સુપ્રીમ કોર્ટે આજે ગુરુવારે ખનિજ સમૃદ્ધ રાજ્યોની તરફેણમાં ચુકાદો આપ્યો છે. હકીકતમાં, સુપ્રીમ કોર્ટે માઈનિંગ કેસમાં પોતાનો ચુકાદો સંભળાવ્યો છે. 9 જજની બેંચે ચુકાદો આપ્યો હતો કે, રાજ્યો પાસે ખનિજથી સમૃદ્ધ જમીનો પર કર લાદવાની ક્ષમતા અને સત્તા છે. ઓડિશા, ઝારખંડ, પશ્ચિમ બંગાળ, છત્તીસગઢ, મધ્યપ્રદેશ અને રાજસ્થાનને આનો ફાયદો થશે. મહત્ત્વપૂર્ણ છે કે, 9 જજોની બેંચે 8-1થી આ ચુકાદો આપ્યો છે. આજે ગુરુવારે ઐતિહાસિક નિર્ણયની સુનાવણી કરતી વખતે, સુપ્રીમ કોર્ટે તેના અગાઉના આદેશને રદ્દ કરી દીધો છે. તેમણે ખાણકામ અને ખનિજ-ઉપયોગ પ્રવૃત્તિઓ પર રોયલ્ટી લાદવાનો રાજ્યોનો અધિકાર પણ જાળવી રાખ્યો હતો.
મુખ્ય ન્યાયાધીશ ડીવાય ચંદ્રચુડ ઉપરાંત, આ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય સંભળાવનારી બેન્ચમાં જસ્ટિસ હૃષિકેશ રોય, એએસ ઓકા, જેબી પારડીવાલા, મનોજ મિશ્રા, બીવી નાગરથના, ઉજ્જલ ભૂયણ, સતીશ ચંદ્ર શર્મા, ઓગસ્ટિન જ્યોર્જ મસીહનો સમાવેશ થાય છે. જસ્ટિસ બીવી નાગરથ્ના બેન્ચના એકમાત્ર જજ હતા જેમણે બહુમતીથી અલગ અભિપ્રાય આપ્યો હતો.
મુખ્ય ન્યાયાધીશ ડીવાય ચંદ્રચુડ અને અન્ય ૭ ન્યાયાધીશો વતી ચુકાદો આપતાં મુખ્ય ન્યાયાધીશે કહ્યું કે બંધારણ મુજબ કેન્દ્ર કે સંસદને ખનિજો પર કર લાદવાનો અધિકાર નથી. કોર્ટે આ જોગવાઈ બંધારણની યાદી ૨ની એન્ટ્રી ૫૦ હેઠળ આપી છે. આમાં ખનીજ પરના ટેક્સનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. હવે આ મામલે બુધવારે ફરી સુનાવણી થશે, જેમાં કોર્ટ વિચારણા કરશે કે આ નિર્ણયને પૂર્વનિર્ધારિત રીતે લાગુ કરવો જોઈએ કે નિર્ણય પછી. પોતાના નિર્ણયમાં ચીફ જસ્ટિસે ૧૯૮૯માં આપેલા સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણયને પણ ખોટો ગણાવ્યો હતો. તે નિર્ણયમાં કોર્ટે કહ્યું હતું કે ખનીજ પરની રોયલ્ટી ટેક્સ છે.
મહત્ત્વપૂર્ણ છે કે, 9 સભ્યોની બેંચે 8-1ના મત સાથે આ ચુકાદો આપ્યો છે. બેંચનો ભાગ રહેલા જસ્ટિસ નાગરત્ના આ નિર્ણય સાથે અસંમત થયાં હતા. તેમણે કહ્યું કે, હું માનું છું કે રોયલ્ટી ટેક્સની જ શ્રેણીમાં જ આવે છે. રાજ્યો પાસે ખનિજો અને તેમના અધિકારો પર કોઈ કર અથવા ડ્યુટી લાદવાની કોઈ કાયદાકીય ક્ષમતા નથી. હું માનું છું કે, ઇન્ડિયા સિમેન્ટ્સનો નિર્ણય યોગ્ય રીતે લેવામાં આવ્યો હતો.
આ પણ વાંચો :-
