ડ ભર્યા પછી તેમને મુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા.

જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માંગ પર CJP અડગ

કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP) મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માંગ કરી રહી છે. પાર્ટીના નેતાઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્ઞાનેશ કુમાર રાજીનામું નહીં આપે ત્યાં સુધી તેમનું વિરોધ પ્રદર્શન ચાલુ રહેશે.

રવિવારે બોન્ડ ભરીને મુક્ત થયા બાદ આજે ફરી સૌરવ દાસ અને આશુતોષ રાંકા તેમના સમર્થકો સાથે જંતર-મંતર પહોંચ્યા હતા અને સૂત્રોચ્ચાર શરૂ કર્યા હતા. બીજી તરફ, અભિજિત દિપકે રવિવારે મુક્ત થયા બાદ પોતાના ઘરે પરત ફર્યા હતા. તેમની દાદીનું નિધન થયું છે.

45 મેટ્રો સ્ટેશન લગભગ 25 કલાક સુધી બંધ રહ્યાં

CJPના વિરોધ પ્રદર્શનને ધ્યાનમાં રાખીને દિલ્હી મેટ્રોના 45 સ્ટેશન લગભગ 25 કલાક સુધી બંધ રહ્યાં હતાં. આ ઉપરાંત, અનેક ટ્રેનોની અવરજવર પણ રોકવામાં આવી હતી. જંતર-મંતર અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા (BNSS)ની કલમ 163 હેઠળ પ્રતિબંધાત્મક આદેશો લાગુ કરવામાં આવ્યા હતા.

પ્રદર્શનકારીઓને જંતર-મંતર પહોંચતા રોકવા માટે પોલીસે અનેક સ્થળોએ કાર્યવાહી કરી હતી. અહેવાલ મુજબ, 7,000થી વધુ પ્રદર્શનકારીઓને અટકાયતમાં લેવામાં આવ્યા હતા. પૂર્વ મુખ્યમંત્રીઓ અરવિંદ કેજરીવાલ, મમતા બેનર્જી, પિનરાઈ વિજયન અને માણિક સરકાર સહિત વિપક્ષના અનેક નેતાઓને પણ પ્રદર્શનમાં સામેલ થવાનો પ્રયાસ કરતી વખતે અટકાયતમાં લેવામાં આવ્યા હતા.

જંતર-મંતર પર હવે ધરણાં-પ્રદર્શન નહીં કરી શકાય?

દિલ્હી પોલીસ દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા નવા આદેશ અનુસાર, હવે જંતર-મંતર પર ધરણાં અને વિરોધ પ્રદર્શન માટે પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. તેના બદલે પ્રદર્શન અને રેલીઓ માટે ત્રણ સ્થળો નક્કી કરવામાં આવ્યાં છે.

• રામલીલા મેદાન
• બુરાડી મેદાન
• પૂર્વ દિલ્હીમાં CBD ગ્રાઉન્ડ

દિલ્હી પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયે વિરોધ પ્રદર્શન માટે યોગ્ય સ્થળોની ઓળખ કરવા એક સમિતિની રચના કરી હતી. આ સમિતિની ભલામણોના આધારે નવા સ્થળો નક્કી કરવામાં આવ્યાં છે.

દરમિયાન, સોમવારે ઇન્ડિયા ગઠબંધનના પ્રદર્શનને લઈને દિલ્હી પોલીસે બારાખંભા પોલીસ સ્ટેશન અને તિલક માર્ગ પોલીસ સ્ટેશનમાં બે FIR પણ નોંધાવી છે.