ભારત-ચીન સરહદ પર સુરક્ષા વ્યવસ્થા વધુ મજબૂત બનાવવા માટે ભારત-તિબેટ સીમા પોલીસ (ITBP)એ ‘શૌર્ય કમાન્ડો’ નામની નવી લડાકુ ટુકડી તૈયાર કરી છે. ITBPના વડા શત્રુજીત સિંહ કપૂરે જણાવ્યું કે અરુણાચલ પ્રદેશમાં ચીનની પીપલ્સ લિબરેશન આર્મી (PLA) સાથેના તણાવ દરમિયાન આ કમાન્ડોએ પોતાની ક્ષમતા સાબિત કરી છે.
કપૂરે ગુરુવારે જણાવ્યું હતું કે ચીન સાથેની વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા (LAC) પર સુરક્ષા અને યુદ્ધની તૈયારીને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે દરેક સરહદી બટાલિયનમાં શૌર્ય કમાન્ડોની તૈનાતી કરવામાં આવશે. ભારત અને ચીન વચ્ચેની LAC આશરે 3,488 કિલોમીટર લાંબી છે.
ITBPનું આધુનિકીકરણ તેજ
ITBPના 65મા સ્થાપના દિવસ પહેલાં રાજસ્થાનના અલવરમાં જવાનોને સંબોધિત કરતાં કપૂરે જણાવ્યું હતું કે ચીન જેવા પડકારોનો સામનો કરવા માટે હવે પરંપરાગત યુદ્ધ પદ્ધતિઓ પૂરતી નથી. આથી દળને આધુનિક ટેક્નોલોજી અને વિશેષ તાલીમથી સજ્જ કરવામાં આવી રહ્યું છે.
ITBP સરહદી બટાલિયનોમાં ડ્રોન પ્લાટૂન પણ તૈયાર કરી રહી છે. જવાનોને ડ્રોન ચલાવવા અને ડ્રોન ટેક્નોલોજી વિકસાવવા માટે તાલીમ આપવામાં આવી રહી છે.
ડ્રોન યુદ્ધ ક્ષમતા વધારવા ₹400 કરોડનું ભંડોળ
કપૂરના જણાવ્યા અનુસાર, ITBPને સરકાર તરફથી ₹400 કરોડનું ભંડોળ મળ્યું છે. આ રકમમાંથી 70 ટકા હિસ્સો ડ્રોન યુદ્ધ ક્ષમતાને મજબૂત બનાવવા માટે વપરાશે.
આ ઉપરાંત, ગૃહ મંત્રાલયે આશરે ₹4,000 કરોડની આધુનિકીકરણ યોજનાને સૈદ્ધાંતિક મંજૂરી આપી છે. આ યોજનામાં ડ્રોન અને એન્ટી-ડ્રોન સિસ્ટમ માટે ₹1,000 કરોડનો સમાવેશ થાય છે.
ગલવાન જેવી પરિસ્થિતિનો સામનો કરવા ખાસ તાલીમ
ITBPએ જૂન 2020માં ગલવાન ખીણમાં થયેલી હિંસક અથડામણ જેવી પરિસ્થિતિઓનો સામનો કરવા માટે નવો ‘સ્ટ્રાઇક કોર્સ’ તૈયાર કર્યો છે. કપૂરે જણાવ્યું કે વર્ષ 2027ના અંત સુધીમાં સમગ્ર દળને આ તાલીમ આપવામાં આવશે.
ઉલ્લેખનીય છે કે જૂન 2020માં પૂર્વી લદ્દાખની ગલવાન ખીણમાં ભારતીય અને ચીની સૈનિકો વચ્ચે થયેલી હિંસક અથડામણમાં ભારતના 20 જવાનો શહીદ થયા હતા. ત્યારબાદ ચીને પણ પોતાના ચાર સૈનિકોના મોત થયાનું સ્વીકાર્યું હતું.
સરહદ પર ભૂગર્ભ આશ્રયસ્થાનોનું નિર્માણ
યુદ્ધની સ્થિતિમાં જવાનોની સુરક્ષા વધારવા માટે ITBP સરહદી વિસ્તારોમાં ભૂગર્ભ આશ્રયસ્થાનો પણ બનાવી રહી છે. કપૂરના જણાવ્યા અનુસાર, જમીન ઉપરનાં બાંધકામ યુદ્ધ દરમિયાન સરળતાથી નિશાન બની શકે છે, જ્યારે ભૂગર્ભ આશ્રયસ્થાનો જોખમ ઘટાડવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
ઊંચાઈવાળા અને અત્યંત ઠંડા વિસ્તારોમાં જવાનોની સુવિધાઓ સુધારવા માટે બેરેકમાં ઇન્સ્યુલેશન, સોલર વોટર હીટર અને દૂરની સરહદી ચોકીઓ પર વીજળી માટે જનરેટરની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી રહી છે. ઉપરાંત, કડકડતી ઠંડીમાં વાહનો સરળતાથી ચાલુ થઈ શકે તે માટે કોલ્ડ-સ્ટાર્ટ કિટ પણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી રહી છે.
કોંગ્રેસે કેન્દ્ર સરકાર પર કર્યા પ્રહાર
બીજી તરફ, કોંગ્રેસના સાંસદ જયરામ રમેશે ચીન સાથેના સરહદી તણાવને લઈને કેન્દ્ર સરકાર પર નિશાન સાધ્યું છે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે સરકાર અરુણાચલ પ્રદેશમાં સરહદી સુરક્ષા અંગેની ચિંતાઓનો યોગ્ય જવાબ આપવામાં નિષ્ફળ રહી છે.
સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘એક્સ’ પરની પોસ્ટમાં રમેશે ITBPના મહાનિર્દેશકના નિવેદનનો ઉલ્લેખ કરીને ચીની સૈન્ય સાથેના તણાવ દરમિયાન ભારતીય દળના પ્રદર્શનની પ્રશંસા કરી હતી. સાથે જ તેમણે આ ઘટનાઓ અંગે સરકારની કથિત ચુપકીદી પર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા.
રમેશે એવો પણ દાવો કર્યો કે લદ્દાખની જેમ અરુણાચલ પ્રદેશમાં પણ કેટલાક પેટ્રોલિંગ પોઇન્ટ્સ સુધી ભારતની પહોંચ પ્રભાવિત થઈ છે. જોકે, આ દાવો કોંગ્રેસી નેતાનું નિવેદન છે.
તેમણે અરુણાચલ પ્રદેશમાં ચીન દ્વારા વિવિધ સ્થળોનાં નામ બદલવાના પ્રયાસો અને આશરે 60,000 મેગાવોટ ક્ષમતાના વિશાળ બંધના નિર્માણ અંગેના અહેવાલોનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમના મતે, આ પ્રકારની યોજનાઓ ભારતની પર્યાવરણીય અને જળ સુરક્ષા માટે ચિંતાનો વિષય બની શકે છે.
એક તરફ ITBP આધુનિક હથિયારો, ડ્રોન અને વિશેષ કમાન્ડો તાલીમ દ્વારા પોતાની ક્ષમતા વધારી રહી છે, તો બીજી તરફ ચીન સાથેની સરહદ પર સુરક્ષા અને પેટ્રોલિંગને લઈને રાજકીય ચર્ચા પણ તેજ બની છે.
